پەڕتووکخانە پەڕتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان

جۆری گەڕان





گەڕان

گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2023
دەربارە
بابەت بەهەڵکەوت
ڕێساکانی بەکارهێنان
هاوکارانی کوردیپێدیا
بیروڕاکانتان
دڵخوازەکان
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
چالاکییەکان
یارمەتی
بابەتی نوێ
چەند کوردێکی ئێزیدی لە لالش، ساڵی 1928
شوێن: لالش
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1928
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (چەند کوردێکی ئێزیدی)
ناوی وێنەگر: نەزانراو
[1]
چەند کوردێکی ئێزیدی لە لالش، ساڵی 1928
کچە کوردێکی ئێزیدی لە ساڵی 1991
شوێن: گوندی باچین، مێردین (ماردین)
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1991
کەسایەتی ناو وێنەکە: (کچە کوردێکی ئێزیدی)
ناوی وێنەگر: نەزانراو
[1]
کچە کوردێکی ئێزیدی لە ساڵی 1991
حاجیانی ئێزیدی لالش، لە جەژنی جەمایێی ساڵی 1955 - 1956
شوێن: لالش
ڕۆژی گیرانی وێنەکە: 6 بۆ 13ی تشرینی یەکەمی 1955 - 1956
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (حاجیانی ئێزیدی لە لالش، جەژنی جەمایێ)
ناوی وێنەگر: وێنەگری هۆڵەندی (ئانێک ڤان دجک)
[1]
حاجیانی ئێزیدی لالش، لە جەژنی جەمایێی ساڵی 1955 - 1956
مامۆستا و قوتابیانی قوتابخانەی کەلەکینی سەرچیا ساڵی 1981
شوێن: گوندی کەلەکینی سەرچیا سەر بە شارەدێی خەلیفان
ڕۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1981
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (ناوی مامۆستاکان: نیدا جەودت ڕەفعەت، چیمەن بەکر ئەمین، خالید عەزیز حەسەن، سامی حاجی پاش
مامۆستا و قوتابیانی قوتابخانەی کەلەکینی سەرچیا ساڵی 1981
دوو چەکداری کوردی شاری سنە، 1979
شوێن: سنە
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1979
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (دوو چەکداری کوردی سنە، کە پاسەوانی نوێژی هەینی لە مزگەوتی ناوەندی شاری سنە دەکەن).
ناوی وێنەگر: (نەزانراو)
[1]
دوو چەکداری کوردی شاری سنە، 1979
کۆمەڵێک ئافرەتی کورد لە نزیک چیای ئارارات، ساڵی 1880
شوێن: چیای ئارارات
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1880
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (کۆمەڵێک ئافرەتی کورد)
ناوی وێنەگر: (نەزانراو)
[1]
کۆمەڵێک ئافرەتی کورد لە نزیک چیای ئارارات، ساڵی 1880
باوکی زەنگین، باوکی هەژار
ناونیشانی پەڕتووک: باوکی زەنگین، باوکی هەژار
ناوی نووسەر: ڕۆبێرت ت. کیۆساکی
ناوی وەرگێڕ: دڵشاد شارباژێڕی
وەرگێڕان لە زمانی: ئینگلیزی
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمار
باوکی زەنگین، باوکی هەژار
بێشعووری 02
ناونیشانی پەڕتووک: بێشعووری
ناوی نووسەر: خاوێر کریمێنت
ناوی وەرگێڕ: جەبار عەبدولکەریم
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی دووەم
[1]
بێشعووری 02
جەمیلە 03
ناونیشانی پەڕتووک: جەمیلە
ناوی نووسەر: جەنگیز ئیتماتۆف
ناوی وەرگێڕ: تۆفیق عەبدول
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی دووەم
[1]
جەمیلە 03
365 ڕۆژ مانەوە بە بەهێزی
ناونیشانی پەڕتووک: 365 ڕۆژ مانەوە بە بەهێزی
ناوی نووسەر: دێمی لۆڤاتۆ
ناوی وەرگێڕ: پەیام عەبدولواحید
وەرگێڕان لە زمانی: ئینگلیزی
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چا
365 ڕۆژ مانەوە بە بەهێزی
گێلەپیاو 03
ناونیشانی پەڕتووک: گێلەپیاو
ناوی نووسەر: عەزیز نەسین
ناوی وەرگێڕ: سەردار حەسەنخاڵی
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی حەوتەم
[1]
گێلەپیاو 03
قۆڵبڕ 02
ناونیشانی پەڕتووک: قۆڵبڕ
ناوی نووسەر: عەزیز نەسین
ناوی وەرگێڕ: سەردار حەسەنخاڵی
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی دووەم
[1]
قۆڵبڕ 02
واز لە دوودڵی بهێنە و دەست بکە بە ژیان
ناونیشانی پەڕتووک: واز لە دوودڵی بهێنە و دەست بکە بە ژیان
ناوی نووسەر: دیل کارنگی
ناوی وەرگێڕ: مامۆستا شەریف حەمەڕەشید
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی چو
واز لە دوودڵی بهێنە و دەست بکە بە ژیان
مرۆڤ لە لوتکەدا؛ هەوڵێک بۆ باشترکردنی ژیان
ناونیشانی پەڕتووک: مرۆڤ لە لوتکەدا؛ هەوڵێک بۆ باشترکردنی ژیان
بابەت: پەرەپێدان
ناوی نووسەر: عەلی ئەحمەد
نەخشەسازی بەرگ و ناوەرۆک: محەمەد کاوە
شوێنی چاپ: هەولێر
ساڵی چاپ: 2023
ژمارەی چاپ: یەکەم [
مرۆڤ لە لوتکەدا؛ هەوڵێک بۆ باشترکردنی ژیان
تاڵ و شیرین
ناونیشانی پەڕتووک: تاڵ و شیرین
ناوی نووسەر: سوسان کەین
ناوی وەرگێڕ: ئاشتی ساڵح
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
تاڵ و شیرین
پیاو و کورێکی کورد لە قەفقاز، ساڵی 1880
شوێن: قەفقاز
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1880
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (پیاو و کوڕێکی کورد)
ناوی وێنەگر: شوێنەوارناس (بارۆن ج.دی بای)
[1]
پیاو و کورێکی کورد لە قەفقاز، ساڵی 1880
پیاوێکی کورد لەکاتی ژەنینی ئامێری بلور، ساڵی 1920
شوێن: نەزانراو
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1920
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (پیاوێکی کورد لەکاتی ژەنینی ئامێری بای کوردی بە ناوی بلور)
ناوی وێنەگر: (نەزانراو)
[1]
پیاوێکی کورد لەکاتی ژەنینی ئامێری بلور، ساڵی 1920
بیرەوەرییەکانی مردوویەک 02
ناونیشانی پەڕتووک: بیرەوەرییەکانی مردوویەک
ناوی نووسەر: عەزیز نەسین
ناوی وەرگێڕ: سەید ڕەسووڵ حوسینی (ڕێوار)
شوێنی چاپ: سەقز
چاپخانە: چاپەمەنی خانی
ساڵی چاپ: 2020
[1]
بیرەوەرییەکانی مردوویەک 02
ناونیشان و دەق
ناونیشانی پەڕتووک: ناونیشان و دەق
ناوی نووسەر: دیار لەتیف
شوێنی چاپ: سەقز
چاپخانە: چاپەمەنی خانی
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
[1]
ناونیشان و دەق
ماکەکانی چیرۆک
ناونیشانی پەڕتووک: ماکەکانی چیرۆک
ناوی نووسەر: ڕابێرت سکۆڵز
ناوی وەرگێڕ: ئەحمەد چاک
شوێنی چاپ: سەقز
چاپخانە: چاپەمەنی خانی
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
[1]
ماکەکانی چیرۆک
تونێلی دەربەندیخان ساڵی 1954
شوێن: دەربەندیخان
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1954
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (ساتی درووستکردنی تونێلی دەربەندیخان لەلایەن کۆمپانیای هەرزاگی ئەمریکی)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)[1]
تونێلی دەربەندیخان ساڵی 1954
سەر پردی خاسەی کەرکووک ساڵی 1957
شوێن: کەرکووک
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1957
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (نەناسراو)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)[1]
سەر پردی خاسەی کەرکووک ساڵی 1957
بایز ئاغا و هەمزە ئاغای بلباس ساڵی 1910
شوێن: نەزانراو
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1910
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (بایز ئاغا و هەمزە ئاغای بلباس لەگەڵ کۆمەڵێک لە پیاوماقوڵانی هۆزی بلباس)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)[1]
بایز ئاغا و هەمزە ئاغای بلباس ساڵی 1910
ڕۆڵی کەسایەتییەکان لە ئەفسانە کوردی دا
ناونیشانی پەڕتووک: ڕۆڵی کەسایەتییەکان لە ئەفسانە کوردی دا
ناوی نووسەر: ئەحمەد چاک
شوێنی چاپ: سەقز
چاپخانە: چاپخانەی خانی
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
[1]
ڕۆڵی کەسایەتییەکان لە ئەفسانە کوردی دا
چیرۆکەخەو (شەوانی زستان)
ناونیشانی پەڕتووک: چیرۆکەخەو (شەوانی زستان)
ناوی نووسەر: جانگ شوو
ناوی وەرگێڕ: سەید ڕەسووڵ حوسەینی
شوێنی چاپ: سەقز
چاپخانە: چاپەمەنی خانی
ساڵی چاپ: 2018
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
[1]
چیرۆکەخەو (شەوانی زستان)
ئامار
بابەت 438,421
وێنە 90,293
پەڕتووک PDF 16,363
فایلی پەیوەندیدار 73,881
ڤیدیۆ 559
میوانی ئامادە 33
ئەمڕۆ 24,980
ڕاپرسی
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
پەڕتووکخانە
موحاکەمەکردنەکەی پێشەوا قاز...
پەڕتووکخانە
نهێنییەکانی دادگاییکردنی قا...
ژیاننامە
نەوزاد مستەفا
پەڕتووکخانە
سیڤەرنامە - وەشانی 1
وێنە و پێناس
قەڵای هەولێر ساڵی 1955
عفرين وجه التاريخ المُدنَّس بيد الاحتلال
زانیارییەکان لە هەردوو باری بابەتی و زمانەوانیدا پوخت و پۆلێن دەکەین و بەشێوازێکی سەردەمییانە دەیانخەینە بەردەست!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: عربي
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
  
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
زۆرتر
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS

گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
وەرگێڕان
کوردیی ناوەڕاست1
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
ئەم بابەتە باشتر بکە!
|

عفرين وجه التاريخ المُدنَّس بيد الاحتلال

عفرين وجه التاريخ المُدنَّس بيد الاحتلال
عفرينعفرين؛ مدينة الورد والزيتون، مدينة الحضارة والآثار الخالدة في الذاكرة، يتلألأ اسمها عبر التاريخ، فهي مدينة الصمود والمقاومة التي أصبحت حكايات أبطالها وأسطورة نضالهم في أذهان العالم أجمع.
سنتحدث في تقريرنا هذا بداية عن الموقع الجغرافي لمدينة عفرين، وتاريخها العريق، حيث أنها تحوي على حضارات قديمة وآثار تعود لآلاف السنين، إضافة إلى انتهاكات الدولة التركية وضربها وتدميرها للمواقع الأثرية لهذه المدينة.
عفرين المعروفة عبر التاريخ كمدينة كردستانية أصيلة كانت مركزاً للكثير من الإمبراطوريات والحضارات، وعاش الهوريين والميتانيين (أسلاف الشعب الكردي) فيها في الفترة 1200 قبل الميلاد، وحكم المنطقة الإمبراطورية الآشورية، تلتها الميدية والفارسية وثم حَكَمَ المنطقة الاسكندر المقدوني (331 قبل الميلاد) وتحولت في عصر الاسكندر المقدوني إلى أهم مركز في المنطقة.
في سنة 64 للميلاد دخل الرومان المنطقة وحكموها، وفي سنة 637 وقعت المنطقة تحت حكم المسلمين في عهد الخليفة عمر بن الخطاب وحكمها العرب في عهد الخلافة الأموية، الأيوبية، العباسية والمملوكية.
في العام 1607 خضعت عفرين للاحتلال العثماني، وخلال عهد العثمانيين تم تشريد الكثير من العائلات وتعرض أبناءها إلى الكثير من المجازر على يد السلاطين العثمانيين، وبقيت المنطقة تحت الاحتلال العثماني إلى العام 1922، حيث دخل الفرنسيون المنطقة.
في عهد صلاح الدين الأيوبي كانت عفرين أحد أهم المراكز، ولا تزال آثار الكثير من العشائر الكردية التي انضمت إلى جيش صلاح الدين الأيوبي موجودة فيها، كذلك العلويين الكرد لجأوا إلى عفرين في العام 1500 نتيجة مجازر الدولة العثمانية بحقهم، لكن وبعد حكم العثمانيين للمنطقة الكثير من أهالي عفرين تركوها وتوزعوا على مختلف المناطق والكثير منهم قُتلوا خلال المجازر العثمانية.
كما وكانت عفرين ملجئ للكثير من الكرد الذين هجروا من قبل الدولة التركية، من مناطقهم بداية القرن العشرين أثناء الانتفاضات التي حصلت في شمال كردستان، وبعد انتفاضة ديرسم هجر عدد كبير من الكرد ولجأوا إلى عفرين، كقبر “نوري ديرسم” الموجود. مسجد “زيارة حنان” قرب قرية كفرجنة بعفرين، حيث تعرض إلى التخريب من قبل الدولة التركية، و الذي كان قد تحول لمزار لكل عاشق حرية.
أكثر الشواهد على الحضارة الهورية والميتانية موجودة في إقليم عفرين، لكن أغلب تلك الآثار دمرت بشكل متعمد من قبل تركيا أثناء وبعد عملية احتلال عفرين. كذلك عثر في عفرين على عظام الإنسان العاقل (ناندرتال) في إحدى كهوف عفرين أي إنها كانت مأهولة قبل آلاف السنين. وتوجد فيها قلعة النبي هورو (قلعة سيروس) والتي عثر فيها على الكثير من الآثار القديمة تعود لآلاف السنوات، وأيضا حصن عين دارى والذي شيد قبل نحو ثلاثة آلاف سنة، وقلعة سمعان المعلم التاريخي ذو الأهمية الكُبرى بالنسبة للمسيحيين.
تقع عفرين في جهة شمال شرق الهلال الخصيب، وتمتد على مساحة 203 ألف كيلو متر، يحدها من جهة الشمال-الغربي جبال أمانوس، وشمالاً جبال طوروس، ومن جهة الشمال الشرقي منطقة الشهباء، ومن الجنوب جبل سمعان، ويبعد عن مركز مدينة حلب 60 كيلو متر.
يتألف إقليم عفرين من ثلاثة مناطق رئيسية وهي جنديرس، راجو وعفرين وتتبع لهذه المناطق 656 قرية، وتتبع لمنطقة عفرين نواحي شرا، ماباتا وميدانكي. ومنطقة جندريس تضم ناحيتي جندريس وشييه، وتتبع لمنطقة راجو ناحية راجو، ميدانا، بلبليه وبدينا.
عفرين التي كانت تمثل ثورة روج آفا وكانت الأكثر نشاطاً وتمثيلاً لثورة روج آفا، تعرضت للاحتلال من قبل تركيا وتُمارس فيها جرائم قتل، نهب، سلب، اختطاف، تطهير عرقي، تغيير ديمغرافي وشتى أنواع الانتهاكات من قبل تركيا ومرتزقتها.
فقبيل دخول الاحتلال التركي كانت مدينة عفرين المكان الأكثر أماناً واستقراراً على بقعة الأراضي السورية، حيث كانت استقبلت آلاف النازحين من المحافظات الأخرى الذين كانوا يعانون من ويلات الحرب من القهر والظلم الممارس بحقهم من قبل الجماعات الإرهابية المسلحة، وقد قدّم أهالي عفرين كل الاحتياجات لهؤلاء اللاجئين، وعلى الرغم من الإمكانيات الضعيفة لهيئة الخارجية إلا أنها لم توفر جهداً لتأمين احتياجات اللاجئين وقامت بتشكيل مخيمان لهم في عفرين وهما مخيم روبار والشهباء.
المدينة ذات نسيج مزخرف من كافة الثقافات والطوائف، وبعد تأسيس الإدارة الذاتية عملت على تقريب كافة المكونات من بعضهم البعض، فمنذ دخول الاحتلال التركي لمدينة عفرين عمل على خلق الفتنة وبث روح العداوة بين كافة المكونات الموجودة في المنطقة، ووضع نصب عينيه محو تاريخ وثقافة هذه المدينة الكردية العريقة وذلك من خلال ضرب آثارها التاريخية العريقة التي تعود لآلاف السنين.
تضمنت قائمة المواقع المهدمة التي أعلن عنها الناشطون: معبد عين دارا، موقع براد الأثري، آثار منطقة خرابي رهزا، كنيسة علبسكي، آثار موقع النبي هورينبي هوري/سيروس، مزارات دينية على امتداد عفرين، قبور وأضرحة لبعض الرموز الكردية مثل تمثال “كاوا الحداد”، وضريح القديس “مارمارون”، إضافة إلى العديد من الأماكن الأثرية الأخرى، ونسلط الضوء على اثنين من هذه الأماكن الأثرية وتاريخها.
قلعة نبي هوري الأثرية:
تقع مدينة كورش (النبي هوري) شمال شرق مدينة عفرين مسافة 45 كم، يوجد في الموقع قلعة (النبي هوري) حيث كانت المدينة ذات يوم مركزاً دينياً وعسكرياً مهماً وذات شهرة كبيرة وبعدها أصبحت موقعاً أثرياً وسياحياً غاية في الأهمية ويعود بناؤها إلى القرنين الثاني والثالث قبل الميلاد.
يعرف اليوم بقلعة (النبي هوري)، أما الاسم اليوناني للمدينة فهو (سيروس)، كما سميت (أجيابولس) أي مدينة القرينين (كوزما ودميانوس)، وقد بنيت كنيسة حول قبرهم، وكنيسة سمعان الغيور التي بناها ودُفِنَ فيها بعد موته. وكتب بعض المؤرخون اسمها (قورش) وأحياناً (كورش) نسبة إلى الملك الفارسي (كورش) حيث تعود المدينة القديمة إلى أيامه.
أطلال مدينة (نبي هوري) القديمة تقع على السفحين الشمالي والشرقي لمرتفع جبلي؛ أقيمت عليه قلعة /النبي هوري/ ويتحدد الموقع من الجنوب بهضاب قليلة الارتفاع مغطاة بأشجار الزيتون، أما الجهة الشمالية تمثل الإطلالة الخلابة للقرى الكردية في المنطقة، ويقابل موقع القلعة من الغرب قمة جبلية أخرى عليها أطلال لآثار حصن تابع للقلعة نفسها ويقال انه كان يصل بينهما نفق.
وكان يزور موقع قلعة (النبي هوري) آلاف السياح سنوياً من سكان المنطقة ومن المناطق الأخرى وخاصة الأجانب منهم، وذلك للتعرف على آثار عفرين والتمتع بمناظرها الخلابة. وقد قام الاحتلال التركي بسرقة ونهب آثار منطقة النبي هوري في عفرين، تأتي بعد انتهاكات كبيرة شهدتها منطقة عفرين بحق المدنيين ومزارع الزيتون وممتلكات المواطنين والبُنى التحتية، إذ كان المرصد السوري رصد قصف الطائرات الحربية منذ بدء عملية “غصن الزيتون” في ال 20 من يناير من العام الماضي، على 3 مواقع أثرية، هي منطقة دير مشمش الأثرية في جنوب شرق عفرين، ومنطقة النبي هوري في شمال شرق عفرين، كما أغارت على منطقة عين دارة الأثرية في جنوب عفرين.
وتسببت الضربات في أضرار مادية بمنطقتي النبي هوري ودير مشمش، فيما خلفت دماراً كبيراً في موقع عين دارة الأثري.
هذا ويقع موقع عين دارا الأثري غربي قرية (عين دارا) الحالية بمسافة /1/ كم، وعلى مسافة /5/ كم جنوب مدينة عفرين، وتشرف على هضابها الخضراء، وتحيط بها سهول خصبة من ثلاث جهات، ويحدها نهر عفرين من الغرب على بُعد بضع مئات من الأمتار، كما يخترق الموقع جدول ماء نبع عين دارا، الذي يأخذ مجراه من بحيرتها الصغيرة، ليصب في نهر عفرين غربي التل.
تتكون المدينة حالياَ من آثار ومعبد أكثر من رائع يضم تماثيل مختلفة تمثل حيوانات مجنحة وتماثيل ل (أبو الهول) ونقوش وآثار كثيرة وقد عُثر في الموقع على لوحة بازلتية تمثل الإلهة عشتار.
ويتألف التل الأثري الهام من قسمين “جنوبي صغير وقديم، وشمالي كبير”، في القسم الجنوبي الذي يقول عنه الأثريون بأنه عبارة عن قرية زراعية من العصر الحجري الحديث، سكنها الإنسان منذ حوالي عشرة آلاف عام، إلا أنه لم تجر فيها أعمال تنقيب واسعة، سوى عملية سبر بسيطة أظهرت بعض الأدوات الصوانية، وأحجار بناء، تعود للعصر الحجري الحديث.
وفي ظل الهجوم التركي على مدينة عفرين قام الجيش التركي بقصف هذا المعبد الأثري الهام ذي البناء المميز، والذي يعود عمره إلى (10) آلاف عام، حيث يشكل ثروة وطنية فريدة من نوعها؛ نتيجة هذا القصف لحقت بالمعبد أضرار كبيرة.
وأثارت عملية استهداف المواقع الأثرية من قبل الطائرات التركية، سخط الأهالي الذين اتهموا القوات التركية بمحاولة محو آثار وتاريخ المنطقة، وأنها تتعمد استهداف هذه الآثار التي تدل على الحضارات التي شهدتها منطقة عفرين.
كما قام المرصد السوري لحقوق الإنسان بسلسلة من الجولات على مدار أشهر متواصلة، وتمكن من جمع معلومات هامة مع صور وأشرطة مصورة، تؤكد عمليات النهب هذه.
فحتى المواقع الأثرية والتاريخية لم تسلم من القصف التركي الهمجي على مدينة عفرين الخضراء؛ فالدولة الطورانية تحاول تدمير تاريخ الإنسانية عبر تدمير المواقع الأثرية التي يعود عمرها إلى آلاف السنين، وعلى الرغم من تلك الهجمات، ومهما حاولت إخماد الحضارة والتاريخ الكردي لن تصل إلى هدفها ومبتغاها، فستبقى عفرين الخضراء صامدة وستبقى مواقعها الأثرية خالدة عبر التاريخ، وستكون حُطام تلك المواقع التاريخية شامخة في وجه إرهابهم.
إعداد: دلناز دلي
[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (عربي) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
دون هذا السجل بلغة (عربي)، انقر علی ايقونة لفتح السجل باللغة المدونة!
ئەم بابەتە 115 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | موقع https://pydrojava.org/- 12-12-2022
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 6
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: عربي
ڕۆژی دەرچوون: 08-03-2018
پەڕتووک - کوورتەباس: کلتوور / فۆلکلۆر
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: عەرەبی
شار و شارۆچکەکان: عەفرین
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 98%
98%
 30%-39%
خراپ
 40%-49%
خراپ
 50%-59%
خراپ نییە
 60%-69%
باش
 70%-79%
زۆر باشە
 80%-89%
زۆر باشە
 90%-99%
نایاب
98%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ئاراس حسۆ )ەوە لە: 12-12-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕاپەڕ عوسمان عوزێری )ەوە لە: 15-12-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕاپەڕ عوسمان عوزێری )ەوە لە: 15-12-2022 باشترکراوە
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 115 جار بینراوە

ڕۆژەڤ
موحاکەمەکردنەکەی پێشەوا قازی محەمەد لە یاداشتەکانی (قوام السلطنە)دا
وەرگێڕانی: موکری
دەزگای ئاراس 2007 [1]
موحاکەمەکردنەکەی پێشەوا قازی محەمەد لە یاداشتەکانی (قوام السلطنە)دا
نهێنییەکانی دادگاییکردنی قازی محەمەد و هاوڕێیانی
نووسەر: محەمەد ڕەزا سەیف قازی
وەرگێڕانی: عەلی ئەکبەر مەجیدی [1]
نهێنییەکانی دادگاییکردنی قازی محەمەد و هاوڕێیانی
نەوزاد مستەفا
ناو: نەوزاد
ناوی باوک: مستەفا
نووسینی: خالید عومەر عوسمان
نەوزاد مستەفا- ئەکتەر
هونەرمەندی شەهید نەوزاد مستەفا لە ساڵی 1964 لە شاری هەولێر لە دایکبووە، لە تەمەنی 18 ساڵی چۆتە بەر خوێندن و تا پۆلی دووی ناوەندی خوێندووە، لە ساڵی 1985 دەستی بە کاری هونەری کردووە و یەکەم شانۆگەری کە بەشداری تێدا کردووە شانۆگەری (خولەی تەمەڵ) بووە، بەڵام بەداخێکی زۆرەوە لە ڕاپەڕینەکەی ئاداری ساڵی 1991 بۆ بەرگری لە خاکی پیرۆزی کوردستان 1991-3-31 شەهید کراوە.
بەرهەمەکانی: (خولەی تەمەڵ 1985) (بێخەمی ناو بەرمیلەکە 1
نەوزاد مستەفا
سیڤەرنامە - وەشانی 1
ناونیشانی پەڕتووک: سیڤەرنامە
تایبەتە بەو بابەتانەی کە ڕێکخراوی کوردیپێدیا پەیوەندیدار بە ڕێککەوتننامەی سیڤەر، ئەرشیڤی کردوون.
ئەم بایندەرە، سەرئەنجامی کاری بەردەوامی چەند ساڵەی ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیایە. بەبڵاوکردنەوەی ئەم بەرهەمە کوردیپێدیا هیچ دەستکەوتێکی ماددی پەیداناکات. تکایە لە کاتی سوودوەرگرتن لەم بایندەرە لە تۆژینەوە و نووسینەکانتاندا، ئاماژە بە ناوی ئەم بایندەرە، ژمارەی وەشان، ساڵی دەرچوون و کوردیپێدیا بکەن.
جۆری چاپ: دیجیتاڵ
دەزگای پەخش: ڕێکخراوی کوردیپێدیا
ساڵی چاپ: 2023
ژمارەی
سیڤەرنامە - وەشانی 1
قەڵای هەولێر ساڵی 1955
شوێن: هەولێر
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1955
وێنەکە: (قەڵای هەولێر، دیوی بەرامبەر پارێزگای هەولێر)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)[1]
قەڵای هەولێر ساڵی 1955
بابەتی نوێ
چەند کوردێکی ئێزیدی لە لالش، ساڵی 1928
شوێن: لالش
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1928
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (چەند کوردێکی ئێزیدی)
ناوی وێنەگر: نەزانراو
[1]
چەند کوردێکی ئێزیدی لە لالش، ساڵی 1928
کچە کوردێکی ئێزیدی لە ساڵی 1991
شوێن: گوندی باچین، مێردین (ماردین)
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1991
کەسایەتی ناو وێنەکە: (کچە کوردێکی ئێزیدی)
ناوی وێنەگر: نەزانراو
[1]
کچە کوردێکی ئێزیدی لە ساڵی 1991
حاجیانی ئێزیدی لالش، لە جەژنی جەمایێی ساڵی 1955 - 1956
شوێن: لالش
ڕۆژی گیرانی وێنەکە: 6 بۆ 13ی تشرینی یەکەمی 1955 - 1956
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (حاجیانی ئێزیدی لە لالش، جەژنی جەمایێ)
ناوی وێنەگر: وێنەگری هۆڵەندی (ئانێک ڤان دجک)
[1]
حاجیانی ئێزیدی لالش، لە جەژنی جەمایێی ساڵی 1955 - 1956
مامۆستا و قوتابیانی قوتابخانەی کەلەکینی سەرچیا ساڵی 1981
شوێن: گوندی کەلەکینی سەرچیا سەر بە شارەدێی خەلیفان
ڕۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1981
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (ناوی مامۆستاکان: نیدا جەودت ڕەفعەت، چیمەن بەکر ئەمین، خالید عەزیز حەسەن، سامی حاجی پاش
مامۆستا و قوتابیانی قوتابخانەی کەلەکینی سەرچیا ساڵی 1981
دوو چەکداری کوردی شاری سنە، 1979
شوێن: سنە
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1979
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (دوو چەکداری کوردی سنە، کە پاسەوانی نوێژی هەینی لە مزگەوتی ناوەندی شاری سنە دەکەن).
ناوی وێنەگر: (نەزانراو)
[1]
دوو چەکداری کوردی شاری سنە، 1979
کۆمەڵێک ئافرەتی کورد لە نزیک چیای ئارارات، ساڵی 1880
شوێن: چیای ئارارات
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1880
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (کۆمەڵێک ئافرەتی کورد)
ناوی وێنەگر: (نەزانراو)
[1]
کۆمەڵێک ئافرەتی کورد لە نزیک چیای ئارارات، ساڵی 1880
باوکی زەنگین، باوکی هەژار
ناونیشانی پەڕتووک: باوکی زەنگین، باوکی هەژار
ناوی نووسەر: ڕۆبێرت ت. کیۆساکی
ناوی وەرگێڕ: دڵشاد شارباژێڕی
وەرگێڕان لە زمانی: ئینگلیزی
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمار
باوکی زەنگین، باوکی هەژار
بێشعووری 02
ناونیشانی پەڕتووک: بێشعووری
ناوی نووسەر: خاوێر کریمێنت
ناوی وەرگێڕ: جەبار عەبدولکەریم
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی دووەم
[1]
بێشعووری 02
جەمیلە 03
ناونیشانی پەڕتووک: جەمیلە
ناوی نووسەر: جەنگیز ئیتماتۆف
ناوی وەرگێڕ: تۆفیق عەبدول
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی دووەم
[1]
جەمیلە 03
365 ڕۆژ مانەوە بە بەهێزی
ناونیشانی پەڕتووک: 365 ڕۆژ مانەوە بە بەهێزی
ناوی نووسەر: دێمی لۆڤاتۆ
ناوی وەرگێڕ: پەیام عەبدولواحید
وەرگێڕان لە زمانی: ئینگلیزی
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چا
365 ڕۆژ مانەوە بە بەهێزی
گێلەپیاو 03
ناونیشانی پەڕتووک: گێلەپیاو
ناوی نووسەر: عەزیز نەسین
ناوی وەرگێڕ: سەردار حەسەنخاڵی
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی حەوتەم
[1]
گێلەپیاو 03
قۆڵبڕ 02
ناونیشانی پەڕتووک: قۆڵبڕ
ناوی نووسەر: عەزیز نەسین
ناوی وەرگێڕ: سەردار حەسەنخاڵی
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی دووەم
[1]
قۆڵبڕ 02
واز لە دوودڵی بهێنە و دەست بکە بە ژیان
ناونیشانی پەڕتووک: واز لە دوودڵی بهێنە و دەست بکە بە ژیان
ناوی نووسەر: دیل کارنگی
ناوی وەرگێڕ: مامۆستا شەریف حەمەڕەشید
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی چو
واز لە دوودڵی بهێنە و دەست بکە بە ژیان
مرۆڤ لە لوتکەدا؛ هەوڵێک بۆ باشترکردنی ژیان
ناونیشانی پەڕتووک: مرۆڤ لە لوتکەدا؛ هەوڵێک بۆ باشترکردنی ژیان
بابەت: پەرەپێدان
ناوی نووسەر: عەلی ئەحمەد
نەخشەسازی بەرگ و ناوەرۆک: محەمەد کاوە
شوێنی چاپ: هەولێر
ساڵی چاپ: 2023
ژمارەی چاپ: یەکەم [
مرۆڤ لە لوتکەدا؛ هەوڵێک بۆ باشترکردنی ژیان
تاڵ و شیرین
ناونیشانی پەڕتووک: تاڵ و شیرین
ناوی نووسەر: سوسان کەین
ناوی وەرگێڕ: ئاشتی ساڵح
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
تاڵ و شیرین
پیاو و کورێکی کورد لە قەفقاز، ساڵی 1880
شوێن: قەفقاز
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1880
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (پیاو و کوڕێکی کورد)
ناوی وێنەگر: شوێنەوارناس (بارۆن ج.دی بای)
[1]
پیاو و کورێکی کورد لە قەفقاز، ساڵی 1880
پیاوێکی کورد لەکاتی ژەنینی ئامێری بلور، ساڵی 1920
شوێن: نەزانراو
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1920
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (پیاوێکی کورد لەکاتی ژەنینی ئامێری بای کوردی بە ناوی بلور)
ناوی وێنەگر: (نەزانراو)
[1]
پیاوێکی کورد لەکاتی ژەنینی ئامێری بلور، ساڵی 1920
بیرەوەرییەکانی مردوویەک 02
ناونیشانی پەڕتووک: بیرەوەرییەکانی مردوویەک
ناوی نووسەر: عەزیز نەسین
ناوی وەرگێڕ: سەید ڕەسووڵ حوسینی (ڕێوار)
شوێنی چاپ: سەقز
چاپخانە: چاپەمەنی خانی
ساڵی چاپ: 2020
[1]
بیرەوەرییەکانی مردوویەک 02
ناونیشان و دەق
ناونیشانی پەڕتووک: ناونیشان و دەق
ناوی نووسەر: دیار لەتیف
شوێنی چاپ: سەقز
چاپخانە: چاپەمەنی خانی
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
[1]
ناونیشان و دەق
ماکەکانی چیرۆک
ناونیشانی پەڕتووک: ماکەکانی چیرۆک
ناوی نووسەر: ڕابێرت سکۆڵز
ناوی وەرگێڕ: ئەحمەد چاک
شوێنی چاپ: سەقز
چاپخانە: چاپەمەنی خانی
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
[1]
ماکەکانی چیرۆک
تونێلی دەربەندیخان ساڵی 1954
شوێن: دەربەندیخان
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1954
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (ساتی درووستکردنی تونێلی دەربەندیخان لەلایەن کۆمپانیای هەرزاگی ئەمریکی)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)[1]
تونێلی دەربەندیخان ساڵی 1954
سەر پردی خاسەی کەرکووک ساڵی 1957
شوێن: کەرکووک
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1957
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (نەناسراو)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)[1]
سەر پردی خاسەی کەرکووک ساڵی 1957
بایز ئاغا و هەمزە ئاغای بلباس ساڵی 1910
شوێن: نەزانراو
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1910
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (بایز ئاغا و هەمزە ئاغای بلباس لەگەڵ کۆمەڵێک لە پیاوماقوڵانی هۆزی بلباس)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)[1]
بایز ئاغا و هەمزە ئاغای بلباس ساڵی 1910
ڕۆڵی کەسایەتییەکان لە ئەفسانە کوردی دا
ناونیشانی پەڕتووک: ڕۆڵی کەسایەتییەکان لە ئەفسانە کوردی دا
ناوی نووسەر: ئەحمەد چاک
شوێنی چاپ: سەقز
چاپخانە: چاپخانەی خانی
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
[1]
ڕۆڵی کەسایەتییەکان لە ئەفسانە کوردی دا
چیرۆکەخەو (شەوانی زستان)
ناونیشانی پەڕتووک: چیرۆکەخەو (شەوانی زستان)
ناوی نووسەر: جانگ شوو
ناوی وەرگێڕ: سەید ڕەسووڵ حوسەینی
شوێنی چاپ: سەقز
چاپخانە: چاپەمەنی خانی
ساڵی چاپ: 2018
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
[1]
چیرۆکەخەو (شەوانی زستان)
ئامار
بابەت 438,421
وێنە 90,293
پەڕتووک PDF 16,363
فایلی پەیوەندیدار 73,881
ڤیدیۆ 559
میوانی ئامادە 33
ئەمڕۆ 24,980
ڕاپرسی
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!

Kurdipedia.org (2008 - 2023) version: 15.03
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.453 چرکە!