Kurdipedia.org
🏠 دەستپێک
EnglishEnglish
📧پەیوەندی
ℹ️دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
زۆرتر
Kurdipedia
English
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
💬 گێرەشێوێن
گێرەشێوێن
لەگێرەی خەرمانان، گایەکان بەگوریسێکەوە لێک دەبەسترانەوە(گای بنە تەمبەڵ و زل و پیرە لەلای چەپ و ناوەڕاستی خەرمانە، گای سەر پەڕگان سوک و ئازا و وریا بووە لەلای راستی خەرمان بوو) هەر گایەکیان(
💬 گێرەشێوێن
💬 سە هەرچەندی قەڵه و بێت گۆشتی هەر ناخورێت
سە هەرچەندی قەڵه و بێت گۆشتی هەر ناخورێت.
سە یان سەگ هەرچەندی قەڵه و بێت له کوردستان و جیهانی مەسیحی وئیسلامی و وڵاتانی ئەوروپا و ئەمریکا و زۆربەی وڵاتانی دونیا جگە لە هەندێک لەوڵاتانی باشوری خۆرهەڵ
💬 سە هەرچەندی قەڵه و بێت گۆشتی هەر ناخورێت
💬 ژنی ماڵانگەڕ یان کۆڵ دێنێ یان زۆڵ
ژنی ماڵانگەڕ یان کۆڵ دێنێ یان زۆڵ.
ماڵان گەڕ واتە ئه و ماڵ و ئه و ماڵ کردن چ بۆ دەرۆزە و سواڵ چ بۆ نان خواردن و حەوانەوە و کۆکردنەوەی زانیاری و خەبەروباسان، لە کهوردەواریدا کارێکی ناپەسندە و لەبەر نا
💬 ژنی ماڵانگەڕ یان کۆڵ دێنێ یان زۆڵ
💬 رۆن لە پیاو بسێنە و گەنم لەژن
رۆن لە پیاو بسێنە و گەنم لەژن
بەدەستهێنانی شت و مەک بۆ پڕکردنەوەی پێداویستی مرۆڤ ماندووبونی دەوێت و لەخۆڕات وەدەست ناکەوێت، ئه و کەسەی هەوڵ و کۆششی بۆ دەکات و ئارەقەی بۆ دەڕێژێت هەر ئەویش نرخەکەی دەز
💬 رۆن لە پیاو بسێنە و گەنم لەژن
📕 بەدوای هەنگاوەکانی ئەودا
نووسینی: محەمەد ئەیاد ناسیح [1]
📕 بەدوای هەنگاوەکانی ئەودا
☂️ رێکخراوی ئارسان بۆ راهێنان و ڕاوێژکاری
پێڕەوی ناوخۆی ڕێکخراوی ئارسان بۆ ڕاهێنان و ڕاوێژکاری کە لە مانگی فبرایەری ساڵی 2019 پەسەندکراوە

بەشی یەکەم
ناو و ناسنامەی ڕێکخراو
ماددەی یەکەم / ناو :
یەکەم:ناوی ڕێکخراو بەزمانی کوردی/ ڕێکخراوی
☂️ رێکخراوی ئارسان بۆ راهێنان و ڕاوێژکاری
📕 بۆ مێژوو
مەسعود بارزانی
📕 بۆ مێژوو
👫 میهرسا برادەران
میهرسا برادەران یەکێک لە ئەندامانی تیمی دامەزراندنی ئیدارەی سەرۆکی هەڵبژێردراوی ئەمریکا جۆ بایدنە.
برادەران ساڵی 1978 لە شاری ورمێ لە دایک بووە و ساڵی 1986 لەگەڵ کەسوکاردا بۆ وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمر
👫 میهرسا برادەران
👫 سۆنیا شێرزاد حەسەن
سۆنیا شێرزاد حەسەن لە دایکبووی شاری سلێمانیە و لە ئێستادا مامۆستای زانکۆی سلێمانی و زانکۆی ئەمریکی-یە لە کوردستان.
ئەندامی چەند رێکخراوێکی مرۆییە.
👫 سۆنیا شێرزاد حەسەن
👫 عەلی ناجی عەتار
ئامادەکردنی: خەلیل عەبدوڵڵا
عەلی ناجی عەتار ؛ شاعیرو رووناکبیر!
عەلی ناجی عەتار شاعیرو نووسەر و روناکبیرێکی دیاری کوردستانە و لەچەند رشتەیەکی کلتووریدا خزمەتی بەگەل و نیشتمانەکەی کردووە.
سەرباری ئە
👫 عەلی ناجی عەتار
💬 رۆژگار بوو بە ساڵ سک بوو بە جەواڵ
ڕۆژگار بوو بەساڵ، سک بوو بەجەواڵ
ڕۆژگرەوە(حسابگر) لە کۆندا زانستێکی باو بووە و لە هەموو ئاوایی و لادێیەکی کوردستان مرۆڤێک هەبووە خۆی پێوە خەریک و سەرقاڵکردووە، مامۆستای ئه و پیشەیەش تەنیاوتەنیا ئەزمو
💬 رۆژگار بوو بە ساڵ سک بوو بە جەواڵ
💬 مەیکە ڕاوە ڕێوی
مەیکە ڕاوە ڕێوی
ڕێوی یەکێکە له و ئاژەڵانەی کە لە زۆربەی گەلانی دونیادا کۆکن لەسەر فێڵبازییەکەی و له زۆرێک لە چیرۆک و گۆتە و قسەی بەرئاگردانیاندا ڕەنگی داوەتەوە، هەڵبەت لەنێو میللەتی کوردیش وەک ئیدیۆ
💬 مەیکە ڕاوە ڕێوی
💬 درۆ بناوانی نزیکه
درۆ بناوانی نزیکه
کاکەی فەلاح لە دیوانی(چرۆ)دا وتویەتی:
کوڕێ بوو ناوی دارابوو
وریا و زیرەک و دانا بوو
هەرچی کەوتە بەرچاوانی
ئەچووە بنچ و بناوانی
بناوان واتە:بنەگە و پێگە وشوێنی سەرەکی و مەڵ
💬 درۆ بناوانی نزیکه
👫 دیدار ڕزگار عەبدولمەحمود
لە 14-07-1992 لە شاری هەولێر لە دایکبووە.
لەساڵی 2013 وە دەستی بە نووسین کردووە چەند چیرۆکێکی لە گۆڤاری ڕامان بڵاوکراوەتەوە.
ڕامان گۆڤارێکی رۆشنبیریی گشتی مانگانەیە، دەزگای رامان لە هەولێر دەریدەکات
👫 دیدار ڕزگار عەبدولمەحمود
💬 حیزی بە دەستەوایی ناژمێردرێت
حیزی بە دەستەوایی ناژمێردرێت.
له و کوردەوارییەی خۆمان هەموو شتێکی باش بە دەستەواییە جگە لە حیزی و دزی و ناکەسی، بۆ ئەمەش وتراوە(شین و شایی دەستەوایی) لەخۆشی و ناخۆشی دا کۆمەڵی کوردەواری هاوکار و هەرە
💬 حیزی بە دەستەوایی ناژمێردرێت
💬 حەوت کفنی زەردکردووه
حەوت کفنی زەردکردووه.
لە کوردەواریدا بەوە دەچێت سوود لە ئاینە کۆنەکان وەرگیرا بێت ژمارە حەوت زۆر بەکار دێت وەک حەوت گیرفان، حەوت ترینگە، لەحەفت ئاوانی داوە، هەفتانە، لە ئاینی ئیسلامیش حەوت ئاسمانەکا
💬 حەوت کفنی زەردکردووه
💬 جۆی دیووە، کا ناخوات
جۆی دیووە، کا ناخوات
دانەوێلەی جۆ بەیەکێک لە گرنگترین ئه و خۆراکانە دادەنرێت کە مەڕوماڵات و بزن و گوێدرێژ زۆر قاندڕینە و زۆری جوان دەیخۆن و لەدوورەوە بۆی غاردەدەن، کاش لەدوای کوتانی خەرمان و شەن و
💬 جۆی دیووە، کا ناخوات
📕 بەسەرهاتی سیاسی کورد لە 1914ەوە تا 1958 بەشی 1
نووسینی: میرزا محەمەد ئەمین مەنگوڕی
بەشی یەکەم چاپی دووەم سلێمانی
📕 بەسەرهاتی سیاسی کورد لە 1914ەوە تا 1958 بەشی 1
📖 حەکیم کاکەوەیس؛ سەربەرزێکی کوردستان
ئاکۆ محەمەد
ساڵی 2000 بوو، زۆرنەبوو بە یەکجاری لە ئەوروپا گەڕابووەوە بۆ کوردستان. کە لە گوندی وەڵزێی شارۆچکەی چۆمان بەسەر بەرزاییەکان دەکەوت، پێمگوت ئەوبەسەرکەوتنەت هیچ نیشانەیەکی ئەوەی تێدا نییە کە
📖 حەکیم کاکەوەیس؛ سەربەرزێکی کوردستان
📕 خەرمانەی من
ئەحمەد کامەران
2020
📕 خەرمانەی من
📕 فەرمانبەر ماف و ئەرکەکانی
دیندار حوسێن ئەحمەد دەرگەڵەیی [1]
📕 فەرمانبەر ماف و ئەرکەکانی
📕 ئەو ڕۆژانەی لە باڵی پەپولە دەچن
شیعر
بەندی عەلی
2020 سلێمانی [1]
📕 ئەو ڕۆژانەی لە باڵی پەپولە دەچن
📕 شیکاری سوات SWOT بۆ کەرتی نەوت و غازی هەرێمی کوردستان
ئەنوەر کەریم
2020
📕 شیکاری سوات SWOT بۆ کەرتی نەوت و غازی هەرێمی کوردستان
📕 لێکۆڵینەوەیەکی ئاڵ
ئارسەر کۆنان دۆیڵ
وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: ئالان محەمەد
📕 لێکۆڵینەوەیەکی ئاڵ
📕 ئەربیل
کارزان رەحمان
2020
📕 ئەربیل
👫 کەسایەتییەکان
سەڵاح رەوف
👫 کەسایەتییەکان
هاوڕێ کاوە (کاوە بچکۆل)
👫 کەسایەتییەکان
محەمەد ئەمین هەورامانی
👫 کەسایەتییەکان
ئەمیر سوهەیلی
👫 کەسایەتییەکان
فاتمە سەعید حەفید
📖 گۆران و شاعیرە ئینگلیزەکان | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!

گۆران و شاعیرە ئینگلیزەکان
نووسینی: عومەر مەعروف بەرزنجی
گۆران 1904 - 18-11-1962 بەوێنەی درەختێکی بەرداری زەنویرلە باخچەی ئاڵو واڵای ئەدەبی نوێی کوردیدا هەڵچووە و چەند ین لق و پۆپی هاویشتووە، ئەم شاعیرە هونەرمەندە لەسەرەتای سەدەی رابردووە وە چاوی کردووەتەوە و لەڕۆژگارێکدا خۆی بینی و ئاڵوودەی سیحری ئەدەب بوو کەهێشتا شیعری کلاسی لەهەرەتی بەرزیو باڵاییدا بوو، گۆران یش لەسەرە تادا بەم رێچکەیەدا گوزەری کردو تەنانەت بەپێودانی ئه و ڕۆژگاره و وەک لاسایییەکی ئەدەبی عوسمانی(چەپکێ شیعری بەم تان و پۆیە چنی و شیعرەکانی قەتارەیان بەست و بەسەرکه و توویی ئاووهەوای ئه و ڕۆژگارەیان هەڵمژی.)(1) بەڵام – گۆران - ی (بۆشیعرو ئەدەب زاو) (2) کەهەمیشە بەدوای داهێنان و گەشەکردن و بەرهەمی رەساتردا وێڵ و سەوداسەربووە، یەکسەر بەبرا نەوەی دواگوللەی جەنگی یەکەمی جیهانی بەماوەیەکی کەم وەک تاقیکردنەوە یەکی تایبە تی و هەڵوەدای بیرورای نوێ، تەنیا بە زمان و ئەدەبی زگماکی خۆی قنیاتی نەکردو لەرێگەی زمان و ئەدەبی (فارسی) و (تورکی) و لەدواتردا(ئینگلیزی) زۆربابەتی ئەدەبی هاوچەرخی جیهانی قۆستەوە و بەکوڵ و دڵ بەپیر تەوژمە نوێخوازەکانەوە هەنگاوی دەناو پێیانەوە سەرسام بوو، چونکە گۆران وەک خوێندەوارێکی بەرچاو روون و تامەزرۆی بیری ڕۆشنی گەلان، لەئەنجامی چاو گێران و بیر کردنەوە و راماندا گەیشتبووە ئه و راستییەی کەداهێنانی راستەقینە تەنیا بەبەرهەمی ناوخۆ مەیسەرنابێ و لەم بارەیەوە شاعیری ناسراوی یەمەنی– عەبدوڵڵا بەرەدونی– رایەکی بەجیێ هەیە و دەڵێ (ئەگەر کاریگەرێتی ئەدەبی نەبێ داهێنانیش دروست نابێت، چێژ وەرگرتن و کاریگەرێتی رەوایە بە تایبەتی لەسەرەتای ژیانی ئەدەبی وتاقیکردنەوەی یەکەمدا.) (3) گۆران لەگەڵ دەستەیەک لەشاعیرانی ئه و سەردەمەداروویان کردبووە بەرهەم و کاری شاعیرە دیارەکانی تورک بە وێنەی (نامیق کەمال وتۆفیق فیکرەت و عەبدولحەق حامیدوجەلال ساهیروجەناب شیهابە ددین) کەلە شاعیرو روناکبیرە ناسراوەکانی دەوری وریا بوو نەوەی تورک بوون، کەئەمانە سەرجەم لە هۆگرانی ئەدەبی جیهانی بوون،گۆران یش لەسەرەتاداو بەشێوەیەکی ناراستە وخۆ لەڕێگای زمانی تورکییەوە ئاگاداری سوچێکی بچوکی ئەدەبی خەمڵیوو پێگەیشتووی گەلان بوو، راستیشە کە (لێدوان سەبارەت بە ئەدەب پێش هەموو شتێک لێدوانە لەبەهرە) (4) بەڵام وەک شاعیری ناوداری عێراقی (بەدر شاکر سەیاب 1926- 24-12-1964) دەڵێ(شیعر وەک هەموو هونەرێکی تر بەهرەیە، بەڵام خوێندنەوە و چاوگێران بەدەورو پشتاو تاقیکردنەوەی هەمەجۆر لەژیان دا ئەم بەهرەیە زیاتر گەشە پێدەدات)(5). - گۆران- یش لەبەر تیشکی ئەم بیرە رۆشنانەدا سەبارەت بەخوێندنەوه و تاقیکردنە وەی تایبەتی خۆی وتویەتی کە (هەندێ لەبەرهەمەکانی شیللی و بایرۆنم بەتورکی دەخوێندەوە، بەڵام دوای نەمانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و شارەزایی پەیداکردنم لەزمانی ئینگلیزی توانیم بەرهەمەکانیان یەکسەربەزمانی ئینگلیزی بخوێنمەوە)(6)، هەروەها لەجێگە یەکی تردا زیاتر تیشک دەخاتە سەربەرنامەی خوێندنەوە و گەران وتامەزرۆی داهێنان وتاقیکردنەوەی تایبەتی و دەڵێ : (پاش ئەم ماوەیە کەسەرمەستی ئەدەبی تورکی و فارسی بوین، بەرە بەرە ئەدەبی تازەی عەرەبی و ئینگلیزی هاتنە کایەوه و بڵاوبوو نەوە، دەبێ ئەوەیش لەبیرنەکەین کەلەسەرەتاوە بەهۆی ئینگلیزییەوە دوای نەزەرییەی هونەر بۆهونەر دەرۆیشتم و بەرهەمی ئەم تەرزە ئەدەبەم دەخوێندەوە وەکوو جۆن کیتس و ئۆسکار وایڵد.) (7). کەواتە لەبەر رۆشنایی ئەم بەڵگە مێژووییانەدا دەتوانین بڵێین کە - گۆران- لەسەرەتاوە سەرەتاتکێی لەگەڵ بابەت و رێبازە باوەکانی ئەدەبی ئینگلیزیدا کردووە و بەچەشنی عاشقێکی داهێنان و تازەگەرێتی بەدوای نهێنیەکانی ئەدەبی جیهانیدا کێوماڵی کردووە و مەبەستیشی بووە کەبۆ تاقیکردنەوەی شیعری سوودیان لێوەر بگرێ. گەر بەچاوی مەبەستەوە لاپەرەی شیعرەکانی - گۆران- ی گەورە هەڵدەینەوە بەتایبەتی ئه و شیعرانەی کە سەرتۆپی تازەگەرێتین و هەموو سیفەتە گەشاوەکانی (خەیاڵ)(8) و (جوانی)(9) و رازاوەیی سروشت و ئافرەت و فەلسەفەی ژیان و تەوژمی سۆزێکی بێسنوریان لەخۆگرتووە، هەرزوو چمکی ئه و راستیە دەگرین کەجیهانی بەرینی شیعرەکانی گۆران و روانین و هەڵسوکەوتی لەگەڵ روخسارو مانا و فەلسەفەی شیعردا، هەمان جیهانی بەرینی ئەدەبی رۆمانسی ئینگلیزییه و چەند ین خاڵی هاوبەشیان لەنێواندا دروستبووە و شاعیرە (رۆمانسی)(1.) و (میتافیزیک)(11) ییەکانی ئەدەبی ئینگلیزی رۆڵێکی ئێجگار گەورەیان لە ژیان و رەوتی شیعرو کارو بەرهەمی ئەم هەڵکەوتووەی ئەدەبی کوردیدا بینیوە. بیری نوێ و خەیاڵی دورهاوێژو تابلۆی نەخشین و وێنەی شیعری و دەربرینی رازاوه و دەرخستنی جوانی و شێوازی پەسەند و هۆگر بوونی مرۆڤ بە سروشتی دڵگیرەوە، بەواتایەکی تر تاقیکردنەوەی دەوڵەمەند و زەخیرەی ئه و شاعیرە گەورانەی ئەدەبی ئینگلیزی (گۆران) یان گواستەوە بۆ قۆناغێکی لەبار تری سەرتاپا نەخشاوو دنیایەکی جوانی و حەزو خۆشه و یستی و مەل و وەنەوشە و بەیبون، دنیای خەوو خەیاڵ رەنگ و شاخ و دۆڵ و روبارو درەخت و گوڵ و باران و هەورو پەلەوەر.(12) (بویش بە یەکێک لە دامەزرێنەرانی رێبازی رۆمانسییەت لە ئەدەبی کوردیدا)(13)، به و باوەرەیش قایل بوو کە (خۆشەویستی وجوانی باوکی ئەدەبن)(14) و تەنانەت وەک شاعیری رۆمانسی ئینگلیز جۆن کیتس John Keats 1795-1821 (جوانی بەراستی و راستیشی بەجوانی هاتە بەر چاو) (15). یەکێک لەرابەرە ناودارەکانی بواری لێکۆ ڵینەوه و رەخنەی ئەدەبی کوردی (رەفیق حیلمی 1889- 04-08-1960 (16)سەبارەت بەم جوانی پەرستییەی گۆران و سەرچا وەی بەهره و تاقیکردنەوەی دەڵێ: (گۆران لە ئەدەبیاتی عەرەبیدا زەوقی لەبەشی شیعر وەرنەگرتووە، بەڵام لەگەڵ ئەمەیشدا کە ئینگلیزی ئەوەندە نازانێ و کەمی تێئەگا، دیسانەوە شیعری ئینگلیزی لەدنیای ئیلهام و داهێناندا پێشچاوی گەلێک روناک کردووەتەوە)(17).هەروەها دەڵێ : (گۆران ئیلهامی شیعری لەجوانی وەرگرتووە و لەهەموو شتێکدا جوانی پشکنیوە و پەرستوویە، زۆرتر جوانی ئافرەت هێلانەی شیعری وروژاندووە، لەئافرە تیشدا ئه و جوانییانە تینوێتی شکاندووە کەنایەن بە دەستەوە، بەڵکو تەنیا لەکانی دڵ و گیاندا بوونیان هەست ئەکری)(18). شاعیر به و راستیە گەیشت کەبنەماکانی جوانی و سروشتی رازاوەی کوردستان سەرچاوەیەکی لەبن نەهاتوون و کەرەستە یەکی بەپێزو ئازیزن بۆپۆشتەکردنەوەی شیعر و بابەتەکانی ئەدەب. بەکوڵ و دڵیشەوە ئەیروانییە بەهاکانی جوانی Aesthetic Values. گۆران پاش مەست بوونی بەدیمەنی جوان و جریوەی ئەستێره و پەلکە زێرینەی پاش باران وسایەقەی پاش وەشت و پاییزی قژزەردو ئاسمانی شین و هەتاوی نەورۆز، دەستی کردە ملی بووکی سروشت و رەنگ و جوانی کە دەتوانین پێی بڵێین (سروشت پەرست Worship Nature) و ئه و دەورە کاریگەرو توندو تۆلَەی کە (وردزوێرس Words Worth 1770-1850)(19) ی شاعیرو گەورە و رابەر لەئەدەبی رۆمانسی ئینگلیزیدا گێرای،- گۆران- یش هەرهەمان دەوری بینی، هەربه و چاوو سۆزو هەستە قووڵەوە بۆ سروشت و رەنگ جوانی روانیوە و تێی گەیشتووە، چونکە (خۆشەویستی و وردزوێرس بۆ سروشت گەیشتووەتە ئاستی پەرستن، سروشت بەلای ئەوەوە دایکە، هاورێیە سەرچاوەی هەمو بیرێکی پاکە، پاسەوا نی دڵە، گیانە بۆ لەشە ماددییەکەی مرۆڤ،وردز ویرس دەنگی مناڵی خۆی، دەنگی هەموو خۆشییەک، تەنانەت دەنگی ئازارو ژانی مرۆڤایەتیش لەسروشتدا دەبیستێت)(20). ئەوەتا - وردز ۆێرس- بە بینینی پەلکە زیرینەی پاش باران هەموو گیانی دەکەوێتە جووڵە و قاقاو پێکەنین و بەدەم ئاڵو واڵای سروشتەوە دەخنێتەوە و بەبەشێکی دانەبراوی ژیانی خۆی دەزانێ:
My heart leaps up when I behold
A Rainbow in the sky
So was it when my life began;
So is it now I am a Man
So be it when I shall grow old
Or let me die (21)
(وردز ویرس) لەم شیعرەدا دەڵێ :
دڵم دەکەوێتە خرۆش و هەڵپەرکێ لەکاتێکدا کۆلکەزێرینە
بە ئا سمانەوەدەبینم
لە سەرەتای ژیا نمەوە هەروەها بووم
ئێستاش کەبوومەتە پیاو هەر وەهام
هەروایش دەمێنمەوە باپیریش بم
یان بمرم
کەئێمە لێرەدا لەشاعیری سروشت و رەنگ و جوانی (وردز ویرس Words Worth 1770- 1850) دەدوێین، وەنەبێ دەوری کاریگەری شاعیرانی ترکەلابخەین کەهەریەکەیان دەنگێکی دیارو پەپولەی باڵ هەڵکروزاوی شێت وشەیدا بوون و
بەدەوری چرای جوانی و عەشق و سروشتدا سووراونەتەوە، بەوێنەی (کولیردجColeridge 1773-1832)(22) و (بایرۆن
Byron 1788- 1824)(23) و (شیللی Shelley1792-1822) و (ئۆلیڤەر گۆڵد سمپOliver Goldsmith 1728-1774)و
(ئۆسکار وایڵد Oscar wilde 1854-1900) و (ولیەم بلەیک William blake 1775-1827)(24) و (رۆبەرت هێریک Robert Herrick 1591-1674) و (رۆبەرت بێرنز Robert burns 1759-1796) و چەند شاعیرێکی تر،ئەوەتا سروشت بەلای (بایرۆن) ەوە لانکەی ئاسوودەیی و نیانی و ئەمەک دارییە و (لە دەست کۆمەلَی ئادەمیزاد و هەراو هوریای شار هەڵدەهات و پەنای دەبردە بەر چیا. بەر دنیای سروشت کە بەلای ئەوەوە دنیای سادەیی و ئاسایشه و عینایەتی ئیلاهی لەئەزەلەوە ئافەریدەی کردووە، خۆشەویستی -کیتس- یش بۆسروشت خۆشەویستییەکی هەستی بوو، تەنیا لە پێناو جوانییەکەیی و بەس، جوانی کێڵگه و دارستان و گوڵ و ئاسمان و دەریا.. لەلای - شیللی- ش سروشت رەمزی دۆستایەتی و سۆزو بایەخی رۆحییە، بەلای ئەوەوە سروشت دیارخستنێکی ئەفسانەیی ئەورۆحە ئەبەدییەیە کەلە ئەودا هەموو حاڵە تەکانی ژیان یەکن.)(25) یان شاعیرێکی لیریکی وەک (رۆبرت بێرنز)(26) کەشیعرەکانی بۆئەم مەبەستە تەرخان کردووە و شیعرە بەسۆزەکانی لەئەدەبی ئینگلیزیدا ناوازەن و تەنانەت گۆران لە شیعرێکدا دەڵێ :
دیوانەکەی برۆنس کەنەغمەی شیعری
ئەڵێی کچە پێئەکەنێ یا ئەگری
کەلێرەدا مەبەست لە برۆنس - رۆبرت بیرنز- ە و ئەگەر گۆران بەشیعرەکانی مەست نەبووبێ بەم شێوەیە تێهەڵکێشیبەرهەمێکی خۆی ناکات و وەک کچێکی نازدار ناوی نابات کەلە هەردوو دیمەنەکەدا جوانن، چ پێکەنین یان گریان. جاکەسروشت وجوانی بەلای ئەم ئادەمیزادە مەزنانەوە هێند پیرۆزوشکۆداربێت و - گۆران- یش له و ئاوو هەوا پاکەی هەڵمژ یبێ و لەخاکی رەنگینی کوردستانیشدا پەروەردە بووبێ، دیارە کە بەچاوێکی کراوه و بیرکردنەوە و رامانەوە سروشتیبینیوه و ئاوێتەی بووە، ئەم سۆزو هەستە بەکوڵەیشی بازدانێکی گەورەی لێکەوتەوە لەجیهانی شیعرو ئەدەبیاتی کوردیدا، چونکە (هیچ شاعیرێکی نوێ و کلاسی بەقەد گۆران لەنێو سروشتدا شیعری بۆ سروشتی کوردستان نەنووسیوە، سروشت بەلای شیعری رۆمانسییەوە ئه و خەوو هیوایەیە کەنەمرێتی لەخۆیدا هەڵدەگرێ، واتا پەنا گەیەکە بۆ زیندوێتی و خەو، پەناگە بوونی سروشت لەزۆر دەلالەتی جیاواز دایە، چونکە مرۆڤ کە هەست بە نامۆیی بوون دەکات لە بوونی خۆیدا سروشت وەک پەنا گەیەک رەوینەوە و سارێژکەری دەروون دەبێ، هەروەک چۆن بەلایەنی شیعری رۆمانسییە وە سرو شت هەڵگری زیندوێتی یادەوەری و شایەدەکانی مرۆڤ کەپر لە سیحر و فانتازیا و خەم و گەشانەوەیە)(27). لەلایەکی ترەوە (هەر شاعیرە رۆمانسییەکانی ئینگلیزبوون کە سەرنجی - گۆران- یان بۆئەوە راکێشا کەسروشت ئەشێ بکر ێتە ناوەرۆکێکی نوێی بەنرخ و سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندی شیعر و لە تێکەڵکردنی ئیحای هۆنراوەکانی ئه و شاعیرانە و هەستە پەنگ خواردووەکانی و بیرەوەرییەکانی خۆی بۆی لوا بەرهەمێکی بەنرخ پێشکەش بکات، لەلایەکی تریشەوە- گۆران - کەڵکێکی باشی لەشاعیرە - میتافیزیک - ی یەکان وەرگرتووە بەتایبەتی لەلایەنی فۆرمەوە کە بەکارهێنانی - ستانزا- Stanza واتا پارچە شیعر، هەروەها ئه و ئاڵو گۆرو پاش و پێشخستنەی قافیەش کە بەکاری دێنێت لەوانەوە فێربووە، وەزنەکانیشیان یەکسەروەزنی پەنجە - هجا- ی خۆمانە کە - مەولەوی – ش بەکاری هێناوە، ئەمەیش وای لە گۆران کردووە کە هەوڵ بدات بۆ ژیاندنەوه و بەکارهێنانێکی بەر بڵاوی ئه و وەزنانە)(28) دیارە هەر لەبەر ئەمەیشە کەخاوەنی مێژووی ئەدەبی کوردی (عەلائەدین سەجادی 1915 - 13-12-1984)(29) لە پێشەکی بەشی دووەمی شیعرەکانی -گۆران-دا (فرمێسک و هونەر) وتویەتی کە (گۆران لەشیعردا شێوەیەکی ڕۆژئاوایی گرتووە و تاقە ئامانجی دەربڕینی خەیاڵ و دروستکردنی مانای شیعرە نەوەک تەنیا وشەی شیعر، ئەبینین لە هەندێ شوێنا رازی رابوردویەک بەشێوەیەکی سافەوەدەرئەبرێت، لە هەندێ شوێنیشا نزیکت ئەخاتەوە لە جۆرە خەیاڵێک لام وانیە شاپەری سەرباڵی پەری له و جوانتر بێت)(30). کەواتە - گۆران – شاعیرێکە شێت و شەیدا و سەودا سەری جوانی و خاسییەتی تایبەتییە، ئاڵوودەی دیاردە رەنگینەکانی سروشت و عەشقی ئێوارەی سەرە ڕێی کانی و دارو بەردی هەورامان و ئافرەتی بەژن و باڵا جوانە :
بۆ سەیری جەمالکردنی دنیایی بەیانی
هێشتا شەوی زۆر مابوو کە من کەوتمە سەحرا
وەک شێت بەڵام شێتی شیعر، شێتی جوانی (31)

ئێوارەیە وا، دەرکەوە سا جوانە کچی دێ
ئەی ویردی قسه و بەستەیی گشت کورگەلی سەر ڕێ
سووتاوی جوانیتن هەموو کێی کوڕی کێ
ئێوارەیە وا، هەڵگرە ساگۆزەیی تازە (32)

لە هەچ باخێ گوڵێکی سوورم دیبێ
بۆی چووم هەزار درک لە پێم چەقیبێ (33)

کانییەکی روونی بەر تریفەی مانگەشەو
لە بنیا بلەرزێ مرواری زیخ و چەو
جوانترە لەلای من لە دەریای بێ سنوور
شەپۆلی باتە بەر تیشکی رۆژ شڵپ و هوڕ (34)

سڵ مەکە لە مەیلی بە گەرمی روانینم
پیاوێکم جوانییە قیبلەگای ئایینم (35)

قیبلەی ئاین و باوەڕم
خوای بەهەشتی دلَی تەڕم (36)
گۆران شاعیرێکە هونەرمەند، نوێ پەرست و دڵسۆزی هەموو ئەدگارەکانی ژیان و دەست بە داوێن گرتنی ناوەڕۆکی پەسەند و شێوازی گونجاو،چونکە لەوە ئاگا داربووە کە (روخسارو ناوەرۆک دوو رووی یەک پارچە گەوهەرن، گەر گەوهەرەکە نەشکێنرێ لاکانی لەیەکتر جیا ناکرێنەوە.) (37) بەڵام راست وایە کە ئەوەیش لەیاد نەکرێت کە -گۆران- لەم کاریگەریتیه و تازە گەرێتییەیدا تەنیا پەیرەوی رێچکەیەکی تایبەتی نەکردووە، بەڵکو بەپێی کات و سەرنجدان و گونجان مامەڵەی لەگەڵدا کردون، لەم هەموو هەوڵە جیاوازانە یشدا بەدیار پەری شیعرەوە دۆش دانەماوە، کاتێ بابەتێکی دڵگیری خوێندبێتەوه و سەرنجی راکێشابێ یەکسەر بەشیعر یان بەپەخشان کردویەتی بەکوردی و چووەتە خانەی وەرگێرانێکی هونەرییەوە، هەندێ جاریش لە ئەنجامی سەرسام بوون و چێژوەرگرتنی لە بابەتێکی شیعری ئینگلیزی سوودێکی سەرتاپاگێری لێوەرگرتووه و بووە بەبناغەوکۆلەکەی بینای شیعرێکی ئازیز،جاری وایش بووە لەدوای چاوگێڕان و بەسەرکردنەوەی شیعرێکدا تەنیا پشتی بە ئیحاو چوارچێوە گشتییەکەی بەستووه و بووە بەهەوێنی شیعرێک کە چەند لایەنێکی بچوکی نەبێ گۆران قەرزاری دەقە ئینگلیزییەکە نیه و تەنانەت شیعرە کوردییەکە پۆشتەتر خۆی دەنوێنێ و هونەرمەندی گۆران نیشان دەدات، لەلایەکی ترەوە لە تێکرای شیعرەکانی گۆران دا تاک و تەرا هەست بەدێرو کۆپله و سیمای گشتی دەکرێت کە شاعیر لەئەدەبی ئینگلیزی وەری گرتوون و لە دووتوێی شیعرەکاندا خۆیان مات کردووە و پێکەوە جۆشدراون، بەڵام ئەم جۆرەی دواییان رووبەرێکی بەربڵاو تری هەیه و ناسینەوه و بەراوردکردنیان تابڵێی دژواره و ماوەیەکی زۆری دەوێ. بەڵام ئایا گۆران لەم چالاکییانەیدا لەچ جۆرێکیاندا سەرکەوتووترە و پلەیەکی باشی لە داهێنان وتاقیکردنەوەدا بڕیوە ؟ دیارە لەئەنجامی خوێندنەوە و بە راوردو راماندا به و راستییە دەگەین کە (ئه و هەڵبە ستانەی گۆران تێیاندا کەوتووەتە کارتێکردنی بیر، یاخود چوار چێوەگشتییەکەی هەڵبەستێکی ئەدەبی ئینگلیزی هۆنراوەی گرنگترو کاریگەرترن لەوانەی بەتەواوی وەریگرتوون)(38).
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 7
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️03-12-1984
2.👁️04-08-1960
3.👁️08-11-1962
4.👁️13-12-1984
5.👁️18-11-1962
6.👁️24-12-1964
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️عومەر مەعروف بەرزنجی
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: 🔎 لێکۆڵینەوە
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ سلێمانی
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 80% ✔️
80%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
80%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Nov 22 2015 10:35PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەڕێوەبەری سیستم)ەوە لە: Jan 21 2017 5:30PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 16,420 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.128 KB Nov 22 2015 10:35PMمانو بەرزنجی
📚 پەڕتووکخانە
  🕮 بەدوای هەنگاوەکانی ئەودا
  🕮 بۆ مێژوو
  🕮 بەسەرهاتی سیاسی کورد ل...
  🕮 خەرمانەی من
  🕮 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 24-11-2020
  🗓️ 23-11-2020
  🗓️ 22-11-2020
  🗓️ 21-11-2020
  🗓️ 20-11-2020
  🗓️ 19-11-2020
  🗓️ 18-11-2020


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
سەڵاح رەوف
لەدایک بووی 15-03-1951 عەربەت - سلێمانییە، خانەی مامۆستایانی لەساڵی 1966بۆ 1969 تەواو کردووە، 1968بووەتەئەندامی تیپی مۆسیقای سلێمانی و ئەندامی تیپی مۆسیقای چالاکی هونەری پەروەردەیی سلێمانی، وەک ئامێر ژەن و مامۆستایەک، لە ساڵی 1977-1978 خولی شارەزایانی مۆسیقا لە پەیمانگای هونەرەجوانەکانی بەغداد بە پلەی نایابی یەکەم لەسەر ئاستی عیراق وەرگرت، یەکێک بووەلەدامەزرێنەرانی بەشی مۆسیقای پەیمانگای هونەرەجوانەکانی سلێمانی لەساڵی 1983، هەروەها لەساڵی 1977 تیپی مۆسیقای پیرەمێردی دامەزراندووەکەلەسەرەتای ئەو ت
سەڵاح رەوف
هاوڕێ کاوە (کاوە بچکۆل)
هونەرمەند ناوی تەوای کاوە عەبدوڵڵایە، رۆژی 24-11-2017 لە رانیە کۆچی دوایی کرد.
هاوڕێ کاوە (کاوە بچکۆل)
محەمەد ئەمین هەورامانی
نووسەر و مامۆستای زانکۆ، خاوەنی کۆمەڵێک لێکۆڵینەوەی بەپێزە لە زمانەوانیدا، رۆژی 23-11-2018 لە سلێمانی کۆچی دوایی کرد.
محەمەد ئەمین هەورامانی
ئەمیر سوهەیلی
بەرپرسی ئەنجومەنی کارتۆن و کاریکاتۆری سنە، لە 24-11-2018 لە ڕێگای نێوان کامیاران-سنە، بە هۆی ڕووداوی هاتووچۆ گیانی لەدەست دا.[1]
ئەمیر سوهەیلی
فاتمە سەعید حەفید
فاتمە خان کچی شێخ سەعیدی حەفیدە و هاوژینی شێخ محەمەد غەریبی قازانقایە بووە کە لەسەردەمی حکومەتەکەی شێخ مەحمودی حەفیدا وەزیری ناوخۆ بووە.
ساڵی 1909 بە پیلانی ئیتحادوتەرەقی شێخ سەعید و شێخ ئەحمەدی برای لەشاری موسڵ شەهید دەکرێن و هەر لە هەمان شار لە مەزاری نەبی یونس بە خاک سپێردراون.
فاتمە خان کەسایەتێکی دەست و دڵ خاوێن و خۆشەویست و خێراخوازی شاری سلێمانی بووە بەدەیان منداڵی بێ سەرپەرشتیاری لە ئامێزگرتووە گەورەی کردوون جگە لەوانەش شارەزایی زۆری لە دروستکردنی دەرمان و گژوگیا و رووەکی کوردەواریدا ه
فاتمە سەعید حەفید

Kurdipedia.org (2008 - 2020) version: 12.11
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0,437 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574