پەڕتووکخانە پەڕتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان

جۆری گەڕان



گەڕان

گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
درووستکەری RSS
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
رێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی رێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی رووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
درووستکەری RSS
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
رێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی رێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی رووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
     
 kurdipedia.org 2008 - 2022
دەربارە
بابەت بەهەڵکەوت
رێساکانی بەکارهێنان
هاوکارانی کوردیپێدیا
بیروڕاکانتان
دڵخوازەکان
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
چالاکییەکان
یارمەتی
بابەتی نوێ
خوێندەواری ڕێگەیەکی سەخت و دریژ لەکوردستاندا
ناوی نووسەر: غازی حەسەن
شوێنی چاپ:  هەولێر
دەزگای پەخش:بڵاوکراوەی ئاراس ژمارە 809
ساڵی چاپ:2008
ژمارەی چاپ:یەکەم.[1]
خوێندەواری ڕێگەیەکی سەخت و دریژ لەکوردستاندا
‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
ناونیشانی بابەت: ‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
‎دوای تێپەڕبوونی هەشت سەدە بەسەر ڕزگارکردنی قودس لەلایەن سوڵتان سەڵاحەدینی ئەیوبییەوە، هێشتا جێپەنجەی کورد بە سیمای شاری قودسەوە دی
‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
شوێن: سلێمانی
ڕۆژ و ساڵی گیرانی وێنەکە: 30-11-2022
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: لە ڕاستەوە (ڕۆژان نووری - ئەسعەد هەورامی - بەناز جۆڵا - هاوڕێ باخەوان - ڕاپەر عوسمان عوزێری - ڕێبوار جەمال سەگرمە - ئارا
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
فیرووز میرانی
ناو: فیرووز
نازناو: میرانی
ژیاننامە
فیرووز میرانی، هونەرمەندی خەڵکی پاوە، بەرەبەیانی چوارشەممە 30-11-2022، پاش دۆڕانی تیمی هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران لە بەرانبەر ئەمریکا و خۆشحاڵیی خەڵکی ئەو شارە، ب
فیرووز میرانی
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ناونیشانی بابەت: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ئامادەکردنی: سارا سەردار

شوێنەواری خەزێنە
ئەم ئاسەوارە بریتییە لە ئەشکەوتێکی تاشراوی یەک ژووری، کە بە مەبەستی ناشتنی مردوو بەکار
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 11
ناونیشانی بابەت: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستان 11
ئامادەکردنی: سارا سەردار

هەورامان... زێدی زەردەشتییانی ڕەسەن
لەگەڵ پەیدابوون و سەرهەڵدانی هەر ئایینێک، هەوڵ دراوە بۆ گۆڕینی سیمای ت
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 11
شکەفتێ1
گوندێکی سەر بە شارەدێی گۆرەتووی شارۆچکەی مێرگەسووری پارێزگای هەولێرە، لە ساڵی 1983 بەر شاڵاوی ئەنفال کەوتوون وبەشێکی دانیشتوانەکەی ئەنفال کراون،
[1]
شکەفتێ1
مێنەتاوا
مێنەتاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا، ناوچەی چەرداوڕۆ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

مێنەتاوا هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی زەلەجو.
مێنەتاوا
تەمسیلی خولە چەخماخە
ناوی تەمسیلی و شانۆگەری: خولە چەخماخە
تیپ: تیپی پێشڕەو
نووسین: سمکۆ ناکام
دەرهێنان: حەسەن تەنیا
داڕشتنی مۆسیقا: م. خالید سەرکار
ساڵ: 1975
ماوەی تەمسیلی: 90 خولەک [1]
بەهۆی ڕێژەی زۆری کوالێتی کر
تەمسیلی خولە چەخماخە
دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
ناونیشان: دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
ئامادەکردنی: سارا سەردار
گەشتوگوزاری شوێنەواری لە هەرێمی کوردستان
لە هەرێمی کوردستان زیاتر لە 3500 شوێنەوار هەن، ژمارەیەک لەم
دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
پەیماننامەی نەسوح پاشا
ناونیشانی بابەت: پەیماننامەی نەسوح پاشا
ئامادەکردنی: چۆمان حەمە تەقیەلدین
یەکەم- قۆناغی یەکەمی سێیەم پەیماننامەی جەنگی نێوان دەوڵەتانی عوسمانی و سەفەوی کە لەنێوان ساڵانی (1603- 1612ز)دا بووە:

پەی
پەیماننامەی نەسوح پاشا
کەماڵاوا
کەماڵاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەلوزاغاج، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

کەماڵاوا هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی وشکەمرۆی سەرێ.
کەماڵاوا
شێخ تەقە
شێخ تەقە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەلوزاغاج، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

شێخ تەقە هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی چواریا.
لە باشو
شێخ تەقە
فیلمی سینەمایی خولەپیزە
ناوی فیلم: خولەپیزە
نووسین و سیناریۆ و دەرهێنەر: جەلیل زەنگەنە
ماوەی فیلم: 90 خولەک
وێنە گرتن: هاوار مستەفا
مۆنتاژ: عوسمان نووری - یوسف حاجی یونس
بەهۆی قابارەی بەرزی ڤیدیۆکە کراوەتە دووبەش


ن
فیلمی سینەمایی خولەپیزە
ڕەئوف محەمەد عەلی
ناو: ڕەئوف
ناوی باوک: محەمەد عەلی
ساڵی لەدایکبوون: 1953
شوێنی لەدایکبوون: عەبابەیلێ
ژیاننامە
ڕەئوف محەمەد عەلی حاجی حەمە قەتارچی لە ساڵی 1953 لەگوندی عەبابەیلێی سەر بە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە، لە
ڕەئوف محەمەد عەلی
نێچیرڤان عەبدولعەزیز
ناو: نێچیرڤان
ناوی باوک: عەبدولعەزیز
ڕۆژی کۆچی دوایی: 25-11-2022
شوێنی کۆچی دوایی: تورکیا
ژیاننامە
نێچیرڤان عەبدولعەزیز، لە شەوی 22-11-2022 بەهۆی لێچوونی سیستمی غاز و تەقینەوەی تانکی غازی شۆڤاژ ل
نێچیرڤان عەبدولعەزیز
مەسعود محەمەد 2
ناو: مەسعود
ناوی باوک: محەمەد
ڕۆژی کۆچی دوایی: 26-11-2022
شوێنی کۆچی دوایی: دهۆک
ژیاننامە
مەسعود محەمەد، لە شەوی 22-11-2022 بەهۆی لێچوونی سیستمی غاز و تەقینەوەی تانکی غازی شۆڤاژ لە دهۆک برینداربو
مەسعود محەمەد 2
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
لە ئەنجامی کنە و پشکنین لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان، چەند پاشماوەیەکی خۆراک دۆزراونەتەوە کە شوێنەوارناسان وای بۆ دەچ
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 10
ناونیشان: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا-بەشی 10
ئامادەکردنی: سارا سەردار
جۆری دووەمی ئاسەوارە بە جێماوەکان لە ئایینی زەردەشتی
دووەم- جۆری دووەمی ئاسەوارە بەجێماوەکان لە ئایینی زەردە
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 10
پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
ناونیشانی بابەت: پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
نووسەر: سارا سەردار

بەﮪۆی کار و کاسبییەوە ژمارەی کاشییەکان لە وڵاتی بابل ڕووی لە زیادبوون بووە و زۆربوونی ژمارەیان لەو وڵاتە بو
پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
ناونیشانی بابەت: هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
نووسەر: سارا سەردار
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
کاشییەکان لە ڕووی هونەری کانزاکاری و بەکارهێنانی ئاسن، زیرەک بوون و توانیویانە لە بڕۆنز هەندێ شت
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
نانیشانی بابەت: کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
ئامادەکردنی: سارا سەردار
کاشییەکان یەکێکی ترن لە پێکهاتەکانی گەلی کورد کە لە سەدەی شازدەی پێش زایین حوکمی وڵاتی (ن
کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
ناونیشانی پەڕتووک: مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
ناوی نووسەر: هۆشمەند عەلی
شوێنی چاپ: هەولێر
چاپخانە: چاپخانەی شەهاب
ساڵی چاپ: (2019)
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
ناونیشانی پەڕتووک: پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
ناوی نووسەر: سەڵاح جەلال
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: جارانی سلێمانی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
گوڵاوێک بۆ ژیان
ناونیشانی پەڕتووک: گوڵاوێک بۆ ژیان
ناوی نووسەر: ئیبراهیم نانەکەلی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
گوڵاوێک بۆ ژیان
ئامار
بابەت 410,254
وێنە 83,613
پەڕتووک PDF 15,647
فایلی پەیوەندیدار 66,879
ڤیدیۆ 395
میوانی ئامادە 47
ئەمڕۆ 32,060
ڕاپرسی
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
کەسایەتییەکان
شێرزاد عوزێری
کەسایەتییەکان
ڕەفیق چالاک
کەسایەتییەکان
نەجمەدین عەبدولڕەحمان مەحمود
کەسایەتییەکان
شەریف سلێمان جەرجیس
کورتەباس
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپ...
ڕووسیا و کوردەکانی باکووری-ڕۆژئاوای ئێران، لەکاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا
کوردیپێدیا، (مافی گەییشتن بە زانیاریی گشتی) بۆ هەموو تاکێکی کورد دەستەبەردەکات!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
  
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
زۆرتر
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS

گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
وەرگێڕان
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
Kurdîy Nawerast - Latînî0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
ئەم بابەتە باشتر بکە!
| |

ڕووسیا و کوردەکانی باکووری-ڕۆژئاوای ئێران، لەکاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا

ڕووسیا و کوردەکانی باکووری-ڕۆژئاوای ئێران، لەکاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا
رووسیا و کوردەکانی باکووری-ڕۆژئاوای ئێران لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا
(دیکۆمێنتی نوێ)
نووسینی : ژیگاڵینا ئۆلگا ئیڤانەڤنا 2007
жигалина о. и.
وەرگێڕانی لە ڕوسییەوە: ڕاپەر عوسمان عوزێری

کوردستانی ئێران لەسەرەتای جەنگی جیهانی یەکەمدا:

رووسیا لە ڕووی سیاسی و ئابوورییەوە بەشێوەیەکی بتەو خۆی ئامادەکردبوو.
هەروەها نەخشەی سیاسەتی خۆی کێشابوو بۆ بەرەنگاربوونەوەی پلانەکانی تورکیا و ئەلمانیا لەو ناوچەیەدا..
دەوڵەتانی تورکیا و ئەڵمانیا ویستیان هێزەکانی رووسیا لە باکووری - ڕۆژئاوای ئێران دەربکەن، بۆ ئەوەی هەرێمی قەوقاسی رووسیا داگیربکەن پیویستیان بەوەبوو کە بنکەیەکی سەربازی بەهێز دابمەزرێنن بۆ هێرشکردنە سەر رووسیا. شایانی باسە ئینگلیزەکانیش هەر وەکو ئەڵمان و تورکەکان هەر هەمان پلانیان بۆ هەمان مەبەست بەدەستەوەبوو.
دیپڵۆمات و سیاسەتمەدارە رووسەکان له کوردستاندا پشتیان بە سەرۆک و سەرکردەی هۆزە کوردەکان بەستبوو، وەکو ئیسمایل خانی سمکۆ، کە سەرۆک هۆزی شکاک بوو.
لە سەرەتای بەرپا بوونی جەنگی جیهانی یەکەم دیپڵۆماته رووسەکان لە کوردستاندا داوایان لە قەیسەری رووسیا کرد، بەمەبەستی کۆنترۆڵکردن و بەرگریکردنی سنووری رووسیا لە گەڵ ئێران هەوڵبدرێت بۆ دامەزراندنی دەولەتێکی کوردی لە ناوچە کوردستانیەکاندا کە بەشێک بێت لە ئیمپراتۆریەتی رووسیا و لە ژێر ئاڵا و رکێفی ئەوبێت،
ئەو پرسە گرنگی و بایەخێکی گەورەی هەبوو لەلای دیپڵۆماتە سوپاییەکانی رووسیا لەو کاتەدا.
رووسیا ویستی تورکەکان لەو ناوچه کوردستانیانەی ئێران، (کە زووتر تورکیا داگیری کردبوون)دەربکات و بەهەر نرخێک بێت هێزەکانی خۆی لەو ناوچە گرنگەدا جێگیربکات.
تا رادەیەک وایکرد که هۆزە کوردەکان کۆنترۆل و بەرگری لە سنوورەکانی تورکیا-ئێران بکەن، دوای ئەوەی رووسیا ئەو ناوچە سنووریه داگیرکراوانەی لە تورکیا سەندەوە گشت مەرز و بنکە گومرگیەکانی بەهۆزە کوردەکان سپارد.
دواتر رووسیا گوێ نەدایە پرسی دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردی کە بیر و خواستی سەدان ساڵەی کوردەکان بوو.. ئەو گوێنەدان و یارمەتی نەدانەی رووسیا وای لە کوردەکان کرد (بەیارمەتی پروپاگەندەی ئینگلیزەکان)کە بە دوای هاوپەیمان و یاریدەدەری تردا بگەڕێن.
کوردەکان بەپەله هاوپەیمانی سیاسیان گۆڕی لە هاوپەیمانی سوپایی رووسیاوە بۆ دوژمنەکەی کە تورکیا بوو.
- سیاسەتوانە رووسەکان هیوایەکی زۆریان به هاوپەیمانیتی لەگەڵ هێزە (ئەرمەنی و ئاسووری) یه مەسیحیەکان بەست بوو، ئەوانەی کە لەناوچەی هەکارییەوە ئیمپراتۆریەتی عوسمانی کۆچی پییانکردبوو بۆ هەرێمەکانی ئورمێ و خوی کە دەکەویتەناوچەی باکووری -ڕۆژئاوای ئێران.
لە ناوچەی هەکاری کۆمەڵگایەکی فراوانی مەسیحی، بە ناوی (نیستۆریان) بەیەکەوە دەژیان. بە شێوەی هۆزێکی دەسەڵاتدار کۆنترۆڵی ناوچەکەیان دەکرد، لە هەمان کاتدا دەسەلات و گەورەیی خۆیان بەسەر هۆزە (نا موسوڵمانە نا کوردەکان) دا دەنواند. ئەوهێز و دەسەڵاتەی هەیانبوو بەهۆی یارمەتیدانیان بوو لە لایەن رووسیاوە.
مەسیحییەکان هەوڵیان ئەدا بەرەنگاری زۆرداری و چەوساندنەوەی هۆزە کوردیە موسوڵمانەکان ببنەوە.
بەهێزبوونی چالاکی و جمووجوڵی مەسیحییەکان هەڕەشەیەکی گەورە بوو بۆ هۆزە کوردە موسوڵمانەکان لەناوچەکەدا. تەنانەت رەوشەکە گەیشتە ئەو ئاستەی کە شێخە کوردەکانی ناوچەکە بڕیاریاندا خۆیان ڕێکبخەن و یەکبگرن لە چوارچێوەی ئاینی یەکگرتووی ئیسلامدا، بۆ بەرەنگاربوونەوەی خێلە کافرەکان.
بوونی هێزەکانی رووسیا لە کوردستانی ئێران، بەمانای هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ بۆ بۆ بیری سەربەخۆیی کوردەکان. لەبەر ئەوە بیرووباوەری موسوڵمانێتیان بەرەو بەهێزبوون دەچوو بۆ یەکگرتنیان وە بەرگریکردنیان لە پرسی نەتەوەییان.
- پێش ماوەیەکی کەم لە دەستپێکردنی جەنگی جیهانی یەکەم.. دیپڵۆماته رووسەکان سەردانی (مار سەرجێۆس) یان کرد، که سەرۆکی مەسیحییه ئاسووریەکان بوو، داوای یارمەتیان لێ کرد، لە دۆخێکدا کە جەنگ لەگەڵ تورکیا دەستپێبکات.
- رووسەکان لەوەدڵنیابوون کە هۆزەکوردەکان چیدی سەرچاوەی سەرەکی مەترسی ئەوەنین کە کوردستان بکریتە بنکەیەک لە لایەن تورکەکان و رۆژئاواییەکان بەکاربهێنرێت بۆ هیرشکردنە سەر رووسیا و هەرێمی قەوقاز،
- وەکو ئەوەی بڵێیت ئاسووریەکان پلانێکی وایان هەبوو کە دەوڵەتێکی سەربەخۆ لە ورمێ و سەلماس درووستبکەن. لە راستیدا دانیشتوانی ناوچەکە هەموویان موسوڵمان بوون (ئازەرییەکان لە تەختاییەکاندا و کوردەکان لە شاخەکان). بۆ ئازەریەکان و کوردەکان زۆر ئاستەنگ بوو رێگە بدەن بە پلانی دامەزراندنی دەولەتێکی سەربەخۆی مەسیحی لە ناوچەکەیاندا. هەریمەکانی ورمێ و سەلماس ئەو کاتە بەشێک بوون لە ئیمپراتۆریتی رووسیا، بۆیە رووسەکان پلانی ئەوەیان هەبوو کە ناوچەیەکی ئۆتۆنۆمی بۆ مەسیحیەکانی ئەو دەڤەرە درووستبکەن، ئەمەش بە توندی لەلایەن کوردەکانەوە رەتدەکرایە و جێگای ناڕازیبوونیانبوو. ئەم هەنگاوەی رووسیا بووە مایەی نارەزایەتیەکی گەورە لەلایەن هۆزەکوردەکان و درووستبوونی توند وتیژیەکی لەبەرچاو لە لایەن هۆزە کوردەکانەوە دژی مەسیحیەکان کە ئەوەش کیشەیەکی گەورە و تێکدانی پەیوەندیەکانی نێوان مەسیحەکان و موسڵمانەکانی بەدوایخۆیدا هێنا.
مەسیحییەکان وا تێگەیشتبوون که رووسیا بە هەموو هێزی خۆیەوە پاڵپشتیان دەکات، بۆیە دەستیانکرد بە هێرشکردن و تاڵانکردنی دیهاتە کوردنیشینەکان. ئەم رەوشە وایکرد کە پەیوەندی ئاشتیانە لە نێوان مەسیحی و موسوڵمانەکاندا تێکبچێت. ئەم بارودۆخە نوێیە وایکرد کە پلانەکەیان رەزامەندی تەواوی ئیمبراتۆری رووسیای بەدەست نەهینێت. لەژیر رۆشنایی ئەم رووداوانەدا ئاستەمە هاوڕابین لەگەڵ کوردۆڵۆجی بەناوبانگی هۆڵەندی (ئێم. تان.بروینسینا)، کە کێشەی نێوان ئاسووری و کوردەکان دەگیڕێتەوە بۆ قەیرانی ئابووری لە نێوانیاندا.
وەکو باسمان کرد لە کاتی چالاکی و جمووجۆلی سوپای رووسیا ئەم کێشەیە گرنگی و جدییەتێکی زۆری پەیدا کرد لەلای دیپڵۆماته رووسەکان. تێکچوون و ئاڵۆزبوونی پەیوەندی رووسیا و کوردەکان لە لایەن تورکەکانەوە بەباشی بەکارهێنرا.

- لە هاوینی 1914دا تورکەکان پەیوەندییان کرد بە سەرۆکه کوردەکانی باکووری-ڕۆژئاوای ئێران و هەوڵیاندا بەهەر نرخێک بێت ڕایانبکێشنە لای خۆیان، لەم پەیوەندییانەدا لەگەڵ دەسەڵاتی تورکیا نوێنەری هۆزەکانی شکاک کە ئیسمایل خانی سمکۆ بوو بەرچاودەکەوێت. چەندین سەرکردە و سەرۆک هٶزە کوردەکانی تری ئێران هاتنه لای یەک وگفتوگۆیانکرد و هاتنە سەر ئەو رایەی کە بریاربدەن بچنه ناو خاکی تورکیا و لایەنگری هێزەکانی تورکیا بن. ئەم هەنگاوەی سەرۆک هۆزە کوردەکان کێشەی نیوان تورکیا و رووسیای قووڵتر و ئاڵۆزتر کرد.
پرسی هەوڵی دامەزراندنی دەوڵەتێکی مەسیحی و هێرشکردنه سەر دێهاتە کوردنشێنەکان لەلایەن مەسیحییەکانەوە وایکرد کە هۆزە کوردەکانی ناوچەی تورکیا بجوڵێنێ وە ناڕەزاییەتیەکی زۆر نیشانبدەن، ئەوەبوە هۆی ئەوەی کە لەمانگی سیپتەمبەری 1914دا وە بەسەرۆکایەتی جاوساغانی تورکی و ئەڵمانی وە بە بەشداربوونی هۆزە کوردەکانی ئێران و تورکیا هێرشێکی بەرفراوان بکەنە سەر سەربازگەکانی سوپای رووسیا لە ناوچەی کوردستانی ئێران و زیانێکی زۆریان پێبگەیەنن. پاشان هێرشێکی بەرفراوانیان کردە سەر ناوچەی ورمێ و دەوروپشتی که ئەرمەنی و ئاسووری لێنیشتەجێبوون. لەو کاتەیشدا هێزە سەربازییەکانی تورکیا بە هاوبەشی لە گەڵ هێزە کوردییەکان هێرشیان کردە سەر بازگە سنوورییەکانی هێزەکانی رووسیا و پێش ئەو جەنگه، لە ناوچە سنوورییەکاندا کەسانێکی زۆر پەیدا بوون وەکوو کەسانی ئاینی و سۆفی کە کوردەکانیان هان ئەداو بانگەوازی جەنگی پیرۆز و جیهادیان دەکرد بۆ پاککردنەوەی خاکی پیرۆز و قوربانی دان و جیهاد دژی سوپای رووسە داگیرکەرە کافرەکان. هەروەها بانگەوازی رزگارکردنی خاکی ئازەربایجانیان دەکرد و داوایان دەکرد کە موسوڵمانان خەبات بکەن و بجەنگن و جیهاد بکەن بۆ ڕزگاری لە داگیرکەران تا گەیشتە ئەو رادەیەی کە ئاڵای سەوزی موسوڵمانەتیان هەڵکرد، واته ئاڵای جیهاد.
ئەم پلانەی تورکەکان کاریگەری بەهێزی هەبوو بۆ درووستکردنی بزووتنەوەیەکی جەماوەری و بووە هۆی شڵەژاندنی سوپای رووسیا.
بۆ دەستپێکردنی هێرشکردنە سەر ناوچەکانی خوی، دیلمان، دواتر ژولفۆی، دواتر بۆ یریڤان، تورکەکان ئەو ناوچە کوردیانەیان بە ستراتیجی دادەنا.
ئەو هێزە کوردیانەی کە چەک و تەقەمەنییان لە تورکەکان وەردەگرت، دەستیانکرد بە هێرش کردنە سەر بنکەکانی سوپای رووسیا لە ناوچە سنوورییەکانی تورکیا -ئێراندا، وە هێرشیان کردە سەر ناوچە و دێهاتە ئاسوورییەکان لە ناوچەی برادۆست.
ئەم ڕاستییانه پێچەوانەی ووتەکانی (ئێم.ڤان.برینیسینا)ن که ئەیویست بیسەلمێنێت که کوردە ئێرانییەکان وەڵامی بانگەشەی جیهادیان نەداوەتەوە.
لە 18ی سیپتەمبەری 1914 دا هێزە کوردیەکان هێرشیان کردە سەر هێزێکی رووسی بەناوی (سۆتنی کازاکی) لە ماڤان لە ناوچەی تیگاڤێر.. لەو هێرشەدا نزیکەی دە کەسیان کوشت. کوردەکان چەندین دێهاتی مەسیحیەکانیان سووتاند و چەندین بازگەی سوپاییان گرت و سەربازەکانیان کوشت. هەرچەندە سوپای رووسیا ویستی لەو شەڕووپێکدادانەدا دوورە پەرێزبێت، بەڵام لەدوای ئەو ڕووداوانە دەستیان کرد بە بۆمبابارانی دێهاته کوردیەکان.
لە ئەنجامی ئەو شەڕ و پێکدانانەدا، هێزە کوردیەکان توانییان دەستبگرن بەسەر ژمارەیەکی زۆری دێهاته مەسیحییەکاندا و لە پێکدادانێکدا لەگەڵ سوپای رووسەکان، بەتالێۆنێکی رووسەکان بە ناوی کافکازی (پێنج) ویستیان لە پشتەوە هێرش بکەنە سەر هێزە کوردیەکان، بەلام کوردەکان پێیان زانین و لێیان هاتنە دەست و ڕاویاننان و  زیان و کوشتارێکی زۆریان لە رووسەکان کرد. 
--- لەسەرەتای مانگی ئوکتۆبەری 1914، کونسوڵی رووسی لە ورمێ، بە ناوی پ.پ.ڤیدنسکی، لە شاری سانکتپیتربورگدا ووتی: لە هەموو شوێنێکدا دەرئەنجامی جیهادە، کلیسەی مەسیحییەکان و کاتۆلیکەکان دەسووتێنرێت و لەناو دەبرێت، (ئیکۆن)واته  تابلۆ پیرۆزە مەسیحییەکان وورد و خاش دەکرێن و لەناو دەبرێن. 
--- لە شەڕێکدا لەگەڵ کۆنە هاوپەیمانه ئاسووریەکاندا (سمکۆ) هاته دەنگ و خواست و ویستی خۆی دەربڕی بۆ بەرفراوانکردنی دەستەڵات و موڵکایەتی بە دەستبەسەراگرتنی چەندین شارو ناوچەی  ئەنادۆل هەروەها لکاندنی ناوچەیەکی بەرفراوان بە ڕۆژئاوا و باکووری-ڕۆژئاوای زرێواری ئورمیه وە.
هێزە کوردیەکان شارەکانی ورمێ و دەوروپشتی و شارەکانی سەلماس و خۆی یان داگیر و تاڵان و وێران کرد وە بە سەرپەرشتی تورکەکان چەندین خەڵکیان کوشت و بە شێوەیەکی دڕندانه ئەشکەنجەیان دان.. 
سمکۆ وا خۆی ئەنواند که لە ڕیزی تورکەکاندا ئەجەنگا نەوەک لە ڕیزەکانی رووسیا، لەبەر ئەوەی سمکۆ خاوەنی ڕیز و پایەیەکی گەورە بوو لە ناو میللەتی کوردا رووسەکان تا رادەیەکی زۆر رێزیان لێئەگرت و گرنگیەکی زۆریان پێئەدا. رووسەکان لە خیانەتکارییەکانی خۆش بوون کە دژی ئەوان کردبوی. رووسەکان باش لەوە تێگەیشتبوون که سمکۆ یارمەتی و خزمەتێکی گەورەی گەیاند بە رووسیا تا سەرەتای جەنگەکه. بۆ نموونه کونسوڵی رووسی لە(خوێ) بەم شێوەیە ڕێز و پێزانین و سوپاسنامەی بۆ نووسیوە.. [زۆر باش و سەرکەوتووبووە لەو کارانەی کە پیی ڕاسپێردراوە، کارەکانی له بەرژەوەندی دەسەلاتی ئیمپراتۆریەتدا  ئەنجام داوە، هۆی بەرگریکردن و چاودێری دڵسۆزانەی سنووری رووسیا بووه، لە گشت کارەکانیدا دلسۆزمان بووە].لەبەر ئەوە ڤیدنسکی لە ڕێزلێنان و پشتگیری کردنی سمکۆ دا بەردەوام بووە.  هەوڵی داوە گوێ نەداتە گلەیی و داواکارییەکانی مەسیحییەکانی ناوچەکە بۆ دادگایی کردنی سمکۆ بەهۆی ئەو کوشتارە نامرۆڤانەیە وبێ بەزەییەی کە دژی  ئاسووری و ئەرمەنییەکان ئەنجام دابوو. 
ڤیدنسکی سمکۆی نارد بۆ ناوچەی (خوێ)، بۆ لای جەنەرال (چۆرنازوبۆڤ)، لە بەر ئەوەی سمکۆ تەنانەت دەترسا بچێتە سەرشەقامەکان لە ناو شارەدا کۆمەلێک چەکداری  کورد بەرگری و حەرەسیاتیان لە سمکۆ و خێزانەکەی دەکرد، بە شێوەیەک که ئاسووری و ئەرمەنییەکان نەیانتوانی هیچ زیانێکی پێ بگەێینن.  
هەرچەندە زانیاری هەبووە بەدیکۆمێنتەوە که سمکۆ لە سەرەتای سالی 1915دا جارێکی تر هەوڵی داوە پەیوەندی بکات بە هێزە هێرشهێنەرەکانی سوپای تورک.. سەبارەت بەوە سمکۆ یان سزا نەدا و بە فەرمانێکی جەنەرال  (چۆرنازوبۆڤ)سمکۆ یان بە دەستبەسەری نارد بۆ شاری (تەفلیس). سمکۆ لەو شارەدا وەکوو میوانێکی ڕێزدار ژیانی بەسەر برد نەوەکوو دیلێکی دەستبەسەر.تا پاییز لەوێ مایەوە.تا ئەوەی نیکۆلای نیکۆڵایڤیچ کە سەرۆکێکی قەفقازی ئەو ناوچەیە بوو، ئاگەداری بوونی سمکۆ دەبێت لە (تەفلیس)؛ بڕیار ئەدات کە سمکۆ بگێڕێتەوە بۆ (سەلماس)..بەو هیوایەی کە سمکۆ بگەڕێتەوە ڕیزەکانی رووسیا.
وەکوو مێژوونووس: ڤ. گینیس دەنووسێت: [دەستی خوێناوی هێزەکانی سمکۆ چەند جارێکی تر بە خوێنی مەسیحییەکان سوور دەبێتەوە]
هەروەها ئێم.ڤان برۆنیسین ڕووداوی بەدیل گرتنی سمکۆی بە شێوەیەکی تر باس کردوە، گوایە بەدەستی هێزەکانی رووسیا بەدیل گیراوە و دواتر ڕەوانەی زیندانی شاری تەفلیس کراوە.
پ. ڤیدنسکی نەیدەتوانی لەو کاتەدا سمکۆ دادگای بکات بەهۆی ئەو تاوانانەی کە لەسەری ساغ ببووە، لەبەر ئەوەی هەر لەوکاتەدا چەکدارە ئەرمەنییەکان هێرشیان کردبۆ سەر گوندەکەی سمکۆ و شەش کەسیان لە کوردەکان کوشتبوو و مەڕ و ماڵاتەکانیان تاڵان کردبوو و ئاسوورییه برسییەکان خەریکی دزی و جەردەیی بوون لە ناوچەکدا. ئەو کارانه ناڕەزاییەتێکی گەورەیان درووست کردبوو لەلای موسوڵمانەکان. 
ئەو هێزە سوپاییانەی رووسیا کە لە باکووری-ڕۆژئاوای ئێران جێگیربوبون یارمەتییەکی بەرچاوی مەسیحییەکانیان ئەدا. هەروەها بەرەنگاری هێرشی کوردەکان بۆ سەر مەسیحییەکان دەبوونەوە. هێزە سوپاییەکانی رووسیا چەندین هێرشی بەزەبروزەنگیان کردە سەر دێهاتە کوردنشینەکان وە کوشتارێکی زۆریان لێ کردن، ماڵەکانیان دەسووتاندن و مەڕوومالاتەکانیان تاڵان دەکرد.. سوپای رووسی ڕەوشتی داگیرکەرانیان دەنواند لە ناوچه و دێهاتە کوردیەکاندا.
لە ساڵی 1917 دا ئەو هێزانەی سوپای رووسیا کە لە ئێران مابوونەوە بە شێوەیەکی هەمەجیانە و توندوتیژییەوە دژی کوردەکان ڕەفتاریان دەکرد.
- بۆمان دەرئەکەوێت کە رووسیا هەڵویست و خواستی خۆی دۆڕاند لە ئێراندا. سەرۆکی گشت هێزە سوپاییەکانی روسیا (جەنەراڵ  باراتۆڤ) چاوەروانی بڕیار و فەرمانی کشانەوەی دەکرد.. 
- کونسوڵی رووسیا لە کرماشان (ا.ا.جیرکاسۆڤ)لە نامەیەکدا نووسیبووی کە زۆربەی زۆری سەربازە رووسەکان کە لەناوچەی کرماشانن سەر بە بۆلشوییەکانن.
لە سالی 1918دا، مەسیحییەکان توانییان کۆنترۆڵی شاری ورمێ بکەن، بۆ ئەوەی بیگێڕنەوە سەر دەسەڵاتی یاسایی حکومەتی ئێران.. قایمەقامی تەبریز کە (مەهدی شەمس) بوو، دەستی کرد بە پەیوەندی کردن لەگەڵ سمکۆ دا وە داوای لێکرد بەیەکەوە لەپۆلیسه مەسیحییەکان بدەن و لەناویان بەرن.. لەو کاتەدا سمکۆ زۆر حەزی دەکرد ئەو ناوچەیە کۆنترۆڵ بکات و بیخاتە ژێر کۆنترۆڵی خۆی.. سمکۆ ئومێدەوار بوو کە ئاسوورییەکان لەو ناوچەیە دەر بکات..وە  دژی مەسیحییەکان دەستی بە جەنگ کرد..
ئاسوورییەکان بە سەرۆکایەتی ئاغا (پترۆس ئیلۆڤا) دەستیان کرد بە بەرگریکردن (بە پێی ووتەکانی عومەرخان کە نزیکترین کەسی ئیسمایل خان بوو). 
ئەم جەنگه لەلایەن خانی ئازەربایجانەوە هەوڵ و تەقەڵایەکی زۆری بۆ درابوو، کە حەزی دەکرد  سمکۆ دەستەڵات بگرێته دەست لە ناوچەکانی ورمێ و سەلماس و خۆی لەبەر ئەوەی دەترسا ئەگەر سمکۆ بکشێتەوە بۆ ڕۆژ هەڵات لەوانەیە هەوڵ بدات ئازەربایجان داگیر بکات.
لەسەرەتای جەنگەکەوە، لەگەڵ ئاسوورییەکاندا ئیسمایل خانی شکاک هێزەکانی ئاغا پیترۆس ئیلۆڤای شکاند.. ئیلۆڤاش بە یارمەتی ئینگلیزەکان توانی خۆی بدزێتەوە و بۆ عیراق و ڕابکات..
لەم جەنگەدا کوردەکان بەتریریاخ مار شیمۆن بنیامین یان کوشت و کلیسەکەیان تاڵان و وێران کرد.
ئەم توندوتیژیانە لەساڵی 1918دا بە شێوەیەکی بەرفراوان تەشەنەیان دەکرد تا کاتێک بە دەسیسەی تورکەکان گشت دانیشتوانه مەسیحییەکانی ئەو ناوچەیەیان کوشت و لەناوبرد..
بەداخەوە مەسیحییەکان هیچ هەل و فرسەتێکیان نەبوو که بەرەو خاکی رووسیا هەڵبێن.. ئەم کارانە بەبێ سزا نەبوون... هەرچەندە تا ئێستا لە کۆمەڵگای کوردیدا سمکۆ وەکوو پالەوانێکی میللی سەیردەکرێت.... 

سەرچاوە : گۆڤاری ئەرشیفی ڕۆژهەڵات (26) 2 2012   восточный архив
Курды иранской провинции Керманшах накануне и в период первой мировой войны. М., 2007.
وێنه :ئورمیه : (دەربەندی سەڵماس) 
کۆمەڵێک جەنگاوەری کورد (بەتالیۆنی ڕەشاشی قورس)، کە بەشێکی گرنگ بوون لە هێزەکانی ئیسمایل خانی شکاک
[1][2]
ئەم بابەتە 1,544 جار بینراوە
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 4
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
رۆژی دەرچوون: 09-12-2021
پەڕتووک - کوورتەباس: بەڵگەنامەیی
جۆری دۆکومێنت: وەرگێڕدراو
شار و شارۆچکەکان: سلێمانی
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
 30%-39%
خراپ
 40%-49%
خراپ
 50%-59%
خراپ نییە
 60%-69%
باش
 70%-79%
زۆر باشە
 80%-89%
زۆر باشە
 90%-99%
نایاب
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕاپەڕ عوسمان عوزێری )ەوە لە: 09-12-2021 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 09-12-2021 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕاپەڕ عوسمان عوزێری )ەوە لە: 27-12-2021 باشترکراوە
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 1,544 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.136 KB 09-12-2021 ڕاپەڕ عوسمان عوزێریڕ.ع.ع.

رۆژەڤ
شێرزاد عوزێری
ساڵی 1950 لە گەڕەکی تۆبخانەی قەڵای هەولێر لەدایک بووەو دەرچوونی خانەی مامۆستایانی هەولێرە لەنێوان 1969 -1970دا. سێجار لەلایەن بەعسەوە دەستگیرکراوە. ئەندامی یەکێتی قوتابیان و لاوانی دیموکراتی کوردستان، یەکێتی مامۆستایانی کوردستان، ئەندامی دەستەی کارگێڕی تیپی هونەری هەولێر، ئەندامی دەستەی کارگێڕی سەندیکای هونەرمەندانی عیراق/لقی هەولێر، دامەزرێنەر و سەرۆکی تیپی مۆسیقای کاروان، ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی بزووتنەوەی تورکمانانی بێلایەن، ئەندامی مەکتەبی سیاسی بزووتنەوەی بێلایەنانی تورکمان، جێگری سەرۆکی بز
شێرزاد عوزێری
ڕەفیق چالاک
ناوی تەواوی (ڕەفیق تۆفیق مەحمود ڕەسوڵ)ە لەبەر زیرەکی و لێهاتویی نازناوی (چالاک) ی لینراوە، لە ساڵی 1923
لە گەڕەکی پیرمەسوری شاری سلێمانی لەدایک بوە، خویندنی سەرەتایی لە (کۆیە) و (سەنگەسەر) و (سلێمانی) تەاوکردووە و ساڵی (1937) لە (دار اللمعلمین ڕیفي) وەردەگیرێت و ساڵی (1941) خوێندن تەواو دەکات و دەبێتە (مامۆستا).
لە ساڵی (1944) لە (ئیزگەی کوردی بەغدا) دامەزراوە پاش مانگێک لەسەر نووسینێکی شۆڕشگێڕی بە ناونیشانی (گۆرانی ئازادی چین) لە ئیزگە دەردەکرێ و دەگەڕێتەوە بۆ شاری سلێمانی و دەبێتە (مامۆستا)
ڕەفیق چالاک
نەجمەدین عەبدولڕەحمان مەحمود
ناو: نەجمەدین
نازناو: سابری
ناوی باوک: عەبدولڕەحمان مەحمود
رۆژی کۆچی دوایی: 02-12-1944
شوێنی لەدایکبوون: گەڕەکی شۆڕیجەی شاری کەرکوک
شوێنی کۆچی دوایی: شاری کەرکوک
ژیاننامە
ناوی تەواوی: نەجمەددین عەبدولڕەحمان مەحمود.
له ساڵی 1881 له شۆریجه لە کەرکوک لە دایکبووه.
شاعیرێکی کوردە.
له شۆریجه خوێندنی کتێبە ئاینی و شەرعییە سەرەتاییەکانی لەلای باوکی خوێندوە.
له شاری کەرکوک لەلای مەلا مەردان عەبدولمەجید قتب خوێندویەتی.
زمانی کوردی، عەرەبی، تورکی و فارسی زانیوە و شیعری پێ وتوون.
دیوانەکەی چەن
نەجمەدین عەبدولڕەحمان مەحمود
شەریف سلێمان جەرجیس
ناو: شەریف
نازناو: شەریف جەرجیس
ناوی باوک: شەریف جەرجیس
رۆژی کۆچی دوایی: 02-12-2020
شوێنی لەدایکبوون: شاری هەولێر
شوێنی کۆچی دوایی: شاری هەولێر
ژیاننامە
- پیشەی هونەری: موزیسیان.
- لە ساڵی 1955 له گەڕەکی تەیراوەی شاری هەولێر لەدایکبووە.
- خوێندنی سەرەتایی له خوێندنگای هەولێر و ناوەندی له خوێندگای جمهوری تەواوکردووە.
- بۆ تەواوکردنی خوێندن و بون بە مامۆستا لە خانەی مامۆستایانی لە دهۆک وەرگیراوە، بەڵام دوای ساڵێک خوێندن، خوێندنەکەی دەگوێزێتەوە بۆ خانەی مامۆستایانی هەولێر.
- لە رۆژی19-0
شەریف سلێمان جەرجیس
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
شوێن: سلێمانی
ڕۆژ و ساڵی گیرانی وێنەکە: 30-11-2022
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: لە ڕاستەوە (ڕۆژان نووری - ئەسعەد هەورامی - بەناز جۆڵا - هاوڕێ باخەوان - ڕاپەر عوسمان عوزێری - ڕێبوار جەمال سەگرمە - ئاراس ئیلنجاغی - سروشت بەکر - سەریاس ئەحمەد
ناوی وێنەگر: ڕۆژگار کەرکووکی
بڕوانە فایلی پەیوەندیدار
بەڕێوەبەری کۆبوونەوە: ڕێبوار جەمال سەگرمە
کۆنووسکار: ئاراس ئیلنجاغی
پێناسە
کۆبوونەوەی مانگانەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە سلێمانی بەڕێوەچوو لە ماڵی هاوڕێ باخەوان، وە چەندین ئەرشیڤوان بەژداربوون بە ڕاستەو
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
بابەتی نوێ
خوێندەواری ڕێگەیەکی سەخت و دریژ لەکوردستاندا
ناوی نووسەر: غازی حەسەن
شوێنی چاپ:  هەولێر
دەزگای پەخش:بڵاوکراوەی ئاراس ژمارە 809
ساڵی چاپ:2008
ژمارەی چاپ:یەکەم.[1]
خوێندەواری ڕێگەیەکی سەخت و دریژ لەکوردستاندا
‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
ناونیشانی بابەت: ‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
‎دوای تێپەڕبوونی هەشت سەدە بەسەر ڕزگارکردنی قودس لەلایەن سوڵتان سەڵاحەدینی ئەیوبییەوە، هێشتا جێپەنجەی کورد بە سیمای شاری قودسەوە دی
‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
شوێن: سلێمانی
ڕۆژ و ساڵی گیرانی وێنەکە: 30-11-2022
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: لە ڕاستەوە (ڕۆژان نووری - ئەسعەد هەورامی - بەناز جۆڵا - هاوڕێ باخەوان - ڕاپەر عوسمان عوزێری - ڕێبوار جەمال سەگرمە - ئارا
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
فیرووز میرانی
ناو: فیرووز
نازناو: میرانی
ژیاننامە
فیرووز میرانی، هونەرمەندی خەڵکی پاوە، بەرەبەیانی چوارشەممە 30-11-2022، پاش دۆڕانی تیمی هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران لە بەرانبەر ئەمریکا و خۆشحاڵیی خەڵکی ئەو شارە، ب
فیرووز میرانی
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ناونیشانی بابەت: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ئامادەکردنی: سارا سەردار

شوێنەواری خەزێنە
ئەم ئاسەوارە بریتییە لە ئەشکەوتێکی تاشراوی یەک ژووری، کە بە مەبەستی ناشتنی مردوو بەکار
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 11
ناونیشانی بابەت: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستان 11
ئامادەکردنی: سارا سەردار

هەورامان... زێدی زەردەشتییانی ڕەسەن
لەگەڵ پەیدابوون و سەرهەڵدانی هەر ئایینێک، هەوڵ دراوە بۆ گۆڕینی سیمای ت
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 11
شکەفتێ1
گوندێکی سەر بە شارەدێی گۆرەتووی شارۆچکەی مێرگەسووری پارێزگای هەولێرە، لە ساڵی 1983 بەر شاڵاوی ئەنفال کەوتوون وبەشێکی دانیشتوانەکەی ئەنفال کراون،
[1]
شکەفتێ1
مێنەتاوا
مێنەتاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا، ناوچەی چەرداوڕۆ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

مێنەتاوا هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی زەلەجو.
مێنەتاوا
تەمسیلی خولە چەخماخە
ناوی تەمسیلی و شانۆگەری: خولە چەخماخە
تیپ: تیپی پێشڕەو
نووسین: سمکۆ ناکام
دەرهێنان: حەسەن تەنیا
داڕشتنی مۆسیقا: م. خالید سەرکار
ساڵ: 1975
ماوەی تەمسیلی: 90 خولەک [1]
بەهۆی ڕێژەی زۆری کوالێتی کر
تەمسیلی خولە چەخماخە
دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
ناونیشان: دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
ئامادەکردنی: سارا سەردار
گەشتوگوزاری شوێنەواری لە هەرێمی کوردستان
لە هەرێمی کوردستان زیاتر لە 3500 شوێنەوار هەن، ژمارەیەک لەم
دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
پەیماننامەی نەسوح پاشا
ناونیشانی بابەت: پەیماننامەی نەسوح پاشا
ئامادەکردنی: چۆمان حەمە تەقیەلدین
یەکەم- قۆناغی یەکەمی سێیەم پەیماننامەی جەنگی نێوان دەوڵەتانی عوسمانی و سەفەوی کە لەنێوان ساڵانی (1603- 1612ز)دا بووە:

پەی
پەیماننامەی نەسوح پاشا
کەماڵاوا
کەماڵاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەلوزاغاج، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

کەماڵاوا هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی وشکەمرۆی سەرێ.
کەماڵاوا
شێخ تەقە
شێخ تەقە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەلوزاغاج، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

شێخ تەقە هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی چواریا.
لە باشو
شێخ تەقە
فیلمی سینەمایی خولەپیزە
ناوی فیلم: خولەپیزە
نووسین و سیناریۆ و دەرهێنەر: جەلیل زەنگەنە
ماوەی فیلم: 90 خولەک
وێنە گرتن: هاوار مستەفا
مۆنتاژ: عوسمان نووری - یوسف حاجی یونس
بەهۆی قابارەی بەرزی ڤیدیۆکە کراوەتە دووبەش


ن
فیلمی سینەمایی خولەپیزە
ڕەئوف محەمەد عەلی
ناو: ڕەئوف
ناوی باوک: محەمەد عەلی
ساڵی لەدایکبوون: 1953
شوێنی لەدایکبوون: عەبابەیلێ
ژیاننامە
ڕەئوف محەمەد عەلی حاجی حەمە قەتارچی لە ساڵی 1953 لەگوندی عەبابەیلێی سەر بە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە، لە
ڕەئوف محەمەد عەلی
نێچیرڤان عەبدولعەزیز
ناو: نێچیرڤان
ناوی باوک: عەبدولعەزیز
ڕۆژی کۆچی دوایی: 25-11-2022
شوێنی کۆچی دوایی: تورکیا
ژیاننامە
نێچیرڤان عەبدولعەزیز، لە شەوی 22-11-2022 بەهۆی لێچوونی سیستمی غاز و تەقینەوەی تانکی غازی شۆڤاژ ل
نێچیرڤان عەبدولعەزیز
مەسعود محەمەد 2
ناو: مەسعود
ناوی باوک: محەمەد
ڕۆژی کۆچی دوایی: 26-11-2022
شوێنی کۆچی دوایی: دهۆک
ژیاننامە
مەسعود محەمەد، لە شەوی 22-11-2022 بەهۆی لێچوونی سیستمی غاز و تەقینەوەی تانکی غازی شۆڤاژ لە دهۆک برینداربو
مەسعود محەمەد 2
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
لە ئەنجامی کنە و پشکنین لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان، چەند پاشماوەیەکی خۆراک دۆزراونەتەوە کە شوێنەوارناسان وای بۆ دەچ
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 10
ناونیشان: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا-بەشی 10
ئامادەکردنی: سارا سەردار
جۆری دووەمی ئاسەوارە بە جێماوەکان لە ئایینی زەردەشتی
دووەم- جۆری دووەمی ئاسەوارە بەجێماوەکان لە ئایینی زەردە
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 10
پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
ناونیشانی بابەت: پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
نووسەر: سارا سەردار

بەﮪۆی کار و کاسبییەوە ژمارەی کاشییەکان لە وڵاتی بابل ڕووی لە زیادبوون بووە و زۆربوونی ژمارەیان لەو وڵاتە بو
پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
ناونیشانی بابەت: هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
نووسەر: سارا سەردار
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
کاشییەکان لە ڕووی هونەری کانزاکاری و بەکارهێنانی ئاسن، زیرەک بوون و توانیویانە لە بڕۆنز هەندێ شت
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
نانیشانی بابەت: کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
ئامادەکردنی: سارا سەردار
کاشییەکان یەکێکی ترن لە پێکهاتەکانی گەلی کورد کە لە سەدەی شازدەی پێش زایین حوکمی وڵاتی (ن
کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
ناونیشانی پەڕتووک: مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
ناوی نووسەر: هۆشمەند عەلی
شوێنی چاپ: هەولێر
چاپخانە: چاپخانەی شەهاب
ساڵی چاپ: (2019)
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
ناونیشانی پەڕتووک: پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
ناوی نووسەر: سەڵاح جەلال
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: جارانی سلێمانی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
گوڵاوێک بۆ ژیان
ناونیشانی پەڕتووک: گوڵاوێک بۆ ژیان
ناوی نووسەر: ئیبراهیم نانەکەلی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
گوڵاوێک بۆ ژیان
ئامار
بابەت 410,254
وێنە 83,613
پەڕتووک PDF 15,647
فایلی پەیوەندیدار 66,879
ڤیدیۆ 395
میوانی ئامادە 47
ئەمڕۆ 32,060
ڕاپرسی
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!

Kurdipedia.org (2008 - 2022) version: 14.12
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.313 چرکە!