🏠 دەستپێک
EnglishEnglish
📧پەیوەندی
ℹ️دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زۆرتر
Kurdipedia
English
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
📜 بە تەنها جێم مەهێڵن
بە تەنیا جێ مەهێڵن ئەم شه و زریان دەمچێنێ
تەم و مژ دام دەپۆشێ مانگە شه و دەم ڕفێنێ
کێ دەیزانی مەلی نە ئاوا دەتان تارێنن
باڵی هەزارتان دەبرن شارێکتان دەخنکێنن
کێ دەیزانی بەهاریش شەختە و زریان دەهێن
📜 بە تەنها جێم مەهێڵن
📕 چرای رێگای خۆت بە
ناوی کتێب :- چرای رێگای خۆتبە
نووسەر :- ئۆشۆ
وەرگێران لە فارسیەوە :- عەدنان موحەممەد سەعید

ناوەرۆک و کورتەی کتێب...
تەنها شتێک کە پێویست و سەرەکییە بە ئاگا بوونە، بەڵام خەڵکی لەنێو شتە بێ سوودەک
📕 چرای رێگای خۆت بە
📷 کوردۆ عەلی و جەمال نەبەز و حوسێن محەمەد عەزیز
کوردۆ عەلی و جەمال نەبەز و حوسێن محەمەد عەزیز، مانگی یانزەی ساڵی 1981، لە ڤیەننا.
📷 کوردۆ عەلی و جەمال نەبەز و حوسێن محەمەد عەزیز
📕 کوردستان و سیاسەتی سۆڤێت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا
نووسینی: خالید مەجید فەرەج [1]
📕 کوردستان و سیاسەتی سۆڤێت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا
📕 هەڵەکانی الحصري
نووسینی: خالید مەجید فەرەج [1]
📕 هەڵەکانی الحصري
📕 حەلاج، ئیبن ڕوشد، حافزی شیرازی
نووسینی: خالید مەجید فەرەج [1]
📕 حەلاج، ئیبن ڕوشد، حافزی شیرازی
📕 دوو هەنگاو تا پێکەنین
دوو هەنگاو تا پێکەنین
کۆکردنەوەو وەرگیران و نوسینی
حەسەن ئادینا زادە - زەهرا حسێنیان - سلماز بهگام - بریار بەکر
246 چیرۆکی زۆر کورت و کەمێک باڵا
کۆمەڵە چیرۆکیک دەربارەی عەشق و خەم و ئەزمون و زە
📕 دوو هەنگاو تا پێکەنین
📕 کوردستان لە رۆژگارە سەختەکاندا؛ کۆمەڵە وتارێکی سیاسی شیکاری رەخنەئامێزە
کامەران مەنتک
2021
📕 کوردستان لە رۆژگارە سەختەکاندا؛ کۆمەڵە وتارێکی سیاسی شیکاری رەخنەئامێزە
💬 دایتیە بەرداسی
دایتیە بەرداسی
پاڵە و سەپان بە(داس)ی دروێنەی گەنم و جۆیان کردووە، تەبارەیەکی گەورە و فراوانی دەغڵ و دانیان خستۆتە بەرداس و بە سوارە سوارە تەبارەیان دروێنە کردووە و گیشە و گەڵاوێژ و خەرمانیان لێ پێکهێ
💬 دایتیە بەرداسی
💬 لەنێوان دوو نانی گەرمدا بێت
لەنێوان دوو نانی گەرمدا بێت
وتراویشە(لەبەینی دوونانی گەرمدا بێت) لایەنی ڕاستەقینەی ئه و ئیدیۆمە ئەوەیە نانی گەرمی تازە داگیراو لە سێر گەرمە، ئینجا ئەگەر دوو نانی گەرم بخەیتە سەر یەک و لە نێوانیاندا ش
💬 لەنێوان دوو نانی گەرمدا بێت
💬 ئەسپێ لەدەست کۆری نایەته دەرێ
ئەسپێ لەدەست کۆری نایەته دەرێ
ئەسپێ مێرووی وورد و بچوکە، زیندەوەرێکی مشەخۆرە و خوێن مژە لە نێو پرچ و قژ و سەری مرۆڤ دەژی، ئەسپێیەکی پێگەیشتوو، هێندەی قەبارەی تۆوی(کونجی) دەبێت، کۆریش واتە کەسێکی کوێ
💬 ئەسپێ لەدەست کۆری نایەته دەرێ
💬 ئیش گەیشتە نێر گاینێ
ئیش گەیشتە نێر گاینێ
نێر لە خۆڕسکەوە بۆ گاینێ نە خولقێنراوە، ئەوە زانراوە کە مێینە بۆ ئه و کارەی تایبەتە و چ عەیبێکی نییە، بە ڕێ وشوێنی ئادابی و سوننەتی خۆی بۆ ئه و کارەی مەیسەر کراوە، نێر گایین نابا
💬 ئیش گەیشتە نێر گاینێ
💬 مووی ناپسێنێ
مووی ناپسێنێ
هێمن موکریانی شاعیری گەورەی کورد، لە(تاریک ڕوون)دا دەفەرموێت:
ئەمن دەمگوت لە دونیا تا بمێنم
لەبەر کەس ئەستەمە سەردانەوێنم
کەچی ئێستا لە داوی بسکی تۆدا
گرفتارم گوڵم موو ناپسێنم
کەسێ
💬 مووی ناپسێنێ
📕 نەوەیەکی زێڕینی شۆڕش - چەن یاداشتێک لە شۆڕشی هەنگاریا ساڵی 1956
نووسینی: ئادی بڤایڤەر
وەرگێڕانی: محەمەد هەریری
بابەت: یاداشت
📕 نەوەیەکی زێڕینی شۆڕش - چەن یاداشتێک لە شۆڕشی هەنگاریا ساڵی 1956
🏰 ڕەندی خان
ڕەندی خان دەکەوێتە سەر زێی بچووک سەر بە گوندی گۆپتەپەی شەهیدە، دەکەوێتە دامێنی خواروی گوندەکە، جیاواز لە جوانیەکەی و سەرنج راکێشیەکەی، شوێنێکی بەرهەمی کشتوکاڵیە، بەتایبەت لەپێش کیمیای و ژەهر بارانکردن
🏰 ڕەندی خان
😊 موهیم ئەوەیە دەنگت پێبدەن، ئه و شتانە چنیه!
ئەوە (سەعدی پیرە) کاندید بوو بۆ پەرلەمانی عێراق، لە هەولێر بانگەشەی هەڵبژاردنی دەکرد، مامە غەفە فەرماندەی دێرینی یەکێتی لە قەزای خەبات لەناو جەماوەری یەکێتی وتاری دەدا، بەلای خۆی کاک سەعدی دەناسێنێ و
😊 موهیم ئەوەیە دەنگت پێبدەن، ئه و شتانە چنیه!
👫 نازەنین ئیبراهیم
نازەنین ئیبراهیم، لە ساڵی 1982 لە ئێران لەدایک بووە. قوناغی سەرەتایی لەوێ تەواو کردووە.
لە ساڵی 2013دا سیناریۆی کورتە فیلمی بەرەو پیرەکەم-ی نووسیوە.
لە 2020 یشدا یەکەمین ڕۆمانی بە ناوی ڕووحە سەروەشە
👫 نازەنین ئیبراهیم
📕 ڕووحە سەروەشەکان
نازەنین ئیبراهیم
2021
ڕوحە سەروەشەکان دڵۆپێکە لە دەریای پڕ لە نەهامەتی ئێمەی کورد، باس لە ڕو داوێک ئەکات هەرچەند وەک خەیاڵێک بەرجەستەم کردووە بەڵام ئەوە ڕاستیەکی تاڵی ژیانی ئێمەی کوردە، پیاوکان ناچا
📕 ڕووحە سەروەشەکان
👫 کاوە پیشداد
یەک لە موزیکژەن و ئاوازدانەرەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە، پێشکەشکاری بەرنامەی هونەرییە، لە ڕادیۆی زاگرۆس.
کاوە پیشداد دەرچووی موزیک بەشی مەستڕ
بە هیوایە بۆ موسیقای کوردی ئارشیفێکی باش دروست بکات و ڕێک
👫 کاوە پیشداد
👫 ناسح مەلا ساڵح
لە ساڵی (1957) لە پارێزگای هەڵەبجەی شەهید، لە خێزانێکی ئاین پەروەر و زانست خواز و نیشتیمان دۆست و ناسراو لەدایک بووە، سەرەتا لای باوکی خوێندوویەتی، پاشان خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی (ئیسلامی سەرەتا
👫 ناسح مەلا ساڵح
📕 زەوی دەکەم بە گوڵدانی تەڵێ شەوبۆ
فەرهاد شاکەلی[1]
دەزگای ئاراس
هەولێر - 2013
📕 زەوی دەکەم بە گوڵدانی تەڵێ شەوبۆ
📕 کەسایەتی نەتەوەیی کوردی؛ توێژینەوە لە بەها و سیاسەت
سەڵاح هەورامی
وەرگێڕانی: هەژار کامەلا
📕 کەسایەتی نەتەوەیی کوردی؛ توێژینەوە لە بەها و سیاسەت
📕 کردنەوەی دەقەکان بەشی01
حەمەکەریم هەورامی
هەولێر 2021 [1]
📕 کردنەوەی دەقەکان بەشی01
📕 خشتێک لە دیواری غوربەت
عارف عەزیزی [1]
📕 خشتێک لە دیواری غوربەت
📕 لە ناخەوە بۆ هەڵۆکانی شاخ
عارف عەزیزی [1]
📕 لە ناخەوە بۆ هەڵۆکانی شاخ
👫 کەسایەتییەکان
شۆرش مستەفا
👫 کەسایەتییەکان
سەعید یوسف
👫 کەسایەتییەکان
مستەفا فەقێ سلێمانی عەبدوڵڵ...
📕 پەڕتووکخانە
2020نامە - وەشانی 1
📖 کورتەباس
کۆمەڵی هونەرو وێژەی کوردی و...
📖 گۆران و شاعیرە ئینگلیزەکان | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
📋 Copy Link to Clipboard
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

گۆران و شاعیرە ئینگلیزەکان
نووسینی: عومەر مەعروف بەرزنجی
گۆران 1904 - 18-11-1962 بەوێنەی درەختێکی بەرداری زەنویرلە باخچەی ئاڵو واڵای ئەدەبی نوێی کوردیدا هەڵچووە و چەند ین لق و پۆپی هاویشتووە، ئەم شاعیرە هونەرمەندە لەسەرەتای سەدەی رابردووە وە چاوی کردووەتەوە و لەڕۆژگارێکدا خۆی بینی و ئاڵوودەی سیحری ئەدەب بوو کەهێشتا شیعری کلاسی لەهەرەتی بەرزیو باڵاییدا بوو، گۆران یش لەسەرە تادا بەم رێچکەیەدا گوزەری کردو تەنانەت بەپێودانی ئه و ڕۆژگاره و وەک لاسایییەکی ئەدەبی عوسمانی(چەپکێ شیعری بەم تان و پۆیە چنی و شیعرەکانی قەتارەیان بەست و بەسەرکه و توویی ئاووهەوای ئه و ڕۆژگارەیان هەڵمژی.)(1) بەڵام – گۆران - ی (بۆشیعرو ئەدەب زاو) (2) کەهەمیشە بەدوای داهێنان و گەشەکردن و بەرهەمی رەساتردا وێڵ و سەوداسەربووە، یەکسەر بەبرا نەوەی دواگوللەی جەنگی یەکەمی جیهانی بەماوەیەکی کەم وەک تاقیکردنەوە یەکی تایبە تی و هەڵوەدای بیرورای نوێ، تەنیا بە زمان و ئەدەبی زگماکی خۆی قنیاتی نەکردو لەرێگەی زمان و ئەدەبی (فارسی) و (تورکی) و لەدواتردا(ئینگلیزی) زۆربابەتی ئەدەبی هاوچەرخی جیهانی قۆستەوە و بەکوڵ و دڵ بەپیر تەوژمە نوێخوازەکانەوە هەنگاوی دەناو پێیانەوە سەرسام بوو، چونکە گۆران وەک خوێندەوارێکی بەرچاو روون و تامەزرۆی بیری ڕۆشنی گەلان، لەئەنجامی چاو گێران و بیر کردنەوە و راماندا گەیشتبووە ئه و راستییەی کەداهێنانی راستەقینە تەنیا بەبەرهەمی ناوخۆ مەیسەرنابێ و لەم بارەیەوە شاعیری ناسراوی یەمەنی– عەبدوڵڵا بەرەدونی– رایەکی بەجیێ هەیە و دەڵێ (ئەگەر کاریگەرێتی ئەدەبی نەبێ داهێنانیش دروست نابێت، چێژ وەرگرتن و کاریگەرێتی رەوایە بە تایبەتی لەسەرەتای ژیانی ئەدەبی وتاقیکردنەوەی یەکەمدا.) (3) گۆران لەگەڵ دەستەیەک لەشاعیرانی ئه و سەردەمەداروویان کردبووە بەرهەم و کاری شاعیرە دیارەکانی تورک بە وێنەی (نامیق کەمال وتۆفیق فیکرەت و عەبدولحەق حامیدوجەلال ساهیروجەناب شیهابە ددین) کەلە شاعیرو روناکبیرە ناسراوەکانی دەوری وریا بوو نەوەی تورک بوون، کەئەمانە سەرجەم لە هۆگرانی ئەدەبی جیهانی بوون،گۆران یش لەسەرەتاداو بەشێوەیەکی ناراستە وخۆ لەڕێگای زمانی تورکییەوە ئاگاداری سوچێکی بچوکی ئەدەبی خەمڵیوو پێگەیشتووی گەلان بوو، راستیشە کە (لێدوان سەبارەت بە ئەدەب پێش هەموو شتێک لێدوانە لەبەهرە) (4) بەڵام وەک شاعیری ناوداری عێراقی (بەدر شاکر سەیاب 1926- 24-12-1964) دەڵێ(شیعر وەک هەموو هونەرێکی تر بەهرەیە، بەڵام خوێندنەوە و چاوگێران بەدەورو پشتاو تاقیکردنەوەی هەمەجۆر لەژیان دا ئەم بەهرەیە زیاتر گەشە پێدەدات)(5). - گۆران- یش لەبەر تیشکی ئەم بیرە رۆشنانەدا سەبارەت بەخوێندنەوه و تاقیکردنە وەی تایبەتی خۆی وتویەتی کە (هەندێ لەبەرهەمەکانی شیللی و بایرۆنم بەتورکی دەخوێندەوە، بەڵام دوای نەمانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و شارەزایی پەیداکردنم لەزمانی ئینگلیزی توانیم بەرهەمەکانیان یەکسەربەزمانی ئینگلیزی بخوێنمەوە)(6)، هەروەها لەجێگە یەکی تردا زیاتر تیشک دەخاتە سەربەرنامەی خوێندنەوە و گەران وتامەزرۆی داهێنان وتاقیکردنەوەی تایبەتی و دەڵێ : (پاش ئەم ماوەیە کەسەرمەستی ئەدەبی تورکی و فارسی بوین، بەرە بەرە ئەدەبی تازەی عەرەبی و ئینگلیزی هاتنە کایەوه و بڵاوبوو نەوە، دەبێ ئەوەیش لەبیرنەکەین کەلەسەرەتاوە بەهۆی ئینگلیزییەوە دوای نەزەرییەی هونەر بۆهونەر دەرۆیشتم و بەرهەمی ئەم تەرزە ئەدەبەم دەخوێندەوە وەکوو جۆن کیتس و ئۆسکار وایڵد.) (7). کەواتە لەبەر رۆشنایی ئەم بەڵگە مێژووییانەدا دەتوانین بڵێین کە - گۆران- لەسەرەتاوە سەرەتاتکێی لەگەڵ بابەت و رێبازە باوەکانی ئەدەبی ئینگلیزیدا کردووە و بەچەشنی عاشقێکی داهێنان و تازەگەرێتی بەدوای نهێنیەکانی ئەدەبی جیهانیدا کێوماڵی کردووە و مەبەستیشی بووە کەبۆ تاقیکردنەوەی شیعری سوودیان لێوەر بگرێ. گەر بەچاوی مەبەستەوە لاپەرەی شیعرەکانی - گۆران- ی گەورە هەڵدەینەوە بەتایبەتی ئه و شیعرانەی کە سەرتۆپی تازەگەرێتین و هەموو سیفەتە گەشاوەکانی (خەیاڵ)(8) و (جوانی)(9) و رازاوەیی سروشت و ئافرەت و فەلسەفەی ژیان و تەوژمی سۆزێکی بێسنوریان لەخۆگرتووە، هەرزوو چمکی ئه و راستیە دەگرین کەجیهانی بەرینی شیعرەکانی گۆران و روانین و هەڵسوکەوتی لەگەڵ روخسارو مانا و فەلسەفەی شیعردا، هەمان جیهانی بەرینی ئەدەبی رۆمانسی ئینگلیزییه و چەند ین خاڵی هاوبەشیان لەنێواندا دروستبووە و شاعیرە (رۆمانسی)(1.) و (میتافیزیک)(11) ییەکانی ئەدەبی ئینگلیزی رۆڵێکی ئێجگار گەورەیان لە ژیان و رەوتی شیعرو کارو بەرهەمی ئەم هەڵکەوتووەی ئەدەبی کوردیدا بینیوە. بیری نوێ و خەیاڵی دورهاوێژو تابلۆی نەخشین و وێنەی شیعری و دەربرینی رازاوه و دەرخستنی جوانی و شێوازی پەسەند و هۆگر بوونی مرۆڤ بە سروشتی دڵگیرەوە، بەواتایەکی تر تاقیکردنەوەی دەوڵەمەند و زەخیرەی ئه و شاعیرە گەورانەی ئەدەبی ئینگلیزی (گۆران) یان گواستەوە بۆ قۆناغێکی لەبار تری سەرتاپا نەخشاوو دنیایەکی جوانی و حەزو خۆشه و یستی و مەل و وەنەوشە و بەیبون، دنیای خەوو خەیاڵ رەنگ و شاخ و دۆڵ و روبارو درەخت و گوڵ و باران و هەورو پەلەوەر.(12) (بویش بە یەکێک لە دامەزرێنەرانی رێبازی رۆمانسییەت لە ئەدەبی کوردیدا)(13)، به و باوەرەیش قایل بوو کە (خۆشەویستی وجوانی باوکی ئەدەبن)(14) و تەنانەت وەک شاعیری رۆمانسی ئینگلیز جۆن کیتس John Keats 1795-1821 (جوانی بەراستی و راستیشی بەجوانی هاتە بەر چاو) (15). یەکێک لەرابەرە ناودارەکانی بواری لێکۆ ڵینەوه و رەخنەی ئەدەبی کوردی (رەفیق حیلمی 1889- 04-08-1960 (16)سەبارەت بەم جوانی پەرستییەی گۆران و سەرچا وەی بەهره و تاقیکردنەوەی دەڵێ: (گۆران لە ئەدەبیاتی عەرەبیدا زەوقی لەبەشی شیعر وەرنەگرتووە، بەڵام لەگەڵ ئەمەیشدا کە ئینگلیزی ئەوەندە نازانێ و کەمی تێئەگا، دیسانەوە شیعری ئینگلیزی لەدنیای ئیلهام و داهێناندا پێشچاوی گەلێک روناک کردووەتەوە)(17).هەروەها دەڵێ : (گۆران ئیلهامی شیعری لەجوانی وەرگرتووە و لەهەموو شتێکدا جوانی پشکنیوە و پەرستوویە، زۆرتر جوانی ئافرەت هێلانەی شیعری وروژاندووە، لەئافرە تیشدا ئه و جوانییانە تینوێتی شکاندووە کەنایەن بە دەستەوە، بەڵکو تەنیا لەکانی دڵ و گیاندا بوونیان هەست ئەکری)(18). شاعیر به و راستیە گەیشت کەبنەماکانی جوانی و سروشتی رازاوەی کوردستان سەرچاوەیەکی لەبن نەهاتوون و کەرەستە یەکی بەپێزو ئازیزن بۆپۆشتەکردنەوەی شیعر و بابەتەکانی ئەدەب. بەکوڵ و دڵیشەوە ئەیروانییە بەهاکانی جوانی Aesthetic Values. گۆران پاش مەست بوونی بەدیمەنی جوان و جریوەی ئەستێره و پەلکە زێرینەی پاش باران وسایەقەی پاش وەشت و پاییزی قژزەردو ئاسمانی شین و هەتاوی نەورۆز، دەستی کردە ملی بووکی سروشت و رەنگ و جوانی کە دەتوانین پێی بڵێین (سروشت پەرست Worship Nature) و ئه و دەورە کاریگەرو توندو تۆلَەی کە (وردزوێرس Words Worth 1770-1850)(19) ی شاعیرو گەورە و رابەر لەئەدەبی رۆمانسی ئینگلیزیدا گێرای،- گۆران- یش هەرهەمان دەوری بینی، هەربه و چاوو سۆزو هەستە قووڵەوە بۆ سروشت و رەنگ جوانی روانیوە و تێی گەیشتووە، چونکە (خۆشەویستی و وردزوێرس بۆ سروشت گەیشتووەتە ئاستی پەرستن، سروشت بەلای ئەوەوە دایکە، هاورێیە سەرچاوەی هەمو بیرێکی پاکە، پاسەوا نی دڵە، گیانە بۆ لەشە ماددییەکەی مرۆڤ،وردز ویرس دەنگی مناڵی خۆی، دەنگی هەموو خۆشییەک، تەنانەت دەنگی ئازارو ژانی مرۆڤایەتیش لەسروشتدا دەبیستێت)(20). ئەوەتا - وردز ۆێرس- بە بینینی پەلکە زیرینەی پاش باران هەموو گیانی دەکەوێتە جووڵە و قاقاو پێکەنین و بەدەم ئاڵو واڵای سروشتەوە دەخنێتەوە و بەبەشێکی دانەبراوی ژیانی خۆی دەزانێ:
My heart leaps up when I behold
A Rainbow in the sky
So was it when my life began;
So is it now I am a Man
So be it when I shall grow old
Or let me die (21)
(وردز ویرس) لەم شیعرەدا دەڵێ :
دڵم دەکەوێتە خرۆش و هەڵپەرکێ لەکاتێکدا کۆلکەزێرینە
بە ئا سمانەوەدەبینم
لە سەرەتای ژیا نمەوە هەروەها بووم
ئێستاش کەبوومەتە پیاو هەر وەهام
هەروایش دەمێنمەوە باپیریش بم
یان بمرم
کەئێمە لێرەدا لەشاعیری سروشت و رەنگ و جوانی (وردز ویرس Words Worth 1770- 1850) دەدوێین، وەنەبێ دەوری کاریگەری شاعیرانی ترکەلابخەین کەهەریەکەیان دەنگێکی دیارو پەپولەی باڵ هەڵکروزاوی شێت وشەیدا بوون و
بەدەوری چرای جوانی و عەشق و سروشتدا سووراونەتەوە، بەوێنەی (کولیردجColeridge 1773-1832)(22) و (بایرۆن
Byron 1788- 1824)(23) و (شیللی Shelley1792-1822) و (ئۆلیڤەر گۆڵد سمپOliver Goldsmith 1728-1774)و
(ئۆسکار وایڵد Oscar wilde 1854-1900) و (ولیەم بلەیک William blake 1775-1827)(24) و (رۆبەرت هێریک Robert Herrick 1591-1674) و (رۆبەرت بێرنز Robert burns 1759-1796) و چەند شاعیرێکی تر،ئەوەتا سروشت بەلای (بایرۆن) ەوە لانکەی ئاسوودەیی و نیانی و ئەمەک دارییە و (لە دەست کۆمەلَی ئادەمیزاد و هەراو هوریای شار هەڵدەهات و پەنای دەبردە بەر چیا. بەر دنیای سروشت کە بەلای ئەوەوە دنیای سادەیی و ئاسایشه و عینایەتی ئیلاهی لەئەزەلەوە ئافەریدەی کردووە، خۆشەویستی -کیتس- یش بۆسروشت خۆشەویستییەکی هەستی بوو، تەنیا لە پێناو جوانییەکەیی و بەس، جوانی کێڵگه و دارستان و گوڵ و ئاسمان و دەریا.. لەلای - شیللی- ش سروشت رەمزی دۆستایەتی و سۆزو بایەخی رۆحییە، بەلای ئەوەوە سروشت دیارخستنێکی ئەفسانەیی ئەورۆحە ئەبەدییەیە کەلە ئەودا هەموو حاڵە تەکانی ژیان یەکن.)(25) یان شاعیرێکی لیریکی وەک (رۆبرت بێرنز)(26) کەشیعرەکانی بۆئەم مەبەستە تەرخان کردووە و شیعرە بەسۆزەکانی لەئەدەبی ئینگلیزیدا ناوازەن و تەنانەت گۆران لە شیعرێکدا دەڵێ :
دیوانەکەی برۆنس کەنەغمەی شیعری
ئەڵێی کچە پێئەکەنێ یا ئەگری
کەلێرەدا مەبەست لە برۆنس - رۆبرت بیرنز- ە و ئەگەر گۆران بەشیعرەکانی مەست نەبووبێ بەم شێوەیە تێهەڵکێشیبەرهەمێکی خۆی ناکات و وەک کچێکی نازدار ناوی نابات کەلە هەردوو دیمەنەکەدا جوانن، چ پێکەنین یان گریان. جاکەسروشت وجوانی بەلای ئەم ئادەمیزادە مەزنانەوە هێند پیرۆزوشکۆداربێت و - گۆران- یش له و ئاوو هەوا پاکەی هەڵمژ یبێ و لەخاکی رەنگینی کوردستانیشدا پەروەردە بووبێ، دیارە کە بەچاوێکی کراوه و بیرکردنەوە و رامانەوە سروشتیبینیوه و ئاوێتەی بووە، ئەم سۆزو هەستە بەکوڵەیشی بازدانێکی گەورەی لێکەوتەوە لەجیهانی شیعرو ئەدەبیاتی کوردیدا، چونکە (هیچ شاعیرێکی نوێ و کلاسی بەقەد گۆران لەنێو سروشتدا شیعری بۆ سروشتی کوردستان نەنووسیوە، سروشت بەلای شیعری رۆمانسییەوە ئه و خەوو هیوایەیە کەنەمرێتی لەخۆیدا هەڵدەگرێ، واتا پەنا گەیەکە بۆ زیندوێتی و خەو، پەناگە بوونی سروشت لەزۆر دەلالەتی جیاواز دایە، چونکە مرۆڤ کە هەست بە نامۆیی بوون دەکات لە بوونی خۆیدا سروشت وەک پەنا گەیەک رەوینەوە و سارێژکەری دەروون دەبێ، هەروەک چۆن بەلایەنی شیعری رۆمانسییە وە سرو شت هەڵگری زیندوێتی یادەوەری و شایەدەکانی مرۆڤ کەپر لە سیحر و فانتازیا و خەم و گەشانەوەیە)(27). لەلایەکی ترەوە (هەر شاعیرە رۆمانسییەکانی ئینگلیزبوون کە سەرنجی - گۆران- یان بۆئەوە راکێشا کەسروشت ئەشێ بکر ێتە ناوەرۆکێکی نوێی بەنرخ و سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندی شیعر و لە تێکەڵکردنی ئیحای هۆنراوەکانی ئه و شاعیرانە و هەستە پەنگ خواردووەکانی و بیرەوەرییەکانی خۆی بۆی لوا بەرهەمێکی بەنرخ پێشکەش بکات، لەلایەکی تریشەوە- گۆران - کەڵکێکی باشی لەشاعیرە - میتافیزیک - ی یەکان وەرگرتووە بەتایبەتی لەلایەنی فۆرمەوە کە بەکارهێنانی - ستانزا- Stanza واتا پارچە شیعر، هەروەها ئه و ئاڵو گۆرو پاش و پێشخستنەی قافیەش کە بەکاری دێنێت لەوانەوە فێربووە، وەزنەکانیشیان یەکسەروەزنی پەنجە - هجا- ی خۆمانە کە - مەولەوی – ش بەکاری هێناوە، ئەمەیش وای لە گۆران کردووە کە هەوڵ بدات بۆ ژیاندنەوه و بەکارهێنانێکی بەر بڵاوی ئه و وەزنانە)(28) دیارە هەر لەبەر ئەمەیشە کەخاوەنی مێژووی ئەدەبی کوردی (عەلائەدین سەجادی 1915 - 13-12-1984)(29) لە پێشەکی بەشی دووەمی شیعرەکانی -گۆران-دا (فرمێسک و هونەر) وتویەتی کە (گۆران لەشیعردا شێوەیەکی ڕۆژئاوایی گرتووە و تاقە ئامانجی دەربڕینی خەیاڵ و دروستکردنی مانای شیعرە نەوەک تەنیا وشەی شیعر، ئەبینین لە هەندێ شوێنا رازی رابوردویەک بەشێوەیەکی سافەوەدەرئەبرێت، لە هەندێ شوێنیشا نزیکت ئەخاتەوە لە جۆرە خەیاڵێک لام وانیە شاپەری سەرباڵی پەری له و جوانتر بێت)(30). کەواتە - گۆران – شاعیرێکە شێت و شەیدا و سەودا سەری جوانی و خاسییەتی تایبەتییە، ئاڵوودەی دیاردە رەنگینەکانی سروشت و عەشقی ئێوارەی سەرە ڕێی کانی و دارو بەردی هەورامان و ئافرەتی بەژن و باڵا جوانە :
بۆ سەیری جەمالکردنی دنیایی بەیانی
هێشتا شەوی زۆر مابوو کە من کەوتمە سەحرا
وەک شێت بەڵام شێتی شیعر، شێتی جوانی (31)

ئێوارەیە وا، دەرکەوە سا جوانە کچی دێ
ئەی ویردی قسه و بەستەیی گشت کورگەلی سەر ڕێ
سووتاوی جوانیتن هەموو کێی کوڕی کێ
ئێوارەیە وا، هەڵگرە ساگۆزەیی تازە (32)

لە هەچ باخێ گوڵێکی سوورم دیبێ
بۆی چووم هەزار درک لە پێم چەقیبێ (33)

کانییەکی روونی بەر تریفەی مانگەشەو
لە بنیا بلەرزێ مرواری زیخ و چەو
جوانترە لەلای من لە دەریای بێ سنوور
شەپۆلی باتە بەر تیشکی رۆژ شڵپ و هوڕ (34)

سڵ مەکە لە مەیلی بە گەرمی روانینم
پیاوێکم جوانییە قیبلەگای ئایینم (35)

قیبلەی ئاین و باوەڕم
خوای بەهەشتی دلَی تەڕم (36)
گۆران شاعیرێکە هونەرمەند، نوێ پەرست و دڵسۆزی هەموو ئەدگارەکانی ژیان و دەست بە داوێن گرتنی ناوەڕۆکی پەسەند و شێوازی گونجاو،چونکە لەوە ئاگا داربووە کە (روخسارو ناوەرۆک دوو رووی یەک پارچە گەوهەرن، گەر گەوهەرەکە نەشکێنرێ لاکانی لەیەکتر جیا ناکرێنەوە.) (37) بەڵام راست وایە کە ئەوەیش لەیاد نەکرێت کە -گۆران- لەم کاریگەریتیه و تازە گەرێتییەیدا تەنیا پەیرەوی رێچکەیەکی تایبەتی نەکردووە، بەڵکو بەپێی کات و سەرنجدان و گونجان مامەڵەی لەگەڵدا کردون، لەم هەموو هەوڵە جیاوازانە یشدا بەدیار پەری شیعرەوە دۆش دانەماوە، کاتێ بابەتێکی دڵگیری خوێندبێتەوه و سەرنجی راکێشابێ یەکسەر بەشیعر یان بەپەخشان کردویەتی بەکوردی و چووەتە خانەی وەرگێرانێکی هونەرییەوە، هەندێ جاریش لە ئەنجامی سەرسام بوون و چێژوەرگرتنی لە بابەتێکی شیعری ئینگلیزی سوودێکی سەرتاپاگێری لێوەرگرتووه و بووە بەبناغەوکۆلەکەی بینای شیعرێکی ئازیز،جاری وایش بووە لەدوای چاوگێڕان و بەسەرکردنەوەی شیعرێکدا تەنیا پشتی بە ئیحاو چوارچێوە گشتییەکەی بەستووه و بووە بەهەوێنی شیعرێک کە چەند لایەنێکی بچوکی نەبێ گۆران قەرزاری دەقە ئینگلیزییەکە نیه و تەنانەت شیعرە کوردییەکە پۆشتەتر خۆی دەنوێنێ و هونەرمەندی گۆران نیشان دەدات، لەلایەکی ترەوە لە تێکرای شیعرەکانی گۆران دا تاک و تەرا هەست بەدێرو کۆپله و سیمای گشتی دەکرێت کە شاعیر لەئەدەبی ئینگلیزی وەری گرتوون و لە دووتوێی شیعرەکاندا خۆیان مات کردووە و پێکەوە جۆشدراون، بەڵام ئەم جۆرەی دواییان رووبەرێکی بەربڵاو تری هەیه و ناسینەوه و بەراوردکردنیان تابڵێی دژواره و ماوەیەکی زۆری دەوێ. بەڵام ئایا گۆران لەم چالاکییانەیدا لەچ جۆرێکیاندا سەرکەوتووترە و پلەیەکی باشی لە داهێنان وتاقیکردنەوەدا بڕیوە ؟ دیارە لەئەنجامی خوێندنەوە و بە راوردو راماندا به و راستییە دەگەین کە (ئه و هەڵبە ستانەی گۆران تێیاندا کەوتووەتە کارتێکردنی بیر، یاخود چوار چێوەگشتییەکەی هەڵبەستێکی ئەدەبی ئینگلیزی هۆنراوەی گرنگترو کاریگەرترن لەوانەی بەتەواوی وەریگرتوون)(38).
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 7
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️03-12-1984
2.👁️04-08-1960
3.👁️08-11-1962
4.👁️13-12-1984
5.👁️18-11-1962
6.👁️24-12-1964
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️عومەر مەعروف بەرزنجی
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: 🔎 لێکۆڵینەوە
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ سلێمانی
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 80% ✔️
80%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
80%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Nov 22 2015 10:35PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەڕێوەبەری سیستم)ەوە لە: Jan 21 2017 5:30PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 16,925 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.128 KB Nov 22 2015 10:35PMمانو بەرزنجی
📚 پەڕتووکخانە
  📖 چرای رێگای خۆت بە
  📖 کوردستان لە رۆژگارە سە...
  📖 2020نامە - وەشانی 1
  📖 نەوەیەکی زێڕینی شۆڕش
  📖 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 26-02-2021
  🗓️ 25-02-2021
  🗓️ 24-02-2021
  🗓️ 23-02-2021
  🗓️ 22-02-2021
  🗓️ 21-02-2021
  🗓️ 20-02-2021


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
شۆرش مستەفا
شۆرش مستەفا ساڵی 1984 لە شاری سەردەشت لە رۆژهەڵاتی کوردستان لە دایک بووە، بنەماڵەکەیان لە بنەڕەتدا خەڵکی گوندی (گەناو)ی ناوچەی شارباژێڕی باشووری کوردستانە، لە بەر زوڵم و زۆرداری ڕژیمی داگیرکەری بەعسی عێراق ناچاری کۆچبەری بووبوون و لە شاری سەردەشتی رۆژهەڵاتی کوردستان نیشتەجێ بووبوون.
شۆڕش مستەفا و بنەماڵەکەی پەنابەری سەر خاکی وڵاتەکەی خۆیان بوون، ئەوان لە بەشێکی کوردستان کۆچیان کردبوو و لە بەشێکی دیکە گرسابوونەوە، کەچی لەوێش شاهیدیی یەکێک لە کۆمەڵکوژییەکانی تری مێژووی گەلی کورد بوون (کیمیابارانی
شۆرش مستەفا
سەعید یوسف
بە میری ئامێری میوزیکی بوزق ناسرا بوو، خەڵکی شاری قامشلۆی رۆژئاوای کوردستانە و لە ساڵی 1947 لە دایک بووە.
لە ساڵی 1973 لەگەڵ هەردوو هونەرمەندی کورد محەمەد شێخۆ و محەمەد عەزیز شاکر گروپی هونەری نەورۆزیان دامەزراند.
میری بوزق، سەعید یوسف خاوەن مێژوویەکی دەوڵەمەندی هونەرە و وەک یەکەم کەس دادەنرێت، کە ئامێری میوزیکی بوزقی هێناوەتە ناوچەی جزیرەی رۆژئاوای کوردستان.
سەعید یوسف بە درێژایی ژیانی هونەری خۆی ژمارەیەکی زۆری خەڵات و دروشمی جیهانی بەدەستهێناوە.
نازناوی میری بوزق لە لایەن بوزق ژەنی ناوداری
سەعید یوسف
مستەفا فەقێ سلێمانی عەبدوڵڵا - مستەفا سڵێمان عەبدوڵڵا
ساڵی 1938 لە گەڕەکی کانێسکانی شاری سلێمانی، لە خانەوادەیەکی نیشتماپەروەر و خوێندەوارەدا لە دایک بووە لە ڕۆژی چوارشەممە رێکەوتی 27-02-2019 لە شاری سلێمانی کۆچی دوایی کردوە.
خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی هەر لەو شارەدا تەواو کردووە و پاشان بۆ تەواوکردنی خوێندنی زانکۆ- بەشی ئەندازیاری ڕووی لە بەغدا کردووە، ساڵی 1960 خوێندنی زانکۆشی بەسەرکەوتوویی تەواو کردووە، پاشان وەک نەریتی ئەو کاتە پاش تەواوکردنی خوێندن هەمان ساڵ بووە بە ئەفسەری ئەحتیات لە سەربازگەی ڕەشید، تا ساڵی 1966 دوو ئەستێرەی لەسە
مستەفا فەقێ سلێمانی عەبدوڵڵا - مستەفا سڵێمان عەبدوڵڵا
2020نامە - وەشانی 1
کڕۆنۆلۆژیای رووداوە گرنگەکانی ساڵی 2020یە کە رێکخراوی کوردیپێدیا بەدەستی هێناوە.
ئامادەکردنی: هاوڕێ باخەوان
25-02-2021
ئەم ساڵنامەیە مێژووی 365 رۆژی ساڵی 2020 لەخۆدەگرێت کە قەبارەکەی 687 لاپەڕەی A4ە.[1]
2020نامە - وەشانی 1
کۆمەڵی هونەرو وێژەی کوردی و شانۆگەری کێچ
کارێکی ئاشکرایە، کە کتێبی بیبلۆگرافیای یۆبیلی زێڕینی کۆمەڵەی هونەرە جوانەکانی کورد، 1969 – 2019، کە بۆ شانۆی کوردی ئامادە کراوە، دەبێ بەرلەهەمووشتێک نووسەرەکەی بیر لەوە بکاتەوە، کە ئەم کارەی لە داهاتوودا دەبێتە سەرچاوەیەک و شارەزا و نەشارەزا چاوی پێدا دەگێڕێ و لێی ورد دەبێتەوە و هەڵێدەسەنگێنێ، تا رادەیەکی زۆریش وەک ژێدەرێک بۆ شانۆی کوردی هێمای پێدەکرێ، کارێک دەبێ، کە کۆکردنەوەی سەرجەمکار و چالاکیەکانی ساڵانی ڕابردووی هونەر و شانۆی کوردی بە بەڵگەنامەوە تێدا تۆمار دەکرێ. دەبێتە بەڵگەنامەیەکی زانیا
کۆمەڵی هونەرو وێژەی کوردی و شانۆگەری کێچ

Kurdipedia.org (2008 - 2021) version: 13.02
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 7,207 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574