پەڕتووکخانە پەڕتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان

جۆری گەڕان



گەڕان

گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
درووستکەری RSS
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
رێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
درووستکەری RSS
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
رێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
     
 kurdipedia.org 2008 - 2022
دەربارە
بابەت بەهەڵکەوت
رێساکانی بەکارهێنان
هاوکارانی کوردیپێدیا
بیروڕاکانتان
دڵخوازەکان
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
چالاکییەکان
یارمەتی
بابەتی نوێ
بەردەنووسی شێخ عەلی خانی زەنگەنە
ئەم بەردە نووسە لەساڵەکانی (1772-1602) لە سەردەمی شێخ عەلی خانی زەنگەنە وەزیری شا سولەیمانی سەفەوی لە داوێنی کێوی بێستونی شاری کرماشان هەڵکەنراوە و نووسراوە. [1]
بەردەنووسی شێخ عەلی خانی زەنگەنە
حەمە ئاغای دەربەندفەقەرە - تالعی
ناو: محەمەد
نازناو: حەمە ئاغای دەربەندفەقەرە - تالعی
ناوی باوک: میر سمایل میر نەوشیروان بەگی زەنگەنە
ساڵی لەدایکبوون: 1765
ساڵی کۆچی دوایی: 1832
شوێنی لەدایکبوون: گوندی قەیتول
شوێنی کۆچی دوایی:
حەمە ئاغای دەربەندفەقەرە - تالعی
حاجی حەسەنی دەربەندفەقەرە
ناو: حەسەن
نازناو: حاجی حەسەنی دەربەندفەقەرە
ناوی باوک: قادر کاکۆمەر مستەفا سەعید ئاغای حەمە ئاغای دەربەندفەقەرە
ناوی دایک: زێبا
ساڵی کۆچی دوایی: 14-11-1998
شوێنی لەدایکبوون: گوندی دەربەندفەقەرە
حاجی حەسەنی دەربەندفەقەرە
حاجی ئەکرەمی دەربەندفەقەرە
ناو: ئەکرەم
نازناو: حاجی ئەکرەمی دەربەندفەقەرە
ناوی باوک: حەسەن قادر کاکۆمەر
ناوی دایک: وەنەوشە
ساڵی لەدایکبوون: 1952
شوێنی لەدایکبوون: گوندی دەربەندفەقەرە
ژیاننامە
یەکێکە لە سەرۆک هۆزەکانی ز
حاجی ئەکرەمی دەربەندفەقەرە
دیاری حاجی جەزای قەرەگۆل
ناو: دیاری
ناوی باوک: حاجی جەزای قەرەگۆل
شوێنی لەدایکبوون: گوندی قەرەگۆل
ڕۆژی لەدایکبوون: 03-10-1971
ژیاننامە
کەسایەتییەکی دیار و کۆمەڵایەتی ناوچەی شارەزوورە، لە گوندی قەرەگۆل لە دایکبووە، کوڕی ح
دیاری حاجی جەزای قەرەگۆل
نەوزەر داود بەگی جاف
ناو: نەوزەر
نازناو: میر نەوزەر بەگی جاف
ناوی باوک: داود بەگی جاف
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
کەسایەتی دیار و میر و براگەورەی هۆزی گەورەی جافە، نووسەر و لێکۆڵەرە، کەسایەتییەکی خۆشەوی
نەوزەر داود بەگی جاف
حاجی جەزای قەرەگۆل
ناو: حاجی جەزا
نازناو: حاجی جەزای قەرەگۆل
ناوی باوک: حاجی حەمەتالیب فەرەج مستەفا
ساڵی لەدایکبوون: 1944
ساڵی کۆچی دوایی: 2003
شوێنی لەدایکبوون: گوندی قەرەگۆل
شوێنی کۆچی دوایی: سلێمانی
ژیاننامە
حاجی جەزای قەرەگۆل
گۆمەزەرد
گوندی گۆمەزەرد، یەکێک لە گوندەکانی ناوچەی گەرمیانە، لەڕووی کارگێڕییەوە سەربە شارەدێی ڕزگاری، شارۆچکەی کەلار
لەڕووی پێکهاتەی جووگرافیەوە:
لەباکوورەوە گوندی قەڵبەزە
لەباشوورەوە گوندی کانی چایلە
لەڕۆ
گۆمەزەرد
لالە فایەق کەماڵەیی
ناو: فایەق
نازناو: لالە فایەقی کەماڵە- لالە فەیاق کەماڵەیی
ناوی باوک: حاجی محەمەد
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی کۆمەڵایەتی و دیاری ناوچەی گەرمیانە، لەدایکبووی گوندی گۆمەز
لالە فایەق کەماڵەیی
دیوانی کەریم ئاغاوەیسی
ناونیشانی پەڕتووک: دیوانی کەریم ئاغاوەیسی
ناوی نووسەر: کەریم ئاغاوەیسی
شوێنی چاپ: هەولێر
دەزگای چاپ: چوارچرا
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: یەکەم
هۆنراوەکانی ناو ئەم دیوانە، لە ڕووی ناوەرۆکەوە باسی
دیوانی کەریم ئاغاوەیسی
کەریم ئاغاوەیسی
ناو: کەریم
نازناو: کەریم ئاغاوەیسی
ناوی باوک: محەمەد ئەحمەد
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
نووسەر و هۆنەرێکی دیاری ناوچەی گەرمیانە، کەسایەتییەکی خۆشەویست خاوەن ڕێزە، سەرۆکی تیرەی ئاغاو
کەریم ئاغاوەیسی
فەلاح عەبدوڵڵا مەحمود قادر
ناو: فەلاح
نازناو: فەلاح نەورەیی
ناوی باوک: عەبدوڵڵا مەحمود قادر
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی ناسراو و کۆمەڵایەتی ناوچەی گەرمیانە، سەرۆکی تیرەی نەورەی سەربە هۆزی گەورەی
فەلاح عەبدوڵڵا مەحمود قادر
ئەحمەد حاجی عیسا پیروەیس
ناو: ئەحمەد
ناوی باوک: حاجی عیسا پیروەیس
شوێنی لەدایکبوون:شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی ناسراو و کۆمەڵایەتی ناوچەی گەرمیانە، سەرۆکی تیرەی نەژوێنی سەربە هۆزی گەورەی جافە.[1]
ئەحمەد حاجی عیسا پیروەیس
زمناکۆ حسێن فەتاح
ناو: زمناکۆ
نازناو: زمناکۆ جاف
ناوی باوک: حسێن فەتاح
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
یەکێک لە کەسایەتییەکانی ناوچەی گەرمیانە، سەرۆکی تیرەی عەمەلەی هۆزی گەورەی جافە. [1]
زمناکۆ حسێن فەتاح
محەمەد حاجی مەحمودی هاروونی
ناو: محەمەد
نازناو: حەمەی حاجی مەحمودی هاروونی
ناوی باوک: حاجی مەحمود
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی ناسراوی سنووری پارێزگای سلێمانییە، یەکێک لە سەرۆک هۆزەکانی جافە، سەربە
محەمەد حاجی مەحمودی هاروونی
عوسمان حاجی ئیبراهیمی شاتری
ناو: عوسمان
ناوی باوک: حاجی ئیبراهیمی شاتری
شوێنی لەدایکبوون: کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی ناسراوی ناوچەی گەرمیان و سەرۆکی تیرەی شاتری هۆزی گەورەی جافە. [1]
عوسمان حاجی ئیبراهیمی شاتری
ڕوئیا پیرایی
ناو: ڕوئیا
نازناو: ڕوئیا پیرایی
شوێنی لەدایکبوون: کرماشان
ژیاننامە
لیستی ناوی 100 ژنی کاریگەری جیهان بۆ ساڵی 2022 لەلایەن دامەزراوەی بەریتانی بی بی سی بڵاو کرایەوە، (ڕوئیا پیرایی) کچی مینوو مەجیدی
ڕوئیا پیرایی
سەربەست حاجی محەمەد عەلی حەمەئەمین
ناو: سەربەست
نازناو: سەربەست هاروونی
ناوی باوک: حاجی محەمەد عەلی حەمەئەمین
شوێنی لەدایکبوون: کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی ناسراوی ناوچەی گەرمیان و هۆزی جافە و سەرۆکی تیرەی هاروونی هۆزی جافە.[1]
سەربەست حاجی محەمەد عەلی حەمەئەمین
هەموومان داوای لێبووردنێک لەخۆمان قەرزارین
ناونیشانی بابەت: هەموومان داوای لێبووردنێک لەخۆمان قەرزارین
ناوی نووسەر: ئارەزووی عەبدولخالق

ئێمەی مرۆڤ بەم ڕۆژگارە مامەڵە لەگەڵ کەسانی دەوروو بەرمان ئەکەین بەبێ ئەوەی گوێ بدەینە ناخ و نیەت و دەرو
هەموومان داوای لێبووردنێک لەخۆمان قەرزارین
نیگار مارف
ناو: نیگار
نازناو: نیگار مارف
ناوی باوک: محەمەد مارف
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
ژیاننامە
نیگار مارف، پەرستارێکە لە سنووری بەرێوبەرایەتی گشتی تەندرووستی سلێمانییە، بووە بە یەکێک لەکاریگەترین ئافرە
نیگار مارف
غەریبستان
ناونیشانی پەڕتووک: غەریبستان
ناوی نووسەر: ئەحمەد ڕواندزی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
غەریبستان
ئەحمەد ڕواندزی
ناو: ئەحمەد
نازناو: ئەحمەد ڕواندزی
ناوی باوک: عەلی قادر
ڕۆژی لەدایکبوون: 02-07-2003
شوێنی لەدایکبوون: ڕواندز
ژیاننامە
ناوی تەواوم ئەحمەد عەلی قادر ناسراوم بە ئەحمەد ڕواندزی لەدایکبووی 02-07-2003
ئەحمەد ڕواندزی
شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی دوەم
ناونیشانی پەڕتووک: شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی دووەم
ناوی نووسەر: ئەنوەر سوڵتانی
شوێنی چاپ: ئاڵمانیا
چاپخانە: ‫بنکەی ‬‫ڕۆشنگەری‬
دەزگای پەخش: ‫بنکەی ‬‫ڕۆشنگەری‬ لە ئاڵمانی
شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی دوەم
شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی یەکەم
ناونیشانی پەڕتووک: شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی یەکەم
ناوی نووسەر: ئەنوەر سوڵتانی
شوێنی چاپ: ئاڵمانیا
چاپخانە: ‫بنکەی ‬‫ڕۆشنگەری‬
دەزگای پەخش: ‫بنکەی ‬‫ڕۆشنگەری لە ئاڵمانیا
شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی یەکەم
کۆلاجین - collagen
جۆری وشە: ناو
واتا:
کۆلاجین؛ کۆڵاجین: پرۆتینێکە کە لەلایەن خانەکانی لەشی مرۆڤەوە درووست دەکرێ، بەڵام بەپێی تێپەڕبوونی تەمەن ئەم پرۆتینە کەم دەبێتەوە.

گرنگترین سودەکانی کۆلاجین بۆ لەشی مرۆڤ ئەمان
کۆلاجین - collagen
ئامار
بابەت 411,380
وێنە 83,973
پەڕتووک PDF 15,688
فایلی پەیوەندیدار 67,142
ڤیدیۆ 398
میوانی ئامادە 46
ئەمڕۆ 16,182
ڕاپرسی
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
کەسایەتییەکان
ڕەحیم زەبیحی - ڕەحیمی زەبیحی
کەسایەتییەکان
کامەران موکری
کەسایەتییەکان
یوسف پەری
شەهیدان
ژینا ئەمینی
کەسایەتییەکان
نیگار مارف
“MASÎ SURATÎ ALFABESİ” ÜZERİNE NOTLAR (1)
کوردیپێدیا، مێژووی دوێنێ و ئەمڕۆ بۆ نەوەکانی سبەینێ ئەرشیڤ دەکات!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Türkçe
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
  
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
زۆرتر
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS

گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
وەرگێڕان
کوردیی ناوەڕاست1
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English1
Kurdîy Nawerast - Latînî0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
ئەم بابەتە باشتر بکە!
|

“MASÎ SURATÎ ALFABESİ” ÜZERİNE NOTLAR (1)

“MASÎ SURATÎ ALFABESİ” ÜZERİNE NOTLAR (1)
Ayetullah Merdoxî Kurdistanî (1880-1975) 1953 yılında Farsça kaleme aldığı „Mêjûy Merdox“ olarak bilinen „Kürd ve Kürdistan Tarihi“ adlı eserinde Masî Suratî Alfabesini gündeme getirmiştir. Bawa Merdoxî çok kısa da olsa İbn Wahşiye’nin gündeme getirdiği “Kürd Alfabesi”ni “MASÎ SORATÎ ALFABESİ” olarak adlandırıyor. Merdoxî, Masî Soratî adlı bir kişini bu Alfabeyi oluşturulup kullanıldığını ve İslam’ın gelişine kadar Kürdler arasında bu Alfabenin kullanışının yaygın olduğunu söylüyor.(Şêx Mehemed Merdoxî Kurdistanî, 2011: S 45)
Doğu Kürdistanlı aydınlarından Sidîqî Borekayîzade “Mêjûy Edebî Kurdî “ adlı eserinin 1.Cild’inde “XETÎ MASÎ SORATÎ “ Ana başlığı altında bu alfabe üzerine duruyor ve şöyle yazıyor: Kürdlerin 37 harften oluşan Masi Sorati adı ile anılan başka bir Alfabeleri vardı. İbn Wahşiyye Hicrinin 241 yılında Abdulmelik Merwani için yazdığı “Şewqu’l-Müsteham Fi Marifeti Rumuzu’l-Aqlam” adlı eserinde şöyle diyor: “Kürdler yazılarının çoğunu Masî Soratî Alfabesiyle yazıyor. Bağdat’ın Nawusi mahallesinde Masî Soratî Alfabesiyle yazılan 30 Kürdçe kitabı gördüm. Şimdi Şam’da bu kitaplardan iki tanesi yanımdadır. Biri hurma ve diğer ağaçlarının dikimi ile ilgilili. Diğeri ise kurak ve su kaynakları bulunmayan alanlarda su arama ilgilidir. Ben bu kitapları herkesin yararlanması için Arapça diline tercüme ettim.(Sidîq Borekayî Sefîzade, Mêjûy Edebî Kurdî, Bergî Yekem r. 20)
Öyle görünüyor ki, Kürdler arasında ilk defa Doğu Kürdistanlı aydınlar Ayetullah Merdoxî Kurdistanî ve Sidîq Borekayî Sefîzade İbn Wahşiyye’nin kitabından ve Alfabenin varlığından haberdarlar. Her iki Kürd akademisyenin kitabı doğrudan okuyup okumadıkları konusunda bir şeyler söylemek çok zor. Her ikisi de kitabın içeriğinden haberdarlar, fakat kitabın içeriğini doğrudan aktarma yerine yorumlamaya gitmişler. İbn Wahşiyye’de olmamasına rağmen her ikisi de bu Alfabeyi “MASÎ SORATÎ ALFABESİ” olarak adlandırıyor. Kitaba bakıldığı zaman Kürdlerin iddialarına göre “Pinoşad ve Masi Sorati kendi eserlerini bu Alfabe ile kaleme aldıkları” söyleniyor. Niçin Pinoşad ve Masi Sorati Alfabesi değil de, “MASÎ SORATÎ ALFABESİ” deniliyor. İbn Wahşiyye bu Alfabe ile yazılan 30 kitabı Bağdat’ta gördüğünü söylüyor. Sidîq Borekayî Sefîzade “Bağdat’ın Nawusi mahallesinde Masî Soratî Alfabesiyle yazılan 30 Kürdçe kitabı gördüm.” diye aktarıyor. Bu bir yorumdur. Öyle görünüyor ki Doğu Kürdistan aydınları bu Alfabenin “MASÎ SORATÎ ALFABESİ” olarak adlandırılmasının öncüleridir. Bu Alfabe’yi ilk olarak MASÎ SORATÎ yada PÎNOŞAD tarafından oluşturulup kullanıldığına dair elimizde tek bir belge ve veride yoktur Söz konusu olan Alfabeyi “MASÎ SORATÎ ALFABESİ” olarak adlandırmak kolaya kaçmak olduğu gibi problemlidir.
Güney Kürdistanlı aydınları başta Mehemedî Mela Kerîm olmak üzere bir çok Kürd aydını yazılarında ve çalışmalarında bu Alfabe üzerine durdular.( M. Mela Kerim’in ölüme üzerine kaleme aldığım makaleye bakabilirsiniz.
Kuzey Kürdistan’da bu Alfabe ’den ilk söz eden rahmetli Musa Anterdir. Musa Anter 1967 yılında basıma verdiği “Ferhanga Khurdî- Tirkî” adlı eserinde bu Alfabeyi 4 kelime ile İslam Öncesi “Elîfbeya xwe” adı altında yayınlıyor. Musa Anter Alfabeye ilişkin başka hiçbir yorum yapmıyor. Sanıyorum, bu bilginin de kaynağı kitap çalışmasında Musa Anter’e yardımcı olan Güney Kürdistanlı değerli Kürd aydını Cemal Alemdardır. Rahmetli Kürd araştırmacısı Abdullah Varlı 1997 yılında İstanbul’da yayınladığı “Dîroka Dugelên Kurdan” adlı eserine bu Alfabe’den söz ediyor. Yine değerli Kürd aydını Feqî Huseyn Sağniç 2002 yılında İstanbul’da yayınladığı “Dîroka Wêjeya Kurdî” adlı eserinde “ Xetên Masî Soratî “ Ana başlığı altında bu Alfabe üzerine duruyor ve Sidîq Borekayî Sefîzade’nin söylediklerini olduğu gibi aktarıyor.
Yine Kuzey Kürdistan’da Celadet Çeliker, “Kurtedîroka Alfabên Ku Kurdan Bikaranîne”, Serdar Karakuş el Xassî , “Şu Acayip işe bakın”, Zana Farqînî “Masî Soratî Alfabesî” ve Wisif Zozanî, “En Eski Kürd Alfabesi” adlı makalelerinde bu Alfabe üzerine duruyor ve bazı bilgiler veriyorlar.
En son olarak konuya ilişkin olarak Mamoste Qedrî, Bîr dergisinin 4. Sayısında “Nivîsîn û Alfabe di nav pêşîyên Kurdan de”, Kürt Tarih Dergisinin farklı sayılarında Dr. Kadri Yıldırım “Kürdlerin İslam Öncesi Alfabe Serüveni”, Ronî El Meranî Muhammed, “Bilinen En Eski Kürt Alfabesi”(Çev:Haşim Özdağ), yine Kürt Tarih Dergisin de Engin Öpengin, “Tevatür ve Temellük Kıskacında Kürt Kültür Tarihçiliği”, Nûbihar Akademî dergisinde Haşim Özdağ’ın Rexneyek li ser Niqaşên Alfabeya Bînûşad û Masî Es- Soratî yayınlandı. Fikret Yaşar, Kürdlerin kullandığı alfabeler vs…
Kürdler arasında Kürd dili, edebiyatı ve tarihine ilişkin tartışmaların yapılması sevindirici bir olaydır. Bu tip tartışmalarda yanlışlıklarda yapıla bilinir. Önemli olan sorunların üzerine gitmektir. Başka ülkelerde yüzyıllar öncesi yaşanan bir olay üzerine binlerce kitap çıkmasına rağmen, her gün yeni bilgiler ve veriler ortaya çıkabiliyor. Bir dizi doğru ve yanlış yer değiştiriyor. (Fransız Devrimine ilişkin çalışmalara bir göz atmak yeterlidir)
Mamoste Qedrî haklı olarak Alfabeyi “Masî Soratî Alfabesi ” değil “Alfabeya bînûşad û Masîsoratî” olarak adlandırıyor. Mamoste Qedrî bu adlandırmaya giderken Alfabenin “Masî Soratî Alfabesi ” olarak adlandırılmasının içerdiği handikabı görüyor. Çünkü, İbn Wahşiyye, Kürdlerin iddialarına göre Bînûşad û Masî Soratî eserlerini bu Alfabe ile vermişler.
Mamoste Qedrî “Kürdlerden başka hiçbir millet bu Alfabeyi kullanmamıştır” diye bir tespitte bulunuyor, bu iddiayı destekleyecek belge sunmuyor. Sayın Haşim Özdaş ellimizde belge yok diyerek bu iddiayı çok cesaretli buluyor. Fakat, şu da bir gerçek Kürdlerin dışında da bu Alfabeyi birilerinin kullandığına dair de elimizde belge yoktur.
Mamoste’nin bir başka iddiası da “Bînûşad ve Masî Soratî iki Kürd aşiretidir” iddiasıdır. Mamoste “Bînûşad ve Masî Soratî Kürdleri” diyerek yaptığı yorumlar bu iddiadan kaynaklanmaktadır. Fakat, elimizde bulunan veriler ve İbn Wahşiyye’nin eserleri böyle bir tezi doğrulamıyor. Tam tersine İbn Wahşiyye Bînûşad ve Masî Soratîden iki kişi ve hatta iki yazar olarak söz ediyor.(Bu konu üzerine daha geniş bir şekilde duracağım)
İbn Wahşiyye’nin kitabında söz konusu olan kitabı Emevi Halifesi Abdülmelik Bin Mervan’ın istemi üzerine yazdığını söylüyor. H. Özdağ haklı olarak Abdülmelik Bin Mervan’in 705 yılında öldüğünü söyleyerek itiraz ediyor. İbn Wahşiyye kitabı 3 Ramazan 241/ 15 Ocak 856 tarihinde bitiriyor ve Emevi Halifesi Abdülmelik Bin Mervan’ın kitap hanesine (Hizana) bağışlıyor. Bin Mervan 86/705 tarihinde vefat ediyor.(T. Fahd, 1975: s 107) İbn Wahşiyye Emeviler değil, Abbasiler döneminde yaşamıştır. Emevi Halifesi Abdülmelik Bin Mervan’ın ölümü ile kitabın bitirilmesi arasında 151 yıl fark var. Her halde Mamoste Qedrî de bu gerçekliğin farkında olduğundan dolayı, Emevi Halifesini devre dışı bırakarak, Endülüs Emir’i “Abdülmelik bin Abdurrahman’a” atıfta bulunuyor. Söz konusu olan dönem de Endülüs da 2. Abdurrahman iktidardadır.
Sayın Ergin Öpengin, Muhammed Ronî El Meranî ve Kadri Yıldırım’ın yazdıkları makalelerdeki “kimi sorunları ifşa etmek amacıyla” Avusturyalı Josef Van Hammer-Purgstall’ın 1806 yılında yaptığı kitabın İngilizce çevirisine baş vuruyor ve yaptığı çeviri şöyle:
“Bu harflerin hangi alfabeye ait oldukları hakkında bir bilgiye sahip değiliz, zira ifade ettikleri dili asla belirleyemedik; ama ben Bağdat’ta bu alfabeyle yazılmış otuz üç kitabe gördüm. Şam’da ikametim sırasında, biri üzüm asması ve hurma ağacı yetiştirme, diğeriyse su ve bilinmeyen sahalarda suyu bulup çıkartma yöntemleri üzerine iki kitapla karşılaştım. İnsanlığın hayrı için her iki kitabı da Kürtçe dilinden Arapça diline çevirdim.” (s. 53)
Hemen ardından sayın Öpengin İbn Wahşiyye “bu alfabenin Kürtlere ait bir alfabe olmadığını düşünüyor; zira aynı alfabeyi Bağdat’ta, hangi dilde olduklarının bilinmediği otuz üç kitabenin18 yazımında da görmüştür “diyor.
Şimdi bu tezin doğru olup olmadığını görmek için sayın Wisif Zozani’nin Arapça’dan Türkçeye ve Sayın Haşim Özdağ’ın Arapça’dan Kurdmanciye yaptıkları çevirileri aktariyorum:
“Keldaniler kendi dönemlerinde bilim, felsefe ve teknik alanda insanların en bilgilileriydi. Antik dönem Kürdleri onlarla rekabet içinde ve onlara özenmeye çalışıyorlardı. Fakat bu iki milletin arasındaki mesafe yer ile gök kadardır. Bununla beraber antik dönem Kürdlerinin önde oldukları bilim dalları Tarım ve Botanik gibi tabiat bilimleriydi. Kürdler kendilerinin Pinoşad’ın soyundan geldiklerini iddia ederlerdi. Hz. Âdem’e nisbet edilen Tarım Kitabı, Safaris ve Kosami’ye ait kitaplar onların sıkça başvurduğu kitaplardı. Kürdler Yedi Kitabın yanı sıra Dewanay’a ait Mushafın kendilerinde olduğunu, sihir ve büyü ilimlerinde bilgi sahibi olduklarını iddia ederlerdi. Fakat kanaatimce durum böyle değildir. Çünkü bu bilim ve sanatlar Kürdlere Keldaniler aracılığıyla ulaşmıştır. Keldaniler bu bilimlerde Kürdlerden önce gelirler. Bu nedenle Keldaniler ve Kürdler arasında bu konuda geçmişten gelen bir düşmanlık ve çekememezlik vardır.”
“Antik dönem yazılarından bir diğeri de bünyesinde başka alfabelerde bulunmayan farklı harfler bulunan ve Kürdlerin iddiasına göre ataları Pinoşad ve Masi es-Sorati’nin kendi eserlerini kaleme aldıkları alfabedir. Burada Arapça karşılıklarını bulamadığımız bazı harflerin, başka alfabelerde benzerlerini bulamadık. Gerçekten bu alfabe oldukça ilginç ve değişik bir alfabedir. Ben Bağdat’tayken bir lahit içerisinde bu alfabeyle yazılmış 30’a yakın kitap gördüm. İşte bu, söz konusu alfabedir.”
Şam’da bu alfabeyle yazılmış iki tane kitabım vardı. Biri üzüm bağları ve hurma ağaçlarının dikimi ile ilgiliydi. Diğeri ise su kaynaklarının tesbiti, kaynağı belli olmayan pınarların kaynaklarını bulma ve yüzeye çıkarma yöntemleri ile ilgiliydi. Ben bu kitapları Kürd dilinden Arap diline tercüme ettim. Bunu yapmaktaki amacım insanların bu eserlerden yararlanmalarını sağlamaktı.”
(İbn Wahşiyye, Şewqu’l-Müsteham Fi Marifeti Rumuzu’l-Aqlam`dan akt. Wisif Zozanî, EN ESKİ KÜRD ALFABESİ adlı makalesi)
“Lêbelê Keldanî, di dema xwe de di warê zanist, mearif, hikmet û huneran de mirovên herî zana bûn. Pêşiyên Kurdan dixwestin ku bi wan re gengeşiyê bikin û dirûvê wan bidin xwe. Lê ev, bi qasî durahiya erd û asîmanan ji hev dûr e. Pêşiyên Kurdan, bi tenê di warê hunera çandinî û taybetmendiyên gihayan de li pêş bûn. Ew dîsa angaşt dikin ku ew zaroyên Pînoşad/Bînoşad in, berhema Adem aleyhis- selam ya li ser çandiniyê û her wiha berhema Sexrîs û Qusamî jî gihaştiye wan. Di her rewşê de ew iddia dikin ku bi Esfarê Seb’e (Heft Berheman) û berhema birêz Dewanay, dizanin.1 Dîsa angaşt dikin ku di bara efsûn û tilsimê de jî xwedî zanîn in. Lêbelê rastî ne wiha ye. Belbî temamê van zanyarî û huneran bi rêya Keldanîyan gihaştiye wan. Û ew, di van tiştan de pêşiyên wan in. Ji lewra di navbera wan de hergav neyartiyeke berdewan li dar bûye” (Îbn Wehşiyye, 2003: rp. 202-203).
“Ji qelemên/alfabeyên kevn, şeklê qelemekî/alfabeyeke din. Hin herfên ji qay- de û rêzên herfan zêdetir tê de hene. Kurd angaşt dikin ku Bînoşad û Masî es- Soratî hemî îlm, huner û berhemên xwe bi wî qelemî nivîsandine. Mîna ku tu dibînî şeklê wê ev e. Me, di tu ziman û qeleman de ji bo herfên mayî ne xwendin û ne jî mînak dîtin. Ew, ji eqlamên/herfên ecêb û resmên/şeklên xerîb in. Min li Bexdayê di sendoqekê/goristana Filehan de nêzî 30 berhemên ku bi vê xetê hatibûn nivîsandin, dîtin. Li Şamê jî jê du pirtûk li ba min bûn. Yek jê di derbarê “Çandina rezan û darên xurmeyan de” ya din jî derheqê “Tesbîta avan û awayê derxistina avê li cihên ne diyar de ye” Ji bo ku mirovahî ji wan sûdê wergirin, min ew ji zimanê Kurdan bi bal ‘Erebî ve, wergerandin” (Îbn Wehşiyye, 2003: rp. 204-205).
Sayın Ergin Öpengin, Josef Van Hammer-Purgstall’ın 1806 yılında yaptığı yanlış çeviriyi temel alarak yaptığı değerlendirme de yanlış olmuştur. Sayın Özdağ haklı olarak İbn Wahşiyye’nin “bilinmeyen” dediği şey dil ve Alfabe’nin tümü değil, karşılığını bulmadığı 7 harftir. Ayrıca bilmediği bir dilden ve Alfabeden Kürdçe iki kitabı nasıl çeviriyor. Ayrıca Dr. Fleischer 1850-60’larda Josef Van Hammer-Purgstall’ın yapmış olduğu çevirinin sorunlu olduğunu tespit etmişti.[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Türkçe) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Bu madde (Türkçe) dilinde yazılmış olan, orijinal dilinde öğeyi açmak için simgesini tıklayın!
ئەم بابەتە 341 جار بینراوە
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | ZAGROSNAME
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.18-03-2022
[زۆرتر...]
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: Türkçe
رۆژی دەرچوون: 18-03-2022
پەڕتووک - کوورتەباس: لێکۆڵینەوە
پەڕتووک - کوورتەباس: زمانەوانی و رێزمان
پەڕتووک - کوورتەباس: ئەدەبی / رەخنەی ئەدەبی
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: تورکی
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
 30%-39%
خراپ
 40%-49%
خراپ
 50%-59%
خراپ نییە
 60%-69%
باش
 70%-79%
زۆر باشە
 80%-89%
زۆر باشە
 90%-99%
نایاب
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا کامەلا )ەوە لە: 26-07-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 27-07-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 26-07-2022 باشترکراوە
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 341 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.195 KB 26-07-2022 سارا کامەلاس.ک.

رۆژەڤ
ڕەحیم زەبیحی - ڕەحیمی زەبیحی
لە ساڵی 1971 لە شاری بانەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە دایکبووە، بۆ ماوەی 16 ساڵ کاری شانۆیی کردووە لە بوارەکانی دەرهێنان و نووسینی شانۆنامەو ڕۆل بینین و بەرهەمە شانۆییەکانی چەندین خەڵاتی لێکەوتەوە. لە کۆتایی ساڵی 2000 بۆ جاری یەکەم فیلمێکی یەلماز گۆنای دەرهێنەری سینەمایی باکووری کوردستان بینی و گرنگی سینەمای بۆ دەرکەوتووە وەک ئەوەی خۆی باسی لێوە دەکات. یەکەم فیلمی خۆی بەناوی (ژانی دابرِانی ئەبەدی) لە ساڵی 2005 بەرهەم دەهێنێت، کە باس لە کۆچی لاوان بۆ هەندەران و کیمیابارانی هەڵەبجە و لوغم لە کوردستان و
ڕەحیم زەبیحی - ڕەحیمی زەبیحی
کامەران موکری
کامەران موکری (ناوی تەواو: محەمەد ئەحمەد تەها)، (لەدایکبووی 1929، لە سلێمانی) شاعیرێکی کورد بوو. لە گەڕەکی دەرگەزێن هاتووەتە دنیاوە. لە ساڵی 1954 دەستی داوەتە شیعر نووسین. ساڵی 1957 ناوی (کامەران)ی هەڵبژاردووە وەک نازناوی شیعری، دواتر موکری کردووەتە نازناو بەناوی ئەوەی بنج و بنەوانی خێزانیان لە موکریان بووە. بەم جۆرە ناوبانگی شاعیرێکی تازەی کورد لە ساڵی 1957 لەسەر ڕۆژنامە و گۆڤارە کوردییەکانی ئەو سەردەمە کەوتە ناوەوە.

نەماڵەی کامەران بنەچەیان دەگەڕێتەوە ناوچەی موکریان. لە پێشاندا ماڵیان گواست
کامەران موکری
یوسف پەری
لە ساڵی1937 لە گوندی هەرمۆتەی شارۆچکەی کۆیە لەدایکبووە. خەڵکی سلێمانییە، یەکەم قەشە بووە کە ئینجیلی وەرگێڕاوەتەسەر کوردیی ناوەڕاست و پیتی ئارامی.
ڕۆژی 06-12-2003 لە پاریس بەهۆی نەخۆشیی شێرپەنجەوە لە تەمەنی 66 ساڵیدا کۆچی دوایی دەکات و لەسەر وەسیەتی خۆی تەرمەکەی بە ئاڵای کوردستانەوە دەگەڕێننەوە بۆ سلێمانی و لەوێ دەنێژرێت.
لە سلێمانی باخچەیەک بەناوی ئەمەوە کراوە.[1]
یوسف پەری
ژینا ئەمینی
ناو: ژینا
نازناو: ئەمینی
ناوی باوک: ئەمجەد ئەمینی
ناوی دایک: موژگان
ساڵی لەدایکبوون: 2000
ڕۆژی کۆچی دوایی: 16-09-2022
شوێنی لەدایکبوون: سەقز
شوێنی کۆچی دوایی: تاران

ژیاننامە
ژینا ئەمینی ناسراو بە (مەهسا ئەمینی) لە دایکبووی ساڵی 2000 لە شاری سەقزی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لە میانەی گەشتێکیان بۆ تاران لەگەڵ خێزانەکەیدا لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر کراوە بەهۆی باڵاپۆش نەبوونی، وە دایکی ژیناش ئاماژەی بەوەداوە کە ژینا باڵاپۆش بووە، وە بەهۆی ئەشکەنجەدرانییەوە بە سەختی بریندار بووە و ب
ژینا ئەمینی
نیگار مارف
ناو: نیگار
نازناو: نیگار مارف
ناوی باوک: محەمەد مارف
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
ژیاننامە
نیگار مارف، پەرستارێکە لە سنووری بەرێوبەرایەتی گشتی تەندرووستی سلێمانییە، بووە بە یەکێک لەکاریگەترین ئافرەتەکان بۆ ساڵی 2022.
ئاژانسی بی بی سی لیستی ئافرەتانی کاریگەری لە جیهان بۆ ساڵی 2022 ئاشکراکرد کە ئەو لیستە پێکهاتووە لە 100 ژن لە سەرانسەری جیهان وەک میوزیستان و گۆرانیبێژ و هونەرمەند و وەرزشەوان و چالاکوان و پیشەکار، لەنێو ئەو لیستەدا ناوی پەرستار (نیگار مارف) لە یەکەی سووتاوی لە نەخۆشخانەی سووتاو
نیگار مارف
بابەتی نوێ
بەردەنووسی شێخ عەلی خانی زەنگەنە
ئەم بەردە نووسە لەساڵەکانی (1772-1602) لە سەردەمی شێخ عەلی خانی زەنگەنە وەزیری شا سولەیمانی سەفەوی لە داوێنی کێوی بێستونی شاری کرماشان هەڵکەنراوە و نووسراوە. [1]
بەردەنووسی شێخ عەلی خانی زەنگەنە
حەمە ئاغای دەربەندفەقەرە - تالعی
ناو: محەمەد
نازناو: حەمە ئاغای دەربەندفەقەرە - تالعی
ناوی باوک: میر سمایل میر نەوشیروان بەگی زەنگەنە
ساڵی لەدایکبوون: 1765
ساڵی کۆچی دوایی: 1832
شوێنی لەدایکبوون: گوندی قەیتول
شوێنی کۆچی دوایی:
حەمە ئاغای دەربەندفەقەرە - تالعی
حاجی حەسەنی دەربەندفەقەرە
ناو: حەسەن
نازناو: حاجی حەسەنی دەربەندفەقەرە
ناوی باوک: قادر کاکۆمەر مستەفا سەعید ئاغای حەمە ئاغای دەربەندفەقەرە
ناوی دایک: زێبا
ساڵی کۆچی دوایی: 14-11-1998
شوێنی لەدایکبوون: گوندی دەربەندفەقەرە
حاجی حەسەنی دەربەندفەقەرە
حاجی ئەکرەمی دەربەندفەقەرە
ناو: ئەکرەم
نازناو: حاجی ئەکرەمی دەربەندفەقەرە
ناوی باوک: حەسەن قادر کاکۆمەر
ناوی دایک: وەنەوشە
ساڵی لەدایکبوون: 1952
شوێنی لەدایکبوون: گوندی دەربەندفەقەرە
ژیاننامە
یەکێکە لە سەرۆک هۆزەکانی ز
حاجی ئەکرەمی دەربەندفەقەرە
دیاری حاجی جەزای قەرەگۆل
ناو: دیاری
ناوی باوک: حاجی جەزای قەرەگۆل
شوێنی لەدایکبوون: گوندی قەرەگۆل
ڕۆژی لەدایکبوون: 03-10-1971
ژیاننامە
کەسایەتییەکی دیار و کۆمەڵایەتی ناوچەی شارەزوورە، لە گوندی قەرەگۆل لە دایکبووە، کوڕی ح
دیاری حاجی جەزای قەرەگۆل
نەوزەر داود بەگی جاف
ناو: نەوزەر
نازناو: میر نەوزەر بەگی جاف
ناوی باوک: داود بەگی جاف
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
کەسایەتی دیار و میر و براگەورەی هۆزی گەورەی جافە، نووسەر و لێکۆڵەرە، کەسایەتییەکی خۆشەوی
نەوزەر داود بەگی جاف
حاجی جەزای قەرەگۆل
ناو: حاجی جەزا
نازناو: حاجی جەزای قەرەگۆل
ناوی باوک: حاجی حەمەتالیب فەرەج مستەفا
ساڵی لەدایکبوون: 1944
ساڵی کۆچی دوایی: 2003
شوێنی لەدایکبوون: گوندی قەرەگۆل
شوێنی کۆچی دوایی: سلێمانی
ژیاننامە
حاجی جەزای قەرەگۆل
گۆمەزەرد
گوندی گۆمەزەرد، یەکێک لە گوندەکانی ناوچەی گەرمیانە، لەڕووی کارگێڕییەوە سەربە شارەدێی ڕزگاری، شارۆچکەی کەلار
لەڕووی پێکهاتەی جووگرافیەوە:
لەباکوورەوە گوندی قەڵبەزە
لەباشوورەوە گوندی کانی چایلە
لەڕۆ
گۆمەزەرد
لالە فایەق کەماڵەیی
ناو: فایەق
نازناو: لالە فایەقی کەماڵە- لالە فەیاق کەماڵەیی
ناوی باوک: حاجی محەمەد
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی کۆمەڵایەتی و دیاری ناوچەی گەرمیانە، لەدایکبووی گوندی گۆمەز
لالە فایەق کەماڵەیی
دیوانی کەریم ئاغاوەیسی
ناونیشانی پەڕتووک: دیوانی کەریم ئاغاوەیسی
ناوی نووسەر: کەریم ئاغاوەیسی
شوێنی چاپ: هەولێر
دەزگای چاپ: چوارچرا
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: یەکەم
هۆنراوەکانی ناو ئەم دیوانە، لە ڕووی ناوەرۆکەوە باسی
دیوانی کەریم ئاغاوەیسی
کەریم ئاغاوەیسی
ناو: کەریم
نازناو: کەریم ئاغاوەیسی
ناوی باوک: محەمەد ئەحمەد
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
نووسەر و هۆنەرێکی دیاری ناوچەی گەرمیانە، کەسایەتییەکی خۆشەویست خاوەن ڕێزە، سەرۆکی تیرەی ئاغاو
کەریم ئاغاوەیسی
فەلاح عەبدوڵڵا مەحمود قادر
ناو: فەلاح
نازناو: فەلاح نەورەیی
ناوی باوک: عەبدوڵڵا مەحمود قادر
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی ناسراو و کۆمەڵایەتی ناوچەی گەرمیانە، سەرۆکی تیرەی نەورەی سەربە هۆزی گەورەی
فەلاح عەبدوڵڵا مەحمود قادر
ئەحمەد حاجی عیسا پیروەیس
ناو: ئەحمەد
ناوی باوک: حاجی عیسا پیروەیس
شوێنی لەدایکبوون:شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی ناسراو و کۆمەڵایەتی ناوچەی گەرمیانە، سەرۆکی تیرەی نەژوێنی سەربە هۆزی گەورەی جافە.[1]
ئەحمەد حاجی عیسا پیروەیس
زمناکۆ حسێن فەتاح
ناو: زمناکۆ
نازناو: زمناکۆ جاف
ناوی باوک: حسێن فەتاح
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
یەکێک لە کەسایەتییەکانی ناوچەی گەرمیانە، سەرۆکی تیرەی عەمەلەی هۆزی گەورەی جافە. [1]
زمناکۆ حسێن فەتاح
محەمەد حاجی مەحمودی هاروونی
ناو: محەمەد
نازناو: حەمەی حاجی مەحمودی هاروونی
ناوی باوک: حاجی مەحمود
شوێنی لەدایکبوون: شارۆچکەی کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی ناسراوی سنووری پارێزگای سلێمانییە، یەکێک لە سەرۆک هۆزەکانی جافە، سەربە
محەمەد حاجی مەحمودی هاروونی
عوسمان حاجی ئیبراهیمی شاتری
ناو: عوسمان
ناوی باوک: حاجی ئیبراهیمی شاتری
شوێنی لەدایکبوون: کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی ناسراوی ناوچەی گەرمیان و سەرۆکی تیرەی شاتری هۆزی گەورەی جافە. [1]
عوسمان حاجی ئیبراهیمی شاتری
ڕوئیا پیرایی
ناو: ڕوئیا
نازناو: ڕوئیا پیرایی
شوێنی لەدایکبوون: کرماشان
ژیاننامە
لیستی ناوی 100 ژنی کاریگەری جیهان بۆ ساڵی 2022 لەلایەن دامەزراوەی بەریتانی بی بی سی بڵاو کرایەوە، (ڕوئیا پیرایی) کچی مینوو مەجیدی
ڕوئیا پیرایی
سەربەست حاجی محەمەد عەلی حەمەئەمین
ناو: سەربەست
نازناو: سەربەست هاروونی
ناوی باوک: حاجی محەمەد عەلی حەمەئەمین
شوێنی لەدایکبوون: کەلار
ژیاننامە
کەسایەتییەکی ناسراوی ناوچەی گەرمیان و هۆزی جافە و سەرۆکی تیرەی هاروونی هۆزی جافە.[1]
سەربەست حاجی محەمەد عەلی حەمەئەمین
هەموومان داوای لێبووردنێک لەخۆمان قەرزارین
ناونیشانی بابەت: هەموومان داوای لێبووردنێک لەخۆمان قەرزارین
ناوی نووسەر: ئارەزووی عەبدولخالق

ئێمەی مرۆڤ بەم ڕۆژگارە مامەڵە لەگەڵ کەسانی دەوروو بەرمان ئەکەین بەبێ ئەوەی گوێ بدەینە ناخ و نیەت و دەرو
هەموومان داوای لێبووردنێک لەخۆمان قەرزارین
نیگار مارف
ناو: نیگار
نازناو: نیگار مارف
ناوی باوک: محەمەد مارف
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
ژیاننامە
نیگار مارف، پەرستارێکە لە سنووری بەرێوبەرایەتی گشتی تەندرووستی سلێمانییە، بووە بە یەکێک لەکاریگەترین ئافرە
نیگار مارف
غەریبستان
ناونیشانی پەڕتووک: غەریبستان
ناوی نووسەر: ئەحمەد ڕواندزی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
غەریبستان
ئەحمەد ڕواندزی
ناو: ئەحمەد
نازناو: ئەحمەد ڕواندزی
ناوی باوک: عەلی قادر
ڕۆژی لەدایکبوون: 02-07-2003
شوێنی لەدایکبوون: ڕواندز
ژیاننامە
ناوی تەواوم ئەحمەد عەلی قادر ناسراوم بە ئەحمەد ڕواندزی لەدایکبووی 02-07-2003
ئەحمەد ڕواندزی
شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی دوەم
ناونیشانی پەڕتووک: شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی دووەم
ناوی نووسەر: ئەنوەر سوڵتانی
شوێنی چاپ: ئاڵمانیا
چاپخانە: ‫بنکەی ‬‫ڕۆشنگەری‬
دەزگای پەخش: ‫بنکەی ‬‫ڕۆشنگەری‬ لە ئاڵمانی
شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی دوەم
شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی یەکەم
ناونیشانی پەڕتووک: شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی یەکەم
ناوی نووسەر: ئەنوەر سوڵتانی
شوێنی چاپ: ئاڵمانیا
چاپخانە: ‫بنکەی ‬‫ڕۆشنگەری‬
دەزگای پەخش: ‫بنکەی ‬‫ڕۆشنگەری لە ئاڵمانیا
شیکردنەوەی دیوانی سەیید کامیل ئیمامی (ئاوات)، بەرگی یەکەم
کۆلاجین - collagen
جۆری وشە: ناو
واتا:
کۆلاجین؛ کۆڵاجین: پرۆتینێکە کە لەلایەن خانەکانی لەشی مرۆڤەوە درووست دەکرێ، بەڵام بەپێی تێپەڕبوونی تەمەن ئەم پرۆتینە کەم دەبێتەوە.

گرنگترین سودەکانی کۆلاجین بۆ لەشی مرۆڤ ئەمان
کۆلاجین - collagen
ئامار
بابەت 411,380
وێنە 83,973
پەڕتووک PDF 15,688
فایلی پەیوەندیدار 67,142
ڤیدیۆ 398
میوانی ئامادە 46
ئەمڕۆ 16,182
ڕاپرسی
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!

Kurdipedia.org (2008 - 2022) version: 14.12
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.406 چرکە!