پەڕتووکخانە پەڕتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان

جۆری گەڕان





گەڕان

گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
     
 kurdipedia.org 2008 - 2023
دەربارە
بابەت بەهەڵکەوت
ڕێساکانی بەکارهێنان
هاوکارانی کوردیپێدیا
بیروڕاکانتان
دڵخوازەکان
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
چالاکییەکان
یارمەتی
بابەتی نوێ
قارەمان کەریمی
ناو: قارەمان
نازناو: کەریمی
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 30-10-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: بازگەی بێستوون
ژیاننامە
قارەمان کەریمی، پارێزەری پلە یەکی شاری پاوە، لە ڕۆژی 30-10-2022 کاتژمێر 5ی سەر لەبەیانی کات
قارەمان کەریمی
جریوەی ئەستێرەکان
ناونیشانی پەڕتووک: جریوەی ئەستێرەکان
ناوی نووسەر: هیوا عەبدوڵڵا زڕگوێزی
چاپخانە: چاپخانەی سەردەم
ساڵی چاپ: 2019
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
جریوەی ئەستێرەکان
ئایدا دەروێشی
ناو: ئایدا
نازناو: دەروێشی
ساڵی لەدایکبوون: 2005
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 03-10-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
ئایدا دەروێشی، تەمەن 17 ساڵ و خەڵکی شاری پاوە، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتی
ئایدا دەروێشی
تارای سپی
ناونیشانی پەڕتووک: تارای سپی
ناوی نووسەر: عومەر محەمەدی (مەزهەر)
ساڵی چاپ: 2017
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
تارای سپی
ئەنیس مەقسوودی
ناو: ئەنیس
نازناو: مەقسوودی
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 23-09-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
ئەنیس مەقسوودی، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شاری پاوە دژ بە کوشتنی (مەهسا - ژینا ئە
ئەنیس مەقسوودی
شیرین خسرو
ناونیشانی پەڕتووک: شیرین و خسرو
ناوی وەرگێڕ: عەلی کەمال باپیر ئاغا [1]
شیرین خسرو
دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
ناونیشانی بابەت: دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
ناوی نووسەر: ڕاژان عەبدولڕەحمان پیرۆ

بڕیاری دادگای فیدڕالی ئێراق دژی هەرێمی کوردستان هەم بڕیارێکی سیاسیە و هەمیش نادەستوری، بۆیە بڕیارەکە سیاسی
دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
ناونیشانی بابەت: دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
ئامادەکردن: سەرکۆ یونس

دەرئەنجامی هەندێ کێشەو قەیرانی جیهانی، وەک شەڕی ڕووسیا وئۆکرانیا و زیادبوونی تێچونی بەرهەمهێنان و بەرزی نرخی وزە و کا
دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
پەنجەمۆر و تاوان
ناونیشانی بابەت: پەنجەمۆر و تاوان
ئامادەکردن و وەرگێڕان: تەها محێدین

کەی و چۆن پەنجەمۆر وەک بەڵگەی تاوانی جینایی بەکارهاتووە؟
لە ساڵی 1892 لە یەکێک لە گوندەکانی وڵاتی ئەرجەنتین لەلایەن خانم (فران
پەنجەمۆر و تاوان
یەکە پێوانەییەکان
ناونیشانی بابەت: یەکە پێوانەییەکان
ئامادەکردن: ئیسرا بورهان
ساڵی بڵاوکردنەوە: 2021
[1]
یەکە پێوانەییەکان
نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
ناونیشانی بابەت: نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
ئامادەکردن: هاوژین سەلیم [1]
نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
باج - سوود و زیانەکانی
ناونیشانی بابەت: باج - سوود و زیانەکانی
ئامادەکردن: هاوبەش فەریق - ژیر حەمەجەزا - جیهاد سەیفوڵڵا - شیلان ڕەحیم - شنیار نەجمەدین
سەرپەرشتیار: م. ڕۆشنا عەبدوڵڵا [1]
باج - سوود و زیانەکانی
دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ناونیشانی بابەت: دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ئامادەکردب: هەرێم ساڵح
سەرپەرشتیار: د. سەعید [1]
دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ڕادیۆ
ناونیشانی بابەت: ڕادیۆ
ئامادەکردن: ڕۆمان محەمەد
سەرپەرشتیار: م. ئارام مستەفا [1]
ڕادیۆ
دروستەی فرێز لە زمانی کوردییدا
ناونیشانی پەڕتووک: دروستەی فرێز لە زمانی کوردییدا
ناوی نووسەر: عەبدولستار مستەفا مەعرووف
ساڵی چاپ: 2010
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
[1]
دروستەی فرێز لە زمانی کوردییدا
لە ئیدارەى ڕاپەڕین چەند کەسێک بە هۆی بازرگانی بە دراوى شوێنەوارییەوە دەستگیرکران
ناونیشانی بابەت: لە ئیدارەى ڕاپەڕین چەند کەسێک بە دراوى شوێنەوارییەوە دەستگیرکران
ڕاپۆرت: هەڵمەت بتوێنی

بەتۆمەتى مامەڵەکردن بە دراوى شوێنەوارییەوە ، ئاساییشى ڕاپەڕین لە سنوورى ئیدرارەى ڕاپەڕین چەن
لە ئیدارەى ڕاپەڕین چەند کەسێک بە هۆی بازرگانی بە دراوى شوێنەوارییەوە دەستگیرکران
محەمەد عەلی عوبێد
ناو: محەمەد
ناوی باوک: عەلی
ڕۆژی لەدایکبوون: 27-03-2002
شوێنی لەدایکبوون: هەولێر
ژیاننامە
هەر لە منداڵییەوە حەزم بە یارییە ئەلیکترۆنییەکان و بابەتەکانەکانی تری کۆمپیوتەر بووە، لەتەمەنی (7) ساڵی
محەمەد عەلی عوبێد
نورەدین تۆفیق حەسەن
ناو: نورەدین
ناوی باوک: تۆفیق
ساڵی لەدایکبوون: 1957
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی

ژیاننامە
لەدایکبووی ساڵی 1957 لە شاری سلێمانی گەڕەکی سەرشەقام . وەرزشکارێکی دێرینی شاری سلێمانییە، یاریزانی گۆڕەپان
نورەدین تۆفیق حەسەن
ئاهەنگێڕانی خەڵکی گەڵاڵە لە باڵەکایەتی بەبۆنەی ڕێکەوتنی 11ی ئازارەوە
شوێن: گوندی گەڵاڵە ی ناوچەی باڵەکایەتی
ڕۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 11-03-1974
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (ئاهەنگێرانی جەماوەری گەڵالە لە بالەکایەتی بە بۆنەی ڕێککەوتننامەی 11ی ئازار)
ناوی وێنەگر: (
ئاهەنگێڕانی خەڵکی گەڵاڵە لە باڵەکایەتی بەبۆنەی ڕێکەوتنی 11ی ئازارەوە
چەند خوێندکارێکی شاری سلێمانی ساڵانی حەفتای سەدەی بیستەم
شوێن: چەند خوێندکارێکی شاری سلێمانی لە شاری بەغداد
ڕۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: ساڵانی حەفتای سەدەی بیستەم
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە، لە ڕاستەوە: 1-هۆگر شالی، بەختیار سەید جەلال، 3-کاوە بیسارانی، نە
چەند خوێندکارێکی شاری سلێمانی ساڵانی حەفتای سەدەی بیستەم
مەهدی ئیبراهیم حەمە ڕەشید
ناو: مەهدی
ناوی باوک: ئیبراهیم
ڕۆژی لەدایکبوون: 07-05-1961
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی

ژیاننامە
یاریزانی دێرینی تۆپی پێی شاری سلێمانی بووە له ساڵانى 1974 بۆ 1976 له تيپى وەرزشى (شۆخان) لە گەڕەکى
مەهدی ئیبراهیم حەمە ڕەشید
وێنەی دوو خانەوادەی شاری سلێمانی لە سەیرانگای دووکان ساڵی 1957
شوێن: سەیرانگای دووکان
ڕۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 24-06-1957
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە، لە ڕاستەوە: (1-نەناسراوەتەوە، 2- کۆچکردوو فاتمە ناسراو بە ئادەخان خێزانی عەبدوڵڵا، 3-سەبیحە خێزانی جەمال محە
وێنەی دوو خانەوادەی شاری سلێمانی لە سەیرانگای دووکان ساڵی 1957
ئازاد مستەفا 1
ناو: ئازاد
ناوی باوک: مستافا
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
جۆری یاری: تۆپی پێ
یانە: یانەی وەرزشی سلێمانی

ژیاننامە
یاریزانی دێرینی تۆپی پی یانەی وەرزشی سلێمانی و هەڵبژاردەی سلێمانی و تیپی وەرزشی چی
ئازاد مستەفا 1
وێنەیەکی کەم بینراوی ڕەفیقی وێنەگر لە ئەشکەوتی هەزار مێرد ساڵی 1955
شوێن: ئەشکەوتی هەزارمێرد ی شاخی بەرانان ی شاری سلێمانی
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1955
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (ڕەفیقی وێنەگر - چاوی سلێمانی)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)
وێنەکە لە ڕێی ڕزگار ڕەفیقی وێنەگرە
وێنەیەکی کەم بینراوی ڕەفیقی وێنەگر لە ئەشکەوتی هەزار مێرد ساڵی 1955
هونەرمەند ئەحمەد سالار، شنە محەمەد، کوردۆ حەمە عەلی و قومریەخان لە پەیمانگای هونەرەجوانەکانی سلێمانی ساڵی 1982
شوێن: شوێن پەیمانگای هونەرە جوانەکانی سلێمانی
ڕۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 24-05-1982
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (1- شنە محەمەد، 2- ئەحمەد سالار، 3- کوردۆ حەمە عەلی، 4- قومریە ؟)
ناوی وێنەگر: (نەن
هونەرمەند ئەحمەد سالار، شنە محەمەد، کوردۆ حەمە عەلی و قومریەخان لە پەیمانگای هونەرەجوانەکانی سلێمانی ساڵی 1982
ئامار
بابەت 423,197
وێنە 87,378
پەڕتووک PDF 16,088
فایلی پەیوەندیدار 70,081
ڤیدیۆ 427
میوانی ئامادە 34
ئەمڕۆ 12,729
ڕاپرسی
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
ژیاننامە
شاکرۆ خدۆ محۆ - شاکرێ خدۆ
ژیاننامە
ئیدریس بارزانی
شەهیدان
حسێن مەنسور
شەهیدان
شەوکەت شێخ یەزدین محەمەد نەبی
ژیاننامە
ئایدا دەروێشی
Di Wêjeya Kirdî de Rola Jinê 2
هاوکارانی کوردیپێدیا، لە هەموو بەشەکانی کوردستانەوە، زانیارییە گرنگەکان بۆ هاوزمانانیان ئەرشیڤدەکەن.
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
  
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
زۆرتر
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS

گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
وەرگێڕان
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
ئەم بابەتە باشتر بکە!
|

Di Wêjeya Kirdî de Rola Jinê 2

Di Wêjeya Kirdî de Rola Jinê 2
Di Wêjeya Kirdî de Rola Jinê 2
Qahir Bateyî

Wêjeya Nivîskî
Dema em li wêjeya kurdî ya nivîskî dinêrin, em dibînin ku jina kurd berê îslamiyetê bi wêjeyê ve eleqeder bûye. Helbesteke ku sed sal berî niha li Silêmaniyê, li devera Şêrezorê di Şikevta Gêşane de hatiye dîtin vê yekê nîşan dide.
Ev helbest ji hêla keçekê ve hatiye nivîsîn. Helbest zilma erebên misilman ya wê demê nîşan dide. Bê ka dema îslamiyet hatiye Kurdistanê erebên misilman çi zilm li serê kurdan aniye.
Helbest wiha ye:
“Hurmizgan, riman atiran kujan
Wêşan şardewe gewrey gewrekan
Zorkarî ereb kirdine xapor
Ginay paleyî heta Şarezor
Şin û kinikan we dîl bişîna
Merdî aza tilî we rûy hiwêna
Rewiştî Zerdûştre manewe bêkes
Bizîka nêka Hurmiz we hêwîç kes.
Wate: Bajarê Hormizganê dagirkirin, agirê agirdankan temirandin. Mezin û giregiran xwe veşartin, biyaniyan bi zor û sîtemê gund û bajar heya Şarezorê talan kirin. Jin û keç bi dîl birin, mêrên çeleng di nava xwînê de hiştin. Rêz û rêçikên ayîna Zerdeşt bê bandor maye. Dilê Ehûra Mazda bi kesî neşewitî û gunehê wî bi kesî nehat.
Dîsa dema ku em deriyê koçka wêjeya kurdî vedikin em dibînin ku di sedsala heştan heya danzdehan 16 wêjevanên jin mîna 16 çirayên ronîdar ronî kirine odeya koçka wêjeyê.
Ev 16 wêjevanên jin hemû yên terîqeta Yarî ne (Ehlê Heq).
Terîqeta Yarî di sedsala heştan de li rojhilatê Kurdistanê li devera Loristanê ji Hêla Bahlûlê Mahî ve hatiye damezirandin. Bahlûl yek ji alimên îslamê tê zanîn. Lê belê dema ku mirov rêz û rêçikên vê terîqetê dinêre mirov dibîne ku wî xwestiye ku dînê Zerdûştî yê kevin li Îranê nûvebike. Careke din civakê bikişîne ser rêz û rêçikên Zerdûştiyê. Lê belê ji ber ku bi aşkera nekariye vê yekê bike di bin navê vê terîqetê de ev yek kiriye.
Mirûdên terîqeta Yarî di camexaneyan de kom dibûn, li ber lêdana tembûrê ayînên xwe, an jî zikrê xwe dikirin. Helbest dixwandin. Jin û mêran di nava hev de ev yek dikirin. Çawa ku pîrên Zerdeştî diayên xwe yên olî bi awayê helbestê dikirin, wisa mirûdên vê terîqetê jî bi awayê helbestê diayên xwe kirine. Ev yek bixwe jî dide nîşan ku rastiya vê terîqetê gelek ji çanda îslamiyetê dûr e.
Mirov dikare bibêje ku ev “Cemevlerî”yên îro bermayiyên van Camexaneyan in. Jixwe ew terîqet bixwe jî ya şiiyan, ango ya elewiyan e.
Van mirûdên jin û mêr helbestên xwe nivîsandine, ev helbest di pirtûka Serencam de berhevbûne û gihîştine roja îro. Tê gotin ku ji wan wêjevanên jin hin jê xwedî dîwan bûne, hinan jî helbestên wan hene.
Naveroka helbestên wan giranî xwedanasî ye. Her wiha xweşikahiya xwezaya Kurdistanê, evîndarî hêmayên bingehîn in.
Hin ji wan helbestvanan ev in
Nêrgiz Xanima Şarezorî, Fatime Loriya Goranî, Rihan Xanima Loristanî, LîzaXanim, Xatûn Zerbanûya Derzyanî, Daye Tewrêza Hewramî, Celale Xanima Loristanî…
Celale Xanîma Lorîstanî
Yaran perê bo, yaran perê bo
Zarîken çenî bulbul perê bo
Ez ew wilenan amam we lay to
Ane petman wêm westim ce no
Wate: Ey hevalno, bi bilbilê re ji bo bêhnê bigirîn û binalin û şînê bikin. Ey bilbila melaket! Ez ew gul im ku hatime bal te, va ye min ji nû ve peymanek bi te re çêkir ku ezê bêhna xwe bidim te.
Celale Xanim, di vê dubeytiyê de balê dikişîne ser efsaneya gul û bilbilê ku di nava heqan (Ehlê Heq) de li ser zimanan digere û dibêjin: “Gul û bilbil her du di bihuştê de bûne û li ser kaniyekê jiyane. Gul perî bûye û bilbil jî melaket (ferîşteh). Gulê ku bi kaniya avê re peyman çêkiribû ku bi kesî re nezewice, ev demek bû ku dilê wê ketibû bilbil. Lê nedixwast ku peymana xwe xerab bike. Ji bilbil re got, di zikê min de keçeke min heye û min navê wê kiriye ‘bêhn’. Kengî ew bû ezê wê bidim te. Lê divê tu jî soz û peymanê bidî min ku vê razê li bal kesî aşkera nekî û ji kesî re nebêjî. Wî jî soz da ku razdar be û sir û razê di dilê xwe de bigire.
Serê êvarê gul çû ser kaniyê û jê re got ku min biryareke wisa girt û sozeke wisa da bilbil. Wê jî got baş e, bilbil ferîşteh û melaketekî baş û jêhatî ye. Gul vegeriya û çû ser banî û çavên xwe li ser hev danîn û xwe dirêj kir da ku keça wê bibe. Bilbil hate ser û ji kêfxweşî û xweşhaliyê xwend. Carinan gulê çavên xwe vedikir û di bin lêvên xwe de digot: “Kuro, nexwîne, bila kes bi me nehese!” Lê belê, ew zêdetir germ dibû û dixwand. Heta ku kete danê êvarê û hewa tarî bû û hêdî hêdî dem derbas bû û stêrka sibehê avêt. Bû ew çax ku keça gulê bibe. Ba ji dûr ve guh li xwendina bilbil bû. Ew demek bû ku dilê wî jî ketibû bêhnê. Bi hêz hat. Bilbil ku ew qas xwendibû, westiyabû û çavên wî çûbûne ser xewê û razabû. Ba, bêhn hilgirt û revand. Bilbil ku hişyar bû dêhna xwe dayê ku hezkiriya wî bêhn nemaye. Ji gulê pirsî, wê jî got: “Ma min ji te re negot, nexwîne? Ba jî ku dilê wî ketibûyê, bi xwendina te re pê hesiya û hat û ew bir.”
Gul û bilbil ji nû ve peymaneke din çêkirin. Lê bilbil dev jê berneda û her bi berdewamî dixwand. Heta ku her du ji bihuştê avêtin. Niha jî bilbil ji bo ‘bêhn’ê dinale û dixwîne û heta niha jî negihîştiye bêhnê.”
Ev helbest jî dîdîn xuyakîrîn ku berî îslamîyetê di civaka kurdan de jin xwedî maf bûye. Bi qasî mêr nebe jî lê belê kariye gotina xwe bi mêr bide pejirandin.
Mele Mehmûdê Bezîdî ku ew jî wêjevanekî kurd ê bi nav û deng e, ji bo jinên kurd wiha dibêje: “Dema em behsa jinên kurd dikin, bila jinên ereban, yên farisan û yên tirkan neyên hişê we. Ji ber ku ew xwedî maf in”. Vê gotinê Zanistê Rûsî Mînoskî û çend zanistên din yên Ewropî jî dipejirînin ku jinên kurd ne wek jiên gelên din yên îslam in. Ew hîn bêtir xwedî maf û azad in.
Tabî divê em vê rastiyê jî bibêjin heke ku jina kurd xwedî maf be, ev yek ji çanda Zerdûştiyê tê. Di Zerdûştiyê de jin û mêr wek hev in. Zordestiya mêr li ser jinê tuneye. Zerdûştî bingeha xwe li ser çandinî, duristiyê, ajalvaniyê… girtiye.
Ji ber ku gelê kurd jî geleke ku berî îslamiyetê li ser baweriya Zertûştiyê bûye, piştî ku îslametî qebûl kiriye jî, dîsa bi çanda Zerdûştiyê jiyaye, zû bi zû xwe ji vê çandê qutnekiriye.
Ya rast bandora çanda Zerdûştiyê îro jî di nava civaka kurd de cihekî girgîng digire. Mesela mêvandariya kurdan, sonda bi agir û rojê, sonda bi nan, soza mêrê kurd, duristbûna mirovê kurd û hwd. Ev tev hêmayên çanda Zerdûştiyê ne.
Êca dema ku mirov li van tevan dinêre, her wiha li wêjeya kurdî ya devkî dinêre, mirov dibîne bê ka jina kurd çawa xwedî maf bûye û çawa di cîhana wêjeya kurdî de ji xwe re koçk û sera avakirine.
Dema ku em îro li baxçeyê wêjeya kurdî dinêrin em gelek kulîlkên rengîn dibînin. Îro bi dehan jinên kurd ji bo civaka xwe pênûsa xwe bendewar kirine. Di şerê sîh salî yê man û nemanê de jina kurd sînga xwe kire mertal li ber guleyên neyaran û li ser vê xakê destanên lehengiyê afirandin, dayikên kurd sînga xwe li ber pêlên asîmîlasyonê kirin mertal, ev zimanê xweş û şirîn parastin. Lê belê dema ku mirov têkoşîna jinê ya siyasî dinêre, serkevtina siyasî û wêjeya wê dide berhev mirov geşbûna ku di siyasetê de bi dest xistiye di wêjeyê de nabîne. Her çend gelek wêjevanên jin ên nû pênûs helgirtibin jî, ev yek li nik têkoşîna siyasî qels dimîne.

Çavkanî:
1) Dîroka Wêjeyê Kurdî (F. Huseyn Sağniç)
2) Di Folklora Kurdî de Serdestiyeke Jinan (Rohat)
3) Sanat ve Edebiyatta Temel Kavramlar (Yakup Çelîk)
4) Edebiyet ve Ahlak -Vesta – Hejmar 3-4 (Nujiyan Munzur)
5) Teblîgata Konferansa Wêje û Çandê ya Amedê (Alattîn Aktaş)
6) Ziman û Wêjeya Kurdî (Qahir Bateyî)
7) Wêjeya Kurdî –Maxmûr (Îsmet Yalmaç)[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Kurmancî - Kurdîy Serû) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە 346 جار بینراوە
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Kurmancî - Kurdîy Serû | yuksekovahaber.com.tr
فایلی پەیوەندیدار: 1
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 10
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
ڕۆژی دەرچوون: 14-03-2006
پەڕتووک - کوورتەباس: ژنان
پەڕتووک - کوورتەباس: ئەدەبی / ڕەخنەی ئەدەبی
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
شار و شارۆچکەکان: هەکاری
وڵات - هەرێم: باکووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
 30%-39%
خراپ
 40%-49%
خراپ
 50%-59%
خراپ نییە
 60%-69%
باش
 70%-79%
زۆر باشە
 80%-89%
زۆر باشە
 90%-99%
نایاب
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕاپەڕ عوسمان عوزێری )ەوە لە: 21-03-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( زریان سەرچناری )ەوە لە: 21-03-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( زریان سەرچناری )ەوە لە: 21-03-2022 باشترکراوە
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 346 جار بینراوە

ڕۆژەڤ
شاکرۆ خدۆ محۆ - شاکرێ خدۆ
پرۆفیسۆر شاکرۆ لە ساڵی 1930 لەناوچەی ئەلەگەز لە ئەرمەنستان لەخێزانێکی کوردی ئێزیدی لەعەشیرەتی سپکی لەدایکبووە.
لە ساڵی 1952 لە زانکۆی یەریڤان لەبەشی مێژوو دەرچووە، وەپاشان دەبێت بەمامۆستای مێژوو. لەساڵانی (1955 - 1960) وەک جێگری سەرنووسەری ڕۆژنامەی ڕێیا تازەکار دەکات، کەرۆژنامەیەکی بەناوبانگی کوردییەو لەساڵانی سییەکانەوەلەیەریڤان دەردەچێت تاکو ئێستا. پاشان لەبەشی کوردی لەئینستتیوتی ڕۆژهەڵاتناسی لەیەریڤان دەستی بەکار کردووە.
پرۆفیسۆر شاکرۆ خاوەنی دوو بڕوانامەی دکتۆرا بوو کە هەردووکی لەسەرشۆڕشی
شاکرۆ خدۆ محۆ - شاکرێ خدۆ
ئیدریس بارزانی
لە ساڵی 1944 لە گوندی بارزان لە دایکبووە. کوڕی مەلا مستەفا بارزانییە. لەنێو هەلو مەرجی شۆڕشی سێهەمی بارزان 1943 – 1945 و بارودۆخی ئاڵۆزی ئەو کات و دامەزراندنی کۆماری کوردستان لە مەهاباد و ڕووداوەکانی دوای جوانەمەرگ کردنی ئەو کۆمارە هاتۆتە دنیا. ساڵی 1947 مەلا مستەفای باوکی لەگەڵ 500 لە هەڤاڵانی وەک پێویستی و وەڵامدانەوەیەکی واقیعی ئەو کات ڕەوانەی یەکیەتیی سۆڤیەتی جاران دەبن. ئیدریس ئەو کات تەمەنی 4 ساڵان دەبێت، لەگەڵ بنەماڵەکەیاندا دووچاری سەختی و دەربەدەری دەکرێن و بۆ خواروی ئێراق دوور دەخرێنەو
ئیدریس بارزانی
حسێن مەنسور
لیوا حوسێن مەنسوور فەرماندەی هێزەکانی پشتیوانی دوو لە وەزارەتی پێشمەرگە، لە 31-01-2015 لە گووندی مەلا عەبدوڵڵای سەر بە پارێزگای کەرکوک شەهیدکرا.
حسێن مەنسور
شەوکەت شێخ یەزدین محەمەد نەبی
ناو: شەوکەت
ناوی باوک: شێخ یەزەدین محەمەد نەبی
ڕۆژی لەدایکبوون: 1954
ڕۆژی شەهیدبوون: 01-02-2004
شوێنی لەدایکبوون: یەکێتیی سۆڤێتی پێشوو و ڕووسیا
شوێنی شەهیدبوون:شاری هەولێر
ژیاننامە
ساڵی 1954 لە شاری تاشقەندی پایتەختی کۆماری ئۆزبەکستان‌ لە دایکبووە، شێخ یەزدین محەمەد نەبی (1925-1999 ) ی باوکی، ساڵی 1947 یەکێک بووە لە هەڤاڵانی مستەفا بارزانی (1903 - 1979) لە ڕێڕەوە مێژووییەکە بەرەو یەکێتی سۆڤێتدا. دایکی لە نەتەوەی تاتاری نیمچە دورگەی کەریمەی سەر دەریای ڕەشە و لە جەنگی جیهانی دووەم بەر شاڵا
شەوکەت شێخ یەزدین محەمەد نەبی
ئایدا دەروێشی
ناو: ئایدا
نازناو: دەروێشی
ساڵی لەدایکبوون: 2005
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 03-10-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
ئایدا دەروێشی، تەمەن 17 ساڵ و خەڵکی شاری پاوە، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شاری پاوە دژ بە کوشتنی (مەهسا - ژینا ئەمینی)، لە ڕۆژی 03-10-2022 لەلایەن هێزە چەکدارەکانی ئێرانی داگیرکەر دەستبەسەر دەکرێت. [1]
ئایدا دەروێشی
بابەتی نوێ
قارەمان کەریمی
ناو: قارەمان
نازناو: کەریمی
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 30-10-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: بازگەی بێستوون
ژیاننامە
قارەمان کەریمی، پارێزەری پلە یەکی شاری پاوە، لە ڕۆژی 30-10-2022 کاتژمێر 5ی سەر لەبەیانی کات
قارەمان کەریمی
جریوەی ئەستێرەکان
ناونیشانی پەڕتووک: جریوەی ئەستێرەکان
ناوی نووسەر: هیوا عەبدوڵڵا زڕگوێزی
چاپخانە: چاپخانەی سەردەم
ساڵی چاپ: 2019
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
جریوەی ئەستێرەکان
ئایدا دەروێشی
ناو: ئایدا
نازناو: دەروێشی
ساڵی لەدایکبوون: 2005
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 03-10-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
ئایدا دەروێشی، تەمەن 17 ساڵ و خەڵکی شاری پاوە، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتی
ئایدا دەروێشی
تارای سپی
ناونیشانی پەڕتووک: تارای سپی
ناوی نووسەر: عومەر محەمەدی (مەزهەر)
ساڵی چاپ: 2017
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
تارای سپی
ئەنیس مەقسوودی
ناو: ئەنیس
نازناو: مەقسوودی
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 23-09-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
ئەنیس مەقسوودی، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شاری پاوە دژ بە کوشتنی (مەهسا - ژینا ئە
ئەنیس مەقسوودی
شیرین خسرو
ناونیشانی پەڕتووک: شیرین و خسرو
ناوی وەرگێڕ: عەلی کەمال باپیر ئاغا [1]
شیرین خسرو
دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
ناونیشانی بابەت: دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
ناوی نووسەر: ڕاژان عەبدولڕەحمان پیرۆ

بڕیاری دادگای فیدڕالی ئێراق دژی هەرێمی کوردستان هەم بڕیارێکی سیاسیە و هەمیش نادەستوری، بۆیە بڕیارەکە سیاسی
دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
ناونیشانی بابەت: دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
ئامادەکردن: سەرکۆ یونس

دەرئەنجامی هەندێ کێشەو قەیرانی جیهانی، وەک شەڕی ڕووسیا وئۆکرانیا و زیادبوونی تێچونی بەرهەمهێنان و بەرزی نرخی وزە و کا
دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
پەنجەمۆر و تاوان
ناونیشانی بابەت: پەنجەمۆر و تاوان
ئامادەکردن و وەرگێڕان: تەها محێدین

کەی و چۆن پەنجەمۆر وەک بەڵگەی تاوانی جینایی بەکارهاتووە؟
لە ساڵی 1892 لە یەکێک لە گوندەکانی وڵاتی ئەرجەنتین لەلایەن خانم (فران
پەنجەمۆر و تاوان
یەکە پێوانەییەکان
ناونیشانی بابەت: یەکە پێوانەییەکان
ئامادەکردن: ئیسرا بورهان
ساڵی بڵاوکردنەوە: 2021
[1]
یەکە پێوانەییەکان
نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
ناونیشانی بابەت: نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
ئامادەکردن: هاوژین سەلیم [1]
نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
باج - سوود و زیانەکانی
ناونیشانی بابەت: باج - سوود و زیانەکانی
ئامادەکردن: هاوبەش فەریق - ژیر حەمەجەزا - جیهاد سەیفوڵڵا - شیلان ڕەحیم - شنیار نەجمەدین
سەرپەرشتیار: م. ڕۆشنا عەبدوڵڵا [1]
باج - سوود و زیانەکانی
دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ناونیشانی بابەت: دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ئامادەکردب: هەرێم ساڵح
سەرپەرشتیار: د. سەعید [1]
دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ڕادیۆ
ناونیشانی بابەت: ڕادیۆ
ئامادەکردن: ڕۆمان محەمەد
سەرپەرشتیار: م. ئارام مستەفا [1]
ڕادیۆ
دروستەی فرێز لە زمانی کوردییدا
ناونیشانی پەڕتووک: دروستەی فرێز لە زمانی کوردییدا
ناوی نووسەر: عەبدولستار مستەفا مەعرووف
ساڵی چاپ: 2010
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
[1]
دروستەی فرێز لە زمانی کوردییدا
لە ئیدارەى ڕاپەڕین چەند کەسێک بە هۆی بازرگانی بە دراوى شوێنەوارییەوە دەستگیرکران
ناونیشانی بابەت: لە ئیدارەى ڕاپەڕین چەند کەسێک بە دراوى شوێنەوارییەوە دەستگیرکران
ڕاپۆرت: هەڵمەت بتوێنی

بەتۆمەتى مامەڵەکردن بە دراوى شوێنەوارییەوە ، ئاساییشى ڕاپەڕین لە سنوورى ئیدرارەى ڕاپەڕین چەن
لە ئیدارەى ڕاپەڕین چەند کەسێک بە هۆی بازرگانی بە دراوى شوێنەوارییەوە دەستگیرکران
محەمەد عەلی عوبێد
ناو: محەمەد
ناوی باوک: عەلی
ڕۆژی لەدایکبوون: 27-03-2002
شوێنی لەدایکبوون: هەولێر
ژیاننامە
هەر لە منداڵییەوە حەزم بە یارییە ئەلیکترۆنییەکان و بابەتەکانەکانی تری کۆمپیوتەر بووە، لەتەمەنی (7) ساڵی
محەمەد عەلی عوبێد
نورەدین تۆفیق حەسەن
ناو: نورەدین
ناوی باوک: تۆفیق
ساڵی لەدایکبوون: 1957
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی

ژیاننامە
لەدایکبووی ساڵی 1957 لە شاری سلێمانی گەڕەکی سەرشەقام . وەرزشکارێکی دێرینی شاری سلێمانییە، یاریزانی گۆڕەپان
نورەدین تۆفیق حەسەن
ئاهەنگێڕانی خەڵکی گەڵاڵە لە باڵەکایەتی بەبۆنەی ڕێکەوتنی 11ی ئازارەوە
شوێن: گوندی گەڵاڵە ی ناوچەی باڵەکایەتی
ڕۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 11-03-1974
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (ئاهەنگێرانی جەماوەری گەڵالە لە بالەکایەتی بە بۆنەی ڕێککەوتننامەی 11ی ئازار)
ناوی وێنەگر: (
ئاهەنگێڕانی خەڵکی گەڵاڵە لە باڵەکایەتی بەبۆنەی ڕێکەوتنی 11ی ئازارەوە
چەند خوێندکارێکی شاری سلێمانی ساڵانی حەفتای سەدەی بیستەم
شوێن: چەند خوێندکارێکی شاری سلێمانی لە شاری بەغداد
ڕۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: ساڵانی حەفتای سەدەی بیستەم
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە، لە ڕاستەوە: 1-هۆگر شالی، بەختیار سەید جەلال، 3-کاوە بیسارانی، نە
چەند خوێندکارێکی شاری سلێمانی ساڵانی حەفتای سەدەی بیستەم
مەهدی ئیبراهیم حەمە ڕەشید
ناو: مەهدی
ناوی باوک: ئیبراهیم
ڕۆژی لەدایکبوون: 07-05-1961
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی

ژیاننامە
یاریزانی دێرینی تۆپی پێی شاری سلێمانی بووە له ساڵانى 1974 بۆ 1976 له تيپى وەرزشى (شۆخان) لە گەڕەکى
مەهدی ئیبراهیم حەمە ڕەشید
وێنەی دوو خانەوادەی شاری سلێمانی لە سەیرانگای دووکان ساڵی 1957
شوێن: سەیرانگای دووکان
ڕۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 24-06-1957
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە، لە ڕاستەوە: (1-نەناسراوەتەوە، 2- کۆچکردوو فاتمە ناسراو بە ئادەخان خێزانی عەبدوڵڵا، 3-سەبیحە خێزانی جەمال محە
وێنەی دوو خانەوادەی شاری سلێمانی لە سەیرانگای دووکان ساڵی 1957
ئازاد مستەفا 1
ناو: ئازاد
ناوی باوک: مستافا
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
جۆری یاری: تۆپی پێ
یانە: یانەی وەرزشی سلێمانی

ژیاننامە
یاریزانی دێرینی تۆپی پی یانەی وەرزشی سلێمانی و هەڵبژاردەی سلێمانی و تیپی وەرزشی چی
ئازاد مستەفا 1
وێنەیەکی کەم بینراوی ڕەفیقی وێنەگر لە ئەشکەوتی هەزار مێرد ساڵی 1955
شوێن: ئەشکەوتی هەزارمێرد ی شاخی بەرانان ی شاری سلێمانی
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1955
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (ڕەفیقی وێنەگر - چاوی سلێمانی)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)
وێنەکە لە ڕێی ڕزگار ڕەفیقی وێنەگرە
وێنەیەکی کەم بینراوی ڕەفیقی وێنەگر لە ئەشکەوتی هەزار مێرد ساڵی 1955
هونەرمەند ئەحمەد سالار، شنە محەمەد، کوردۆ حەمە عەلی و قومریەخان لە پەیمانگای هونەرەجوانەکانی سلێمانی ساڵی 1982
شوێن: شوێن پەیمانگای هونەرە جوانەکانی سلێمانی
ڕۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 24-05-1982
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (1- شنە محەمەد، 2- ئەحمەد سالار، 3- کوردۆ حەمە عەلی، 4- قومریە ؟)
ناوی وێنەگر: (نەن
هونەرمەند ئەحمەد سالار، شنە محەمەد، کوردۆ حەمە عەلی و قومریەخان لە پەیمانگای هونەرەجوانەکانی سلێمانی ساڵی 1982
ئامار
بابەت 423,197
وێنە 87,378
پەڕتووک PDF 16,088
فایلی پەیوەندیدار 70,081
ڤیدیۆ 427
میوانی ئامادە 34
ئەمڕۆ 12,729
ڕاپرسی
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!

Kurdipedia.org (2008 - 2023) version: 15.02
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 4.453 چرکە!