پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
ئاسکەکانی گەرمیان
18-04-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
کورد خاوەنی کۆنترین شوێنەواری بەریتانیایە
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
تەواوی زانیارییەکان لەسەر پاراسایکۆلۆژی لەلایەن دکتۆر هومایۆن عەبدوڵڵا
18-04-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
قانع شاعیری چەوساوەکان
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
سەید عەلی ئەسغەر دەنگێک لە ئاسمانی موزیکی کوردیدا
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
فەتانەی وەلیدی ئەستێرەیەکی لە بیرکراو لە ئاسمانی هونەر و مۆسیقای کوردیدا
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
مریەم خان یەکەمین گۆرانی بێژی ژنی کورد کە بەرهەمەکانی لەسەر قەوان تۆمارکراوە
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
وەسێتنامە گرنگەکەی پیرەمێرد
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
شارام نازری کوردێک لە لوتکەی گۆرانی و مۆسیقای ئێراندا
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
مارگرێت یەکەم پێشمەرگەی ژن لە شۆڕشی ئەیلولدا
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت 516,219
وێنە 105,187
پەرتووک PDF 19,086
فایلی پەیوەندیدار 95,692
ڤیدیۆ 1,279
شوێنەکان
خانەقین
ژیاننامە
قابیل عادل
ژیاننامە
شاپور عەبدولقادر
ژیاننامە
سەرهاد ئیسماعیل بیسۆ خەلەف
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
Ortadoğu Uzmanı Prof. David L. Phillips: Irak başarısız bir devlet, ABD Kürdistan Bölgesi’ni konfederel bir yapı olarak tanımalı
کوردیپێدیا، زانیارییەکانی هێندە ئاسان کردووە! بەهۆی مۆبایڵەکانتانەوە زۆرتر لە نیو ملیۆن تۆمار لە گیرفانتاندایە!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Türkçe
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Ortadoğu Uzmanı Prof. David L. Phillips

Ortadoğu Uzmanı Prof. David L. Phillips
Ortadoğu’daki otokratik rejimlerinin varlığı bölge halklarını nefessiz bırakırken evrensel düzeyde şiddet ihraç eden bir gerçeklik yaratmıştır. Bu şiddet sarmalı içerisinde etnik ve dini azınlıklar varlık ve yokluk sınırına itilmiştir. Doğu ve Batı değerlerini yaşamsal düzeyde kendisiyle özdeşleştiren #Kürtler# ise dört parçaya bölündürülerek mevcut otokratik rejimlere kırdırtılıyor. Oysaki Ortadoğu’da Kürt meselesine çözümleyici yaklaşım Ortadoğu’nun kaotik gerçeğine çözümleyici yaklaşımla eş değerdedir.

Ortadoğu ve Balkanlar uzmanı “#Kürt Baharı#: Ortadoğu’nun Yeni Haritası” kitabının yazarı Columbia Üniversitesi İnsan Hakları Araştırma Enstitüsü Barış İnşası ve Haklar Programı Direktörü olarak görev yapan Prof. David L. Phillips ile Ortadoğu’da Kürtler ve Kürt meselesinin olası çözümünü konuştuk.

Öncelikle şu soruyla başlamak istiyorum; Kürtlerle ilk tanışmanız nasıl oldu? Kürt sorunu onlarca yıldır uluslararası güçler tarafından sürekli olarak geçiştirilmesine ve kulak ardı edilmesine rağmen siz Kürt sorunuyla nasıl tanıştınız, nasıl bu kadar ilgili oldunuz?

Ben 1988 yılında ABD Kongre İnsan Hakları Vakfı Başkanı iken Sayın Dr. Necmeddin Kerim Capitol Hill’deki ofisimde beni ziyaret etti. Bu ziyarette bana 1988 yılında Enfal Jenosidi kapsamında Halepçe’de sivil Kürt halkına karşı hardal ve kimyasal gazlarla gerçekleştirilen saldırıların fotoğraflarını gösterdi. Kürtlere karşı gerçekleştirilmiş bu vahşet manzaraları beni Kürt sorununu tanımama ve Kürtleri daha yakından incelememe vesile oldu. Bu nedenle 30 yılı aşkındır Kürt sorunu ile ilgiliyim diyebilirim. Daha sonra Dr. Necmeddin Kerim beni 1992 yılında gerçekleştirilen Kürdistan Yurtseverler Birliği (YNK) kongresine davet etti. Zaten 1991 -1992 yılında yaşanan Körfez savaşı esnasında Kürtlerin göstermiş olduğu kahramanlık, direnç ve sadakatinden çok etkilenmiştim. Kongreye katıldıktan sonra yeniden ülkeme dönmek için Türkiye’ye karayollarından geçmem gerekti. Süleymaniye’den Türkiye sınırlarına geçtikten sonra, Diyarbakır Havalimanı’na gidene kadar içerisinde olduğum araç onlarca kez durdurulup teftiş edildi. Türkiye’de karşılaştığım bu manzara sonrasında hem uluslararası güçlerin hem de ABD’nin özellikle Türkiye’de var olan Kürt sorununa daha yakından ilgi göstermesi gerektiği düşüncesi oluştu.

Siz hem bir barış insanı hem de dış ilişkiler uzmanısınız, buna dayalı olarak tarihsel bir soru sormak istiyorum; Birinci Dünya Savaşından sonra hem Ortadoğu hem de Balkan Ülkeleri bağımsızlıklarını kazanabildiler ama Kürtler bu şansa sahip olamadılar. Sizce bunun nedenleri nelerdi?

Kürtlerin kendi içerisinde yaşadıkları ayrılıklar, coğrafik parçalanmışlık tarih boyunca sürekli olarak Kürtlerin ulusal özlemlerini baltaladı diye düşünüyorum. Örneğin, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk parçalanma süreci Versailles Antlaşması ile gerçekleşti. Birinci Dünya Savaşı sonrasında da yeni ulus devletler oluştu. Ama maalesef o dönemde Kürt karşıtı güçler “Bağımsız Kürdistan” fikrine karşı ellerinden gelen her şeyi yaptılar. Buna karşılık o dönemin Kürt liderleri de bu Kürt karşıtı güçlerden kendileri için “İyi Kürtler” olmanın karşılığında ödüllendirileceklerini zannetme saflığına düştüler. Uluslararası güçler ile ABD’de Kürtler için demokratik normlar temelinde yaklaşmak yerine onları sadece güvenlik konusunda bir destekçi ve şiddete karşı ilkeli bir halk olarak görmeyi kendi menfaatleri açısından daha uygun gördüler.

Sizin geçmiş tecrübe ve deneyimlerinize bağlı olarak, sizce ABD’nin bütün Kürtler için bir stratejik yaklaşımı var mıdır? Veya ABD’nin 4 parça Kürdistan için siyaseti farklı mıdır?

Maalesef ABD’nin Kürtler için herhangi bir siyaseti mevcut değil. Yani ilkeli prensipler temelinde yürütülen bir ilişkiden çok sadece var olan gündelik ilişkileri pratik adımlar temelinde sürdürme temelinde bir ilişki gerçeği mevcut.

Yazdığınız “Kürt Baharı: Ortadoğu’nun Yeni Haritası” kitabınızda, Ortadoğu’da olası sınır değişikliklerinden bahsediyorsunuz. Sizce halen mevcut Ortadoğu’nun bu ülkelerinde sınırların değişme olasılığı var mı?

Kitap birkaç yıl önce yayımlandığında Ortadoğu’da bu coğrafik değişiklikler olasılık dahilindeydi. IŞİD’in yükselişi, yayılması özellikle Kürtlerin yaşadığı coğrafyalarda buna karşı yaşanan gelişmeler, Kürtlerin yaşadığı coğrafyaların daha özgün ve demokratik bir yapılanmaya ihtiyaç duyduğunu, dolayısıyla Kürtlerin daha dinamik hale gelecek zeminlere sahip olması temel düşüncelerden birisiydi. Zaten radikal İslamcılığa karşı savaş sadece cephelerde başarı kazanılacak bir realite değildir. Bu nedenle ABD’nin Ortadoğu’daki stratejik hedeflerine ulaşabilmesi için en güçlü zemin Kürtlerin daha demokratik kurumlara kavuşturularak, birlik kurmalarını sağlayacak olanaklar yaratmakla olacaktır.

Türkiye bir NATO üyesi olarak Rojava Kürdistanı’nda NATO silahlarını kullanıyor. Türkiye’nin NATO silahları ile gerçekleştirdiği saldırılarda Rojava Kürdistanı’nda sivil birçok çocuk, kadın ve insan hayatlarını kaybetti. Size göre, çocuk, kadın ve sivil insanların kendi silahlarıyla bu şekilde katledilmesi karşısında NATO üyesi ülkeler neden sessiz kalıyorlar?

Bu bahsettiğiniz gerçek bir savaş suçu ve bu suçun hesabı Türk yetkililerden sorulmalıdır. ABD, Türkiye’yi F-35 Hayalet Uçak projesinden çıkardı. Aynı şekilde F -16 Savaş Uçaklarının yenilenmesi talebini de ret etti. Ama yine de Türkiye’nin bu savaş suçu kapsamında yaptığı saldırıları önlemek için daha radikal tedbirlere ihtiyaç var. Biden yönetimi maalesef büyük bir gaflet içerisinde, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarını Türkiye aracılığıyla önleyebileceğini zannediyor. Bu aslında büyük bir ahmaklık. Çünkü, Rusya ve Putin otokrasisini yenilgiye uğratmak için Türkiye otokrasisine destek vermek tek anlamıyla aptallıktır.

Kürtler IŞİD’e karşı ABD ve uluslararası koalisyonla birlikte büyük bir mücadele vererek yenilmelerini sağladılar. Modern dünya açısından büyük bir tehlike haline gelen IŞİD’le mücadele ve onları yenilgiye uğratma Kürtleri önemli bir konuma getirdi. Koalisyon askeri anlamda Kürtlere IŞİD’le mücadele konusunda büyük bir destek sundu ve bu destek halan sürmekte. Buna karşılık siyasi destek maalesef ki askeri destek gibi gelişmedi. Size göre, uluslararası koalisyon ve ABD’nin Kürtlere gereken bu siyasi desteği sunmaması Ortadoğu’da yeniden radikal ve otokratik güçlerin gelişmesine zemin sunmaz mı? Bu realite neden ABD ve ortaklarının umurunda değil size göre?

Kürtler Suriye’de, ABD’nin IŞİD’le savaşında müttefik konumunda. IŞİD’le savaşta Kürtler 11 bin savaşçısını kaybetti. 24 bin insan da yaralandı. Kürtler IŞİD’le mücadelede başlangıçta uluslararası bir konum kazanmak yerine, birlikte mücadele edip başarı elde ettiklerinde uluslararası güçler tarafından ödüllendirileceklerini zannettiler. Oysa henüz IŞİD’le savaşın başında Demokratik Birlik Partisi (PYD) kendi şartlarını sunabilmeliydi. Suriye’de halen yaşanan iç savaşın sonlandırılması için en temel gereksinim, Kürtlere demokratik, federal bir yapı sunmak ve Kürtlerin çıkarlarını korumaktır.

Kürdistan Bölgesi’nde 2017 yılında gerçekleşen Bağımsızlık Referandumunda Kürt halkı yüzde 92 ile “EVET” dedi. Siz de bu süreci yakından takip ettiniz. Size göre, ABD neden Kürdistan Bölgesi’nde gerçekleşen bu en doğal hakka destek sunmadı? Buna bağlı olarak, ABD ve uluslararası koalisyonun bu kadar desteğine rağmen halen Irak’ta neden bir istikrar sağlanamadı? ABD, Irak için nasıl bir çözüm perspektifine sahip sizce?

Kürtler Irak’ta 2005 yılında hazırlanan, Federal anayasaya razı oldular. 2017 Bağımsızlık Referandumu Kürtlerin kendi kaderlerini tayin etme hakları için en doğal ve en meşru haklarıydı. Ama ABD bu süreçte Kürtlerin tamamen IŞİD ile mücadeleye odaklanmasını istedi ve böylesi bir referanduma destek vermesi halinde Irak’ın etkili bir güvenlik ortaklığı yapma konusunda zaaf göstereceğinden çekindi. Oysa referandum sonrası Kerkük’te ortaya çıkan gelişmeler gösterdi ki Irak zaten İran’ın bir arka bahçesi olmayı çoktan seçmişti. ABD, Irak’la sürekli olarak güvenlik siyaseti izlemeyi tercih etti ama Irak’ın, İran’ın çok sadık bir müttefiki olduğunu görmekten aciz kaldı.

Kürtleri yakından tanıyan ve dostluk yapan birisi olarak, sizce Kürtleri sömürgeleri altında tutan devletlerin bu yaklaşımları nasıl tersine çevirilir ve Ortadoğu coğrafyasında mevcut Kürt sorununun çözümü için nasıl bir yol haritası izlenmelidir?

Aslında Irak gerçek manada ABD karşıtı ve Batı’nın çıkarlarına zarar veren başarısız bir devlet. İşte buna karşı ABD’nin en gerçekçi yaklaşımı, Irak’a karşı Kürdistan Bölgesi realitesini konfederal bir yapı olarak resmi tanımaya gitmesidir. ABD bu adımı attıktan sonra Kürdistan Bölgesi’ne idari, ekonomik ve kültürel alanlarda daha fazla destek sunmalı, daha da güçlenmesi için somut yaklaşımlar göstermelidir.

Tecrübelerinize dayalı olarak, 4 parça Kürdistan’daki dağınık Kürt liderliği ile Diasporadaki Kürtlerin birleşmelerini sağlamak için neler yapılmalıdır?

4 parça Kürdistan’daki yani, Kuzey, Güney, Doğu ve Batı Kürdistan’daki Kürtler bir delegasyonla “Kürtlerin Geleceğini Belirleme” konferansı düzenlemelidirler. Bu konferansta Kürtlerin bağlı bulundukları merkezi hükümetlerle ilişkilerini hangi ilkeler temelinde olacağı belirlenmeli ve bu şekilde sürdürülmelidir. Kürtler açısından demokrasi ve uluslararası serbest piyasa ekonomisi bütün Kürtler açısından en gerekli şeydir. Bu anlamda ABD, Kürtlerde ilke haline gelmiş “Kürtlerin Dağlarından Başka Dostları Yoktur” düşüncesinden kurtulmaları için gerekli siyasal desteklerini sunmalıdır. Zaten Ortadoğu’da ABD’nin İsrail haricinde en sağlam dostu sadece Kürtlerdir.

İran’da Kürt Kadın Jina Mahsa Amini hayatını kaybederek direniş ateşinin fitilini yaktı. Size göre ABD’nin İran’daki azınlık halkların haklarına yönelik herhangi bir siyaseti var mı? İran halklarının var olan baskıcı, despotik rejimini yıkmaları için bir destek yaklaşımı mevcut mu?

İran’da kadınların ve halkın mevcut baskıcı diktatör rejime karşı başlattıkları direnişi saygıyla selamlıyor ve taktir ediyorum. Biden yönetimi halen Kürtlerin İran’daki liderleriyle görüşmeleri reddediyor. Doğu Kürdistan parti liderleri ile görüşme gerçekleştirmesi halinde JCPOA’yı restore etme çabalarını sekteye uğratacağından korkuyor. Oysa ABD’li yetkililerin İran’la bir nükleer anlaşma sağlamanın mümkün olamayacağını artık anlamaları gerekiyor. Bu temelde bana göre, ABD Tahran’ın mevcut sistemini değiştireceğini beklemekten çok, var olan despotik rejimi değiştirmek, bu ülkede yaşayan bütün azınlık halklar ve inançların birlikte daha huzurlu bir ortamda yaşamasını sağlayacak, tek mezhep anlayışına dayalı olmayan bir siyasal yönetimin kurulmasına destek vermesi daha akılcı bir yaklaşım olacaktır. Bunu gerçekleştirirken de en fazla Kürtlere ihtiyaç duyacaktır ve Kürtlerle bu anlamda daha sağlıklı ilişkiler geliştirmesi daha mantıklı olacaktır.[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Türkçe) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Bu makale (Türkçe) dilinde yazılmıştır, makaleleri orijinal dilinde açmak için sembolüne tıklayın!
ئەم بابەتە 881 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | www.basnews.com
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
زمانی بابەت: Türkçe
ڕۆژی دەرچوون: 20-10-2022 (2 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: وتار و دیمانە
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: تورکی
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 02-11-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری )ەوە لە: 05-11-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری )ەوە لە: 02-11-2022 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 881 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.1105 KB 02-11-2022 سارا کس.ک.
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
وێنە و پێناس
کاتی نمایشکردنی شانۆیی گۆرانی چایکا ساڵی 1988
ژیاننامە
مهناز کاوانی
پەرتووکخانە
دوو شاعێری ئوکراینی؛ تاراس شێڤچێنکۆ-لێسیا ئوکراینکا
کورتەباس
هەموو کچێک چی بزانێ
ژیاننامە
شەرمین وەلی
ژیاننامە
ڕێناس ڕزگار
پەرتووکخانە
خووە بچووکەکان
ژیاننامە
ئاشتی شێرکۆ سلێمان
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
کورتەباس
شێوەکانی لە تابلۆ ڕامان
پەرتووکخانە
دەمێک لەگەل یاری غار
کورتەباس
سروودێکی خۆشەویستی
ژیاننامە
مێهرداد عەبدوڵڵازادە
کورتەباس
بەیانی یەکی خۆرەتاو
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای حەسەن ئاباد
ژیاننامە
عیسا یونس حەسەن
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
پەرتووکخانە
حوکمی بنەماڵە لە عێراق و ئەو ئاڵنگاڕییانەی لەبەردەم حکومەت و دیموکراسیدان
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
عەونی یوسف
کورتەباس
کانزاکان لە لەشماندا
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
وێنە و پێناس
مامۆستا و قوتابییانی قوتابخانەی کۆزەبانکە لە دیبەگە ساڵی 1968
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
گەرماوی موفتی
وێنە و پێناس
گەنجانی ڕانیە ساڵی 1973
ژیاننامە
بەناز عەلی
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
گوڵبەهارێک لەم پاییزی عومرەمدا دەڕوێت
وێنە و پێناس
وێنەیەکی مەلا مستەفا بارزانی ساڵی 1971 لە حاجی ئۆمەران
وێنە و پێناس
کوردناس و نووسەرە کوردەکانی یەریڤان 1966
شوێنەوار و کۆنینە
کۆشکی کەلات
ژیاننامە
ئومێد سەیدی

ڕۆژەڤ
شوێنەکان
خانەقین
23-07-2009
هاوڕێ باخەوان
خانەقین
ژیاننامە
قابیل عادل
18-04-2012
هاوڕێ باخەوان
قابیل عادل
ژیاننامە
شاپور عەبدولقادر
18-04-2012
هاوڕێ باخەوان
شاپور عەبدولقادر
ژیاننامە
سەرهاد ئیسماعیل بیسۆ خەلەف
16-04-2024
سروشت بەکر
سەرهاد ئیسماعیل بیسۆ خەلەف
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
17-04-2024
زریان عەلی
فەیروز ئازاد
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
ئاسکەکانی گەرمیان
18-04-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
کورد خاوەنی کۆنترین شوێنەواری بەریتانیایە
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
تەواوی زانیارییەکان لەسەر پاراسایکۆلۆژی لەلایەن دکتۆر هومایۆن عەبدوڵڵا
18-04-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
قانع شاعیری چەوساوەکان
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
سەید عەلی ئەسغەر دەنگێک لە ئاسمانی موزیکی کوردیدا
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
فەتانەی وەلیدی ئەستێرەیەکی لە بیرکراو لە ئاسمانی هونەر و مۆسیقای کوردیدا
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
مریەم خان یەکەمین گۆرانی بێژی ژنی کورد کە بەرهەمەکانی لەسەر قەوان تۆمارکراوە
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
وەسێتنامە گرنگەکەی پیرەمێرد
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
شارام نازری کوردێک لە لوتکەی گۆرانی و مۆسیقای ئێراندا
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
مارگرێت یەکەم پێشمەرگەی ژن لە شۆڕشی ئەیلولدا
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت 516,219
وێنە 105,187
پەرتووک PDF 19,086
فایلی پەیوەندیدار 95,692
ڤیدیۆ 1,279
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
وێنە و پێناس
کاتی نمایشکردنی شانۆیی گۆرانی چایکا ساڵی 1988
ژیاننامە
مهناز کاوانی
پەرتووکخانە
دوو شاعێری ئوکراینی؛ تاراس شێڤچێنکۆ-لێسیا ئوکراینکا
کورتەباس
هەموو کچێک چی بزانێ
ژیاننامە
شەرمین وەلی
ژیاننامە
ڕێناس ڕزگار
پەرتووکخانە
خووە بچووکەکان
ژیاننامە
ئاشتی شێرکۆ سلێمان
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
کورتەباس
شێوەکانی لە تابلۆ ڕامان
پەرتووکخانە
دەمێک لەگەل یاری غار
کورتەباس
سروودێکی خۆشەویستی
ژیاننامە
مێهرداد عەبدوڵڵازادە
کورتەباس
بەیانی یەکی خۆرەتاو
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای حەسەن ئاباد
ژیاننامە
عیسا یونس حەسەن
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
پەرتووکخانە
حوکمی بنەماڵە لە عێراق و ئەو ئاڵنگاڕییانەی لەبەردەم حکومەت و دیموکراسیدان
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
عەونی یوسف
کورتەباس
کانزاکان لە لەشماندا
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
وێنە و پێناس
مامۆستا و قوتابییانی قوتابخانەی کۆزەبانکە لە دیبەگە ساڵی 1968
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
گەرماوی موفتی
وێنە و پێناس
گەنجانی ڕانیە ساڵی 1973
ژیاننامە
بەناز عەلی
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
گوڵبەهارێک لەم پاییزی عومرەمدا دەڕوێت
وێنە و پێناس
وێنەیەکی مەلا مستەفا بارزانی ساڵی 1971 لە حاجی ئۆمەران
وێنە و پێناس
کوردناس و نووسەرە کوردەکانی یەریڤان 1966
شوێنەوار و کۆنینە
کۆشکی کەلات
ژیاننامە
ئومێد سەیدی

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.375 چرکە!