پەڕتووکخانە پەڕتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان

جۆری گەڕان





گەڕان

گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2023
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 هاوکارانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان
 یارمەتی
بابەتی نوێ
شەم جاف
ناو: شەم
نازناو: شەم جاف
شەم جاف ڕۆژنامەنووسێکی کار-ئازادە، لە بەرلین، ئەڵمانیا دادەنیشێت. هەفتەنامەکەی بە ناوی «هەفتەی پێشو چی ڕویدا» (What happened last week) نوچە نێودەوڵەتییەکان بۆ زیاتر لە 6000
شەم جاف
سیڤان سەعید
ناو: سیڤان
ناوی باوک: سەعید
پڕۆفیسۆری یاریدەدەرە لە بەشی مێژوو و شارستانییەت و سەرۆکی بەشی لێکۆڵینەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە لە زانکۆی شانشی لە چین، نووسەری پەڕتووکی “وەرچەرخانی بزاوتی ڕزگاریخوازیی کو
سیڤان سەعید
سەرتیپ وەیسی کەریم
ناو: سەرتیپ
ناوی باوک: وەیسی کەریم
سەرتیپ وەیسى کەریم، ‌رۆژنامەنووس و توێژەرى بوارى میدیایە لە بەشى ڕاگەیاندن، زانکۆی سەڵاحەدین. دوو بڕوانامەى بەکەلۆریۆسی لە بوارەکانى بایۆلۆجى و ڕاگەیاندن بەدەستهێن
سەرتیپ وەیسی کەریم
فریدریک تیسۆت
ناو: فریدریک
نازناو: تیسۆت
شوێنی لەدایکبوون: فەڕەنسا
ژیاننامە
فریدریک تیسۆت، پزیشکێکی فەڕەنسی بوو کە لە ساڵانی حەفتا و هەشتاکانی سەدەی بیستەم خزمەتگوزاری پزیشکی پێشکەش بە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕا
فریدریک تیسۆت
کچی باران
ناونیشانی پەڕتووک: کچی باران
ناوی نووسەر: شەهاب زەنگەنە [1]
کچی باران
کچێک لە شاردا
ناونیشانی پەڕتووک: کچێک لە شاردا
ناوی نووسەر: حەسەن عەلی زەمانی
ناوی وەرگێڕ: موتەڵیب حەمەدەمین (سەنگەسەری) [1]
کچێک لە شاردا
سەربووردەی دایک
ناونیشانی پەڕتووک: سەربووردەی دایک
ناوی نووسەر: جەنگیز ئیتماتۆف
ناوی وەرگێڕ: کاوە فاتیحی
شوێنی چاپ: هەولێر
دەزگای پەخش: فێربوون
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
سەربووردەی دایک
قەرەجەکەی دەوری ئاگر
ناونیشانی پەڕتووک: قەرەجەکەی دەوری ئاگر
ناوی نووسەر: مونیرۆ ڕەوانیپوور
ناوی وەرگێڕ: ڕەسووڵ سوڵتانی
شوێنی چاپ: هەولێر
دەزگای پەخش: فێربوون
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
قەرەجەکەی دەوری ئاگر
بۆنی دایک؛ نزاکانی دایکم بەرگی 02
ناونیشانی پەڕتووک: بۆنی دایک؛ نزاکانی دایکم بەرگی 02
ناوی نووسەر: گەشبیر ئەحمەد [1]
بۆنی دایک؛ نزاکانی دایکم بەرگی 02
ژنە کوژراوەکە
ناونیشانی پەڕتووک: ژنە کوژراوەکە
ناوی نووسەر: گۆران سەعید [1]
ژنە کوژراوەکە
دڵسپێردراوەکان
ناونیشانی پەڕتووک: دڵسپێردراوەکان
ناوی نووسەر: هانیە حەدادی اێل
ناوی وەرگێڕ: هێرۆ حەسەن
شوێنی چاپ: هەولێر
دەزگای پەخش: چوارچرا
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
دڵسپێردراوەکان
سەنگەر حەسەن نەجم
ناو: سەنگەر
ناوی باوک: حەسەن نەجم
سەنگەر حەسەن نەجم؛ هەڵگری ماستەرە لە زمانەوانی ئینگلیزیی-زانکۆی سەڵاحەددین. جگە لە چەندین وتاری جۆراوجۆر بە زمانەکانی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزی، نۆڤڵێتێکی چاپکراوە
سەنگەر حەسەن نەجم
ڕوەیدە مستەفا
ناو: ڕوەیدە
ناوی باوک: مستەفا
ڕوەیدە مستەفا دەرچووی یاسایە لەگەڵ ماستەر لە پەیوەندیی، کامپێین و ئەدڤۆکەسیی سیاسیی. کاندیدی دۆکتۆرایە لە زانکۆی کینگستۆن لەندەن. خاوەنی ئەزموونە لە ڕاوێژکاریی میدیایی،
ڕوەیدە مستەفا
ئەسپەنجیر
ناونیشانی پەڕتووک: ئەسپەنجیر
ناوی نووسەر: تەیفور بەتحایی
شوێنی چاپ: ستۆکهۆڵم
چاپخانە: دیجیتاڵ
ساڵی چاپ: 2018
ژمارەی چاپ: یەکەم

ئەسپەنجیر ڕۆمانێکی کوردییە، لە نووسینی تەیفور بەتحایی، ساڵی 2018
ئەسپەنجیر
نەوشیروان حسێن سەعید
ناو: نەوشیروان
ناوی باوک: حسێن سەعید
نەوشیروان حسێن سەعید: هەڵگری دکتۆرایە لە سیاسەت لە زانکۆی نیوکاسڵ، بەریتانیا. لە بواری ململانێی سیاسیی و ئیثنی، ناسیۆنالیزم، چۆنێتی بەدیهێنانی ئاشتی و دیموکراسی
نەوشیروان حسێن سەعید
میرە جاسم بەکر - میرە بەکر
ناو: میرە
نازناو: میرە بەکر
ناوی باوک: جاسم بەکر
میرە بەکر توێژەرێکی سەربەخۆیە. توێژینەوەکانی لەسەر بابەتەکانی کۆچی گەنجان، چاکسازی ئەمنی، هەڵبژاردنەکان، هتد لە هەرێمی کوردستان بڵاوبووەتەوە. لەئێست
میرە جاسم بەکر - میرە بەکر
قاسملوو و فریدریک تیسۆت ساڵی 1970
شوێن: ڕۆژهەڵاتی کوردستان
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1970
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (د. عەبدولرەحمان قاسملوو و د. فریدریک تیسۆت)
ناوی وێنەگر: نەزانراو
[1]
قاسملوو و فریدریک تیسۆت ساڵی 1970
ئاهەنگێکی بووک گواستنەوە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، ساڵی 2002
شوێن: ڕۆژهەڵاتی کوردستان
ساڵی گیرانی وێنەکە: 2002
وێنەکە: (زەماوەندێکی کوردی)
ناوی وێنەگر: (بابەک سدیقی)
بڕوانە فایلی پەیواندیدار
[1]
ئاهەنگێکی بووک گواستنەوە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، ساڵی 2002
ئەدیب حەسەن
ناو: ئەدیب
ناوی باوک: حەسەن
ساڵی لەدایکبوون: 1909
ساڵی کۆچی دوای: 1964
شوێنی لەدایکبوون: حەما/کوردستانا ڕۆژاڤا
شوێنی کۆچی دوایی: بەرازیل
ژیاننامە
ئەدیب کورێ حەسەن ئاغا شیشکلی، سەرۆکی پێشووی
ئەدیب حەسەن
ڤەژەن کشتۆ
ناو: ڤەژەن
نازناو: کشتۆ
ناوی باوک: سەباح
ڕۆژی لەدایکبوون: 26-01-1998
شوێنی لەدایکبوون: دهۆک
ژیاننامە
ڤەژەن کشتۆ لە ڕۆژی 26-01-1998 لە شاری دهۆک/باشووری کوردستان لە دایک بووە، هەر لە منداڵییەو
ڤەژەن کشتۆ
قەحپە بەڕێزەکە
ناونیشانی پەڕتووک: قەحپە بەڕێزەکە
ناوی نووسەر: ژان پۆل سارتەر
ناوی وەرگێڕ: هیمداد حوسێن و سەنگەر نازم
وەرگێڕان لە زمانی: عەرەبییەوە
شوێنی چاپ: هەولێر
چاپخانە: ئاوێر
ساڵی چاپ: 2018
ژمارەی چاپ:
قەحپە بەڕێزەکە
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 03
ناونیشانی پەڕتووک: فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 03
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی کوردی) بەناوی هاوسەری نووسەرەوە ناونراوە، 75هەزار وشە و زاراوە دەگرێتە خۆی لەلایەن (دەزگای ڕۆشنبیری و بڵاوکردنەوەی کوردی)ی
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 03
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 02
ناونیشانی پەڕتووک: فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 02
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی کوردی) بەناوی هاوسەری نووسەرەوە ناونراوە، 75هەزار وشە و زاراوە دەگرێتە خۆی لەلایەن (دەزگای ڕۆشنبیری و بڵاوکردنەوەی کوردی)ی
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 02
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 01
ناونیشانی پەڕتووک: فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 01
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی کوردی) بەناوی هاوسەری نووسەرەوە ناونراوە، 75هەزار وشە و زاراوە دەگرێتە خۆی لەلایەن (دەزگای ڕۆشنبیری و بڵاوکردنەوەی کوردی)
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 01
سەدەر
گوندێکە لە شارەدێی مەزنێ سەربە شارۆچکەی مێرگەسووری پارێزگای هەولێر. لە ساڵی 1977 گوندەکە کاولکراوە و سوتێنراوە، دانیشتوانەکەی ڕاگوێزراون بۆ کۆمەڵگەی قوشتەپە، ساڵی 1983 بەشێک لە دانیشتوانەکەی بەر شاڵاو
سەدەر
ئامار
بابەت 454,931
وێنە 93,194
پەڕتووک PDF 16,717
فایلی پەیوەندیدار 77,252
ڤیدیۆ 820
میوانی ئامادە 21
ئەمڕۆ 6,824
ڕاپرسی
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
ژیاننامە
مەرزییە فەریقی
ژیاننامە
ڕەوشەن بەدرخان
شوێنەوار و کۆنینە
گردی تابان.. کۆکەرەوەیەک لە...
شەهیدان
ژینا ئەمینی
ژیاننامە
ڤەژەن کشتۆ
زانکۆی زەهرا، گەورەترین پڕۆژەی چاکسازی سەعید نورسی لە کوردستان
کوردیپێدیا، مێژووی دوێنێ و ئەمڕۆ بۆ نەوەکانی سبەینێ ئەرشیڤ دەکات!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

زانکۆی زەهرا، گەورەترین پڕۆژەی چاکسازی سەعید نورسی لە کوردستان

زانکۆی زەهرا، گەورەترین پڕۆژەی چاکسازی سەعید نورسی لە کوردستان
بەهێز حەسەن مەحمود

خوێندکاری زانکۆی سلێمانی

بەدیعولزەمان سەعید نورسیسەعید نورسی، زانای ناودار و هەڵکەوتی کورد، ساڵی 1907 بۆ گەیاندنی کێشەی کورد بە سوڵتان و دەسەڵاتدارانی عوسمانی چووە ئەستەمبوڵ، لە ناوچەی فاتیح شوێنێکی بۆمانەوەی خۆی دیاریکرد. ناوبراو بە هەڵوێست و جلوبەرگە ناوازە و لێدوانە کاریگەرەکانی ناسرابوو، لاوانی کوردی ئەستەمبوڵی گەرم کرد، ئەحمەد ڕەمزی دەڵێت:‌ (مامۆستا سەعید لە ئافریدە دەگمەنەکان بوو، زاتێکی زیرەکی ئاگرین بوو، ساڵی 1907 لە چیا سەخت و ڕوشەکانی کوردستانەوە وەک خۆر هەڵهات و دەنگوباسی لە ئاسۆکانی ئەستەمبوڵ بڵاوبویەوە.

پیرەمێردپیرەمێردی شاعیريش دەڵێت‌: سەرەتای ساڵی 1907 لە ئەستەمبوڵ بووم، قیرائەت خانەیەک هەبوو بۆ خوێندنەوەی ڕۆژنامه و گۆڤارە کوردییەکان بە ناوی (قیرائەتخانەی ئامەد) هاموشۆم دەکرد، زۆرتر کوردەکان لەوێ‌ دادەنیشتن، ڕۆژێک لە غەزەتەدا خوێندمەوە لە (وان) ەوە مەلا سەعید ناوێک هاتووە، لەقەبی بەدیعولزەمانی کورديیە لە مەدرەسەی فاتیح دادەنیشێت، ڕایگەیاندووە لە ماڵەکەی خۆی تا حەوت ڕۆژ هەرکەس ئارەزوو بکات لە عیلمدا هەرچی لێ‌ بپرسێت وەڵامی هەموو پرسیارێک دەداتەوە، ئەم ئیعلانە بوو بە جونبوشێک بە ژن و پیاوەوە هەرچی هەڵدەسا ڕای ئەکردە فاتیح، نیوەیان بۆ پرسیار و نیوەیان بۆ سەیر، ئەوانەی کە ئەچوون عەجایەبیان لەوە ئەهات کوردێکی هەڕەتی کوڕێنی بە شاڵ و شەپک و چۆغە و ڕانک و پشتێنی چیت، دوو سێ‌ جامەدانه و شەدەی گوڵنگدار بەسەرەوە، قەمەیەک بە لاقەدەوە، سمێڵ بادراو و ڕیش هەڵپاچراو لافی مەلایەتی لێئەدات، خولیای ناسینی نورسی کەوتە سەرم، ڕەفیقێکم هەبوو یادی بەخێر (خەلیل خەیاڵی) زۆر خوێندەوار و بەویقار و بە ئاپار، هەمیشە بە یەکەوەبووین، پێی وتم: ئاغا، مەلا سەعیدی بەدیعوزەمان هاتووە، هێشتا تۆ نەچووی بیبینی؟ وتم کاکە من و مەلایان نەوتووە، وتی ئاخر ئەویش وەک تۆ لە مەلایان بێزارە، تەعریفی وا بۆ کردم، دەستبەجێ‌ وتم هەستە بابڕۆین، وتی باشە، وا ئێوارەیە درەنگە ئێستا کەسی له ‌دەور نەماوە، کە چوین لە دوور ئێمەی بەرچاو کەوت هەستا هات بەپیرمانەوە، بە خەیاڵی بەگی گوت یاخوا بەخێر بێیت، دیاریەکی قنجت بۆ هێناوم، باوەڕم ئەوەیە ئەمە (سلێمانییەلی تۆفیق بەگ) ە ناوی (پیرەمێرد) ە، (خەیاڵیش وتی سەییدی بە چیت زانی هەوە؟ وتی دڵم خەبەری دامێ‌، هەویش نەبێ‌ به و نیەتە دەست ئەکەمە ملی، دەستی ڕاستی بەسەر شانمدا هێناو خستییە پشت شانمەوە، وتی موصافەحەی کوردان وەسانە، دانیشتین، لە پاش گفتوگۆیەک بوینە ئاشنا) ، ئەمە یەکەم سەرەتای ناسینی نورسی و پیرەمێردە.

نورسی لە نهێنی و ناوەرۆکی کێشەی گەلەکەی گەیشتبوو، دەیزانی کە کردنەوەی قوتابخانە پڕۆژەیەکی گەورەیه و بە تاکە مرۆڤێک ناکرێت‌، دەبێ‌ حکومەت بیکات، ساڵی 1907 کە چووە ئەستەمبوڵ، سەردانی بەرپرسانی کرد، باسی دواکەوتوویی خەڵکی کوردستانی بۆ کردن، داواکارییە چاکسازیيەکانی کردە ڕاپۆرتێک و پێشکەش بە سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەمی کرد، داوای کرد چەند قوتابخانەیەک بە زمانی کوردی لە ناوچە کورديیەکان بکرێتەوە، نووسیبوی: خەڵکی کوردستان توخمێکی گرنگی قەوارەی کۆمەڵگای عوسمانی پێکدەهێنن، هەرچەند بارودۆخیان لەلای حکومەت ئاشکرایە، بەڵام دەرفەتم بدەن داواکاريیان بخەمە ڕوو، کۆششی حکومەت جێی سوپاسە لە ڕووی کردنەوەی چەند قوتابخانەیەک لە مەڵبەندی شارۆچکە و گوندەکان، بەڵام جگە لە منداڵە تورک زمانەکان کەسی تر سوودیان لێ‌ وەرناگرێت‌، نەشارەزایی مامۆستایانی ئەو قوتابخانانە لە زمانی خەڵکی ناوچەکە کۆڵێکی تری خستووەتە سەر ئەستۆی قوتابییان، داوای کرد لە گوند و شارەکانی کوردستان وەک شوێنانی تری تورکیا قوتابخانە بکەنەوە، کوردەکان چونکە تورکی نازانن، ناچارن ڕوو بکەنە زانستی ئایینيی و حوجرە، کە جگە نەفامی و نەزانی هیچی لێفێرنابن، ئەگەر خەڵکی ئەو ناوچەیە هەروا لە کەنارگیريی و ژیانی دەشتەکی و سەرەتایی بمێننەوە، چەندین دوو دڵی و گومانیان بۆ درووست دەبێت، ئەمانە وەک مستەکۆڵێکی جەرگبڕ ئاڕاستەی کورد کراون، دڵی کەسانی خاوەن هەستیان ئاگر تێبەرداوە، چارەسەریش بە کردنەوەی چەند قوتابخانەیەکی نموونەیی دەبێت لە ناوچەی تیرە و هۆزەکاندا، تاکو ببێت بەهۆیەک بۆ خوێندن و هانیان بدات بۆ بەدەستهێنانی زانست:

داواکاری یەکەم/ حکومەت سێ‌ قوتابخانە بکاتەوە لە شوێنی جۆراوجۆر لە کوردستان:

1. لە ماڵی گەنجان (بیت الشباب) کە مەڵبەندی عەشایەری ئەرتووشیە.

2. لە ناوەڕاستی مەڵبەندی موتکان و بلکان و ساسۆن.

3. یەکێکیش لە ناوەندی حەیدەران و سیبکان وەک ئەوەی کە لە وان هەیە.

لە هەر قوتابخانەیەک بەلای کەمەوە (50) خوێندکار هەبێت‌، حکومەت خەرجیان بکێشێت، بەوە ژیانی ماددی و مەعنەوی و ئاییندەیان مسۆگەر دەبێت و یەکێتی گەل درووست دەبێت.

داواکاری دووەم/ زانکۆیەک بکرێتەوە لە شێوەی زانکۆی ئەزهەری میسر بە ناوی قوتابخانەی زەهرا.

هۆکاری دامەزراندنی قوتابخانه و زانکۆی زەهرا:

هۆکاری یەکەم/ دابەزینی ئاستی زانست لە قوتابخانە ئایینیەکاندا: دەبێت‌ وانەبێژەکان لە بواری پسپۆڕی خۆیان ڕێک بخرێن.

هۆکاری دووەم/ چاکسازی لە ویلایەتەکانی کوردستان بکرێت: من بارودۆخی پەرێشانی کوردەکانی دانیشتوی کوردستانم بینی و تێگەیشتم کە ڕویەکی بەختەوەری دونیامان بە زانستە نوێیەکانی ئێستا دێتەدی، زانایانیش یەکێک لە ڕوبارە سازگارەکانی ئەو زانستانە دەبن، سەرچاوەکەی تریشی قوتابخانە ئایینیيەکان دەبێت، تاکو زانایانی ئایینی لەگەڵ زانستە نوێیەکان ڕابێن، جڵەوی ئیختیاری کوردەکان بەدەست زانایانەوەیە، ئەوە هانیدام بێم بۆ ئەستەمبوڵ، چونکە پێموابوو سەعادەت لە (دار السعادە) دێتەدی.

هۆکاری سێيەم/ بەرپەرچدانەوەی پلانێکی چەپەڵ لە دژی قورئان: شەست و پێنج ساڵ لەمەوبەر یەکێ لە والیەکان هەواڵی دامێ‌ کە لە ڕۆژنامەیەکدا وتارێکی مستەعمەراتی بەریتانی خوێندوەتەوە، نووسخەیەکی قورئانی بەدەستەوە بووە، وتویەتی تا ئەم پەڕتووکە لەناو دەستی مسوڵمانان بێت ناتوانین حوکمیان بکەین، دەبێ‌ ئەم قورئانە لەسەر زەوی نەهێڵین، منیش هەر ئەو دەمە بڕیارمدا ڕووبەڕووی ئەم کارە ببمەوە و پشت بە قورئان ببەستم و هێزو پێزو پشت و پەنا هەر له و وەربگرم، بیرۆکەی لێهەڵهێنجم، چونکە قورئان بەیەک جۆر سەیری پێکهاتەکانی مرۆڤ لە ژیری و دڵ و دەروون و ڕۆح دەکات، وەک یەک بەشیان دەدات، هەتا لایەک بەسەر لایەکی تردا لاسەنگ و زاڵ نەبێت‌، چونکە لادان ڕێکی تێکدەدات و پێچەوانەی فیترەیە، ونبوونە، ئەوە بووە هۆی دواکەوتن و تێکدانی ژیانی مرۆڤ و پاشان کۆمەڵگە، ئەوەبوو قورئان ئیلهامی ڕێیەکی کورتی کردم، بیرم لە دامەزراندنی زانکۆیەک کردەوە، دوو هۆکاریشمان گرتەبەر:

یەکەم: پەیامەکانی نوور بۆ بەهێزکردنی ئیمان.

دووەم: شەست و پێنج ساڵ لەمەوبەر ویستم بڕۆم بۆ مزگەوتی ئەزهەر زانکۆی ئەزهەر لە میسر تاکو زانستەکانی تیا هەڵگۆزم، کە ئەزهەر قوتابخانەی جیهانی ئیسلامە، بەڵام دەرفەتی ئەو کارەم بۆ نەڕەخسا، خوای گەورە بۆ هێنانەدی بیرێک ڕێنومایی کردم، کە مزگەوتی ئەزهەر قوتابخانەیەکی گشتیە لە ئەفریقا، کەواتە کارێکی گەلێک پێویستە لە ئاسیاش قوتابخانەیەکی وەک ئەو بنیات بنرێت، دەبێت‌ لە ئەزهەر فراوانتر بێت، چونکە ئاسیا لە ئەفریقا فراوانترە، بۆئەوەی بیری برایەتی نێوان عەرەبی و هیندی و ئێرانی و قەفقاسی و تورکستانی و کوردستانی تێک نەداو گیانی نێوانیان ببوژێنێتەوە و زانستە نوێیەکان دەست لە ملی زانستە ئایینیيەکان بن و، شارستانی ئەوروپاش لەگەڵ ڕاستیيەکانی ئیسلامدا بسازێن، قوتابخانە تازەکانیش لەگەڵ قوتابخانە شەرعیەکانی ئەنادۆڵدا هاوکاربن، هەوڵمدا ئەو زانکۆیە لە مەڵبەندی پارێزگاکانی ڕۆژهەڵات (کوردستان) بێ‌، چونکە دەکەوێتە نێوان هیندستان و وڵاتە عەرەبییەکان و ئێران و قەفقاس و تورکستان، ناوی قوتابخانەی زەهرام لێنا.

هۆکاری چوارەم: سەقامگیرکردنی ئاشتی و بوار نەدان بە دەمارگیری: ئەم زانکۆیە بەردێکی بناغەیە بۆ سەقامگیرکردنی ئاشتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، دەبێ‌ بە قەڵایەکی قایمی ئاشتی و ئاساییش و، گەلێک‌ سوودیش لە بەرژەوەندی ئەم گەل و وڵاتە بەرهەم دەهێنێت.

هۆکاری پێنجەم: مردنی قوتابخانە ئایینیيەکان: بە مردنی قوتابخانەی خوڕخوڕی ژێر قەڵا سەختەکەی (وان) کە قوتابخانەیەکی سەرەتای قوتابخانەی زەهرایە، بە مردنی سەرجەم قوتابخانە شەرعیەکانی ئەنادۆڵ، هەموو قوتابخانەکان مردن و گیانیان لەدەستدا، وەک بڵێی (قەڵای وان) بووە کێلێک بۆ گڵکۆی گۆڕە مەزنەکەیان، دەسا ئەوانی دوای سێسەد ساڵی تر دێن، گوڵی قوتابخانەیەکی نور لەگەڵ خۆتان بهێنن و لەسەر لوتکەی ئەم قەڵایە بیڕوێنن.

شوێنی دامەزراندنی قوتابخانەی زەهرا

زەهرا کە خوشکی مزگەوتی ئەزهەرە، داواکارین لە (بدلیس) بکرێتەوە، کە وەک مەڵبەندی کوردستان وایە، هەردوو باڵەکەشی کە (وان و ئامەد) ە زانکۆی هاوشێوەی (بدلیس) یان تیابکرێتەوە.

مەرجەکانی قوتابخانە:

یەکەم: ناوی قوتابخانە (مەدرەسە) ی لێبنرێت، چونکە خەڵکی لەگەڵ ئەو ناوەدا ڕاهاتوون.

دووەم: تێکەڵکردن و خوێندنی زانستە گەردونیە نوێیەکان لەگەڵ زانستە ئایینیيەکان، زمانی عەرەبی واجب و زمانی کوردی درووست و تورکی پێویست بێت و زمانی خوێندنی ناو ئەو قوتابخانەیە بن.

سێهەم: هەڵبژاردنی وانەبێژەکان لە زانایانی کوردی خاوەن دوو باڵ بێت، زمانی خەڵکی ناوچەکە بزانن.

چوارەم: ڕاوێژ و پرسوڕا بە توانا و لێهاتنی کوردەکان بکرێت و نازیان هەڵبگیرێت، یان خوێندنی به ‌زۆر و سەپاندن بێت.

پێنجەم: جێبەجێکردنی یاسای کاردابەشکردن، هەموو لق و بەشێک کەسانی پسپۆڕ و کارامەی لێ‌ دەرچێت و تێکەڵکێشی یەکتربن.

شەشەم: کاتی دەرچونیان بۆ سوودلێوەرگرتنیان لەگەڵ دەرچوانی قوتابخانە باڵاکان و پەیمانگا ڕەسمیيەکان یەکسان بن، وەک ئەوان مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت و، تاقیکردنەوەشیان وەک ئەوان بێت.

حەوتەم: بۆ بەهرە وەرگرتن بە جۆرێکی کاتی خانەی مامۆستایان بکرێتە کۆڵەکە و پاڵپشت بێت‌ بۆ ئەم قوتابخانەیە.

هەشتەم: ئەو نەريتە بگۆڕێت کە لە کوردستان هەیە کە خوێندن بۆ تاکە کەسە، تایبەت بکرێت بە کۆمەڵ و بازنە لە خەڵکان.

دەرامەتەکانی قوتابخانە و دانيشگاى زەهرا

یەکەم: لەگەڵ ئەوقاف ڕێکبکەون قوتابخانەکان یەک بخەن.

دووەم: بەشێک لە زەکات تەرخان بکرێت بۆ ئەم قوتابخانەیە.

سێيەم: نەزر و سەدەقە بۆ ئەم قوتابخانە بکرێت‌ و پێی ببەخشرێت، وەک تەکیە و خانەقا و حوجرە مامەڵەى لەگەڵ بکرێت.

چوارەم: خواستن بە فراوانکردنی ڕێژەی دەرامەتەکانی خانەی مامۆستایان و بە جۆرێکی کاتی بێت‌، دەکرێت‌ دەرامەتەکەی بۆ ئەو قوتابخانەیە بخوازرێت‌، کە ئەویش کەوتە سەرخۆو دەوڵەمەند بوو، ئەو خوازراوە بگێڕێتەوە.

سوودو بەروبومەکانی قوتابخانەی زەهرا

دابینکردنی ئاییندەی زانایان، هێنانی زانست بۆ نێو کوردستان، دەرخستنی لایەنە جوانەکانی مەشروتیەت و سەربەستی، یەکخستنی قوتابخانە ئایینیيەکان و ئەنجامدانی چاکسازی تیایاندا، ڕزگارکردنی ئیسلام لە ئەفسانە و ئیسرائیلیات، هێنانی ئاشتی و سازش بۆ نێو قوتابخانە ئایینيی و گەردونیيە نوێیەکان و شوێنکەوتووانی تەکیە و خانەقا و، وایان لێدەکات بەلای کەمەوە یەکبگرن و بیروڕا بگۆڕنەوە.

سەرەتای کێشەکانی نورسی لەگەڵ دەوڵەت و بانگکردنی بۆ وەزارەتی ئاساییش

نورسی ئەو ڕاپۆرت و‌ داواکارییەی دابوو بە سوڵتان عەبدولحەمید، پاشان بە درێژتر و وردتر لە ڕۆژنامەی (مەعریفەت و ئیتحاد) کە خۆی دەریدەکرد و ڕۆژنامەی (شرق و کوردستان) بڵاویکردەوە، داوای قوتابخانەی کوردی تێداکردووە، پاشان چەند منازەرە و کۆڕ و کۆبوونەوەیەکی زانستی لە ئەستەمبوڵ سازکرد و مناقەشەی گەرم و جۆرە کەشوهەوایەکی درووستکرد. ئەم چالاکیانە دەنگی دایەوە، هەموو ڕۆشنبیران و کوردی ئەستەمبوڵ چاوەڕوانی وەڵامی سوڵتان بوون، بەڵام دەوڵەت ئەو چالاکی و جموجوڵ و خەڵک وروژاندنەی قبوڵ نەکرد و ترس کەوتە دڵی بەرپرسانەوە، وەزیری ئاساییش نورسی بانگ کردە وەزارەت، پێی گووت: سوڵتان داواکەتی خستووەتە بەردەم (ئەنجوومەنی وەکیلان) بۆ مناقەشە چاوەڕوان بکە، بەڵام نورسی وازی نەهێناو لەناو ڕۆشنبیران و ڕۆژنامەکانی ئەستەمبوڵ باسی پڕۆژەکه و وەڵامی دەکرد، سوڵتان لە ڕێی شەفیق پاشای وەزیری ئاساییشەوە فەرمانێکی کارگێڕیان بۆ نورسی دەرکرد، وەزیر نورسی بانگ کرد و وتی: سوڵتان سەلامت لێدەکات، موچەیەکی مانگانەی بەخششی شاهانەی هەزار قروشی بۆ بڕیویتەوە، کاتێکیش گەڕایتەوە بۆ ناوچەکەت ئەم موچەیە ئەبێتە سی لیرە و مەبلەغی هەشتا لیرەی زێڕیشی بە شێوەی خەڵاتی سەڵتانی بۆ ناردووی، نورسی لە وەڵامدا وتی: من سواڵکەری موچە نیم، من دەمەوێت‌ سوڵتان ببینم، داوا لە وەزیر دەکات بچێتە لای سوڵتان ئەوە ڕونبکاتەوە کە گەلەکەی چی بەسەر هاتووە، وتی: ئەگەر هەزار لیرەشم بدەنێ‌ وەری ناگرم، ئەوە بەرتیله و بۆ بێدەنگ کردنمە، من بۆ خۆم نەهاتوم، لەپێناو بەرژەوەندی نەتەوەکەم هاتووم، وەزیر وتی: تۆ دەست بە ڕووی فرمانی سوڵتانەوە دەنێیت، نازانی فرمانی سوڵتان ڕەتناکرێتەوە، نورسی وتی: ڕەتی دەکەمەوە تا سوڵتان بێزار ببێت‌ و بنێرێت بە شوێنمدا، ئەوکاتە ڕاستەوخۆ هەق دەڵێم، ئەگەر ئەنجامەکەشی ئەوە بێت بمخەنە ناو دەریا، ئەوا دەریا دەبێتە گۆڕێکی فراوان بۆم، ئەگەر لە سێدارەدان بێت، ئەوا لەناو دڵی نەتەوەکەمدا ئەسپەردە دەکرێم، من کە هاتمە ئەستەمبوڵ گیانی خۆم بەخشیبوو، من ویستم بە کردار نەتەوەکەم وریا بکەمەوه و خزمەت بکەن، وەزیر وتی: ئەوەی بۆی هاتووی زانسته و له ‌بەردەستی ئەنجوومەنی وەکیلاندایه و لێی دەکۆڵنەوە. نورسی خۆی ئەم ڕووداوەی لە ژمارە (5) ی ڕۆژنامەی (کرد تعاون و ترقی غزنەسی) بڵاوکردەوە.

پاشان دەوڵەت دەیەوێت بە جۆرێکى تر نورسی تاوانبار بکات و بیوەستێنێت، لە کۆشکی سوڵتانەوە لیژنەیەک درووست دەکەن لە چوار دکتۆر و بە شێت تاوانباری دەکەن، دەڵێن مادام سەعید زیرەکه و هەموو شت دەزانێت‌ کەواتە شێتە، چونکە شێت هەموو شت دەزانێت‌، ناوی (سەعیدی هەژار) دەخەنە دوای، بڕیار دەدەن لە خەستەخانەی شێتان بخەوێت‌، کە بردیانە خەستەخانەی شێتان، لە کۆشکەوە پزیشکێکیان نارد تا توانستە عەقڵیيەکانی بپشکنێت‌، سەعیدی دیوانەى گەلەکەی هۆی هاتنی بۆ ئەستەمبوڵ بۆ دکتۆر ڕوونکردەوە، وتی: (من نەخۆش نیم، بەڵام گەل و نەتەوە و وڵاتەکەم دووچاری شێتی کردوم، من هاتمە ئەستەمبوڵ دەردەکانیان چار بکەم، ناوچەی کوردەواری لەوکاتەوە خوا درووستی کردووە تائێستا وەک خۆی ماوەتەوە، خەڵکەکەشی نوقمی زۆنگاوی نەزانین بوون، من بەهیوام ڕزگاریان بکەم بۆیە هاتووم بۆ ئێرە، کەچی پێم دەڵێن شێت بووە، من بۆ خۆم نەهاتوم، لەپێناو بەرژەوەندی نەتەوەکەم هاتوم، من لە کوردستانەوە بە نیازی کردنەوەی قوتابخانە هاتووم بۆ ئێرە، هیچ ئامانجێکی دیکەم نیە، هەر ئەم داوایەم هەیە و هیچ شتێکی ترم ناوێت‌) .

شەفیق پاشا وتی ئەو پێشنیارەی بۆ بڵاوکردنەوەی زانستەکان کردوتە لەژێر لێکۆڵینەوەدایە، نورسی وتی کەواتە بۆ ئەوە دواخراو بۆ موچە پەلەکرا؟ پاشان وتی: (ئەگەر من توڕەم و شێتم، کەواتە وەزیری ئاساییش لە من شێتترە، چونکە لە من توڕەترە، ئەگەر بەرگری بە شێتی و ماستاوچێتی دەزانن، ئەوا بڕیاربێ‌ من هەر شێت بم) ، دکتۆرەکە ڕاپۆرتێکی دایە سوڵتان و تیايدا نووسی: لەنێوان ئەوانەی کە هاتونەتە ئەستەمبوڵ، هیچ کەسێکم نەدیوە وەک نورسی وریا و زیرەک بێت، لە هەموو جیهاندا دەگمەن و بێوێنەیە.

پیرەمێرد دەڵێت‌: درێژەی پێنەدەین، دوایی ئەویان بردە مابەین و مەعاشێکیان بۆ تەخصیص کرد، نەیویست و هەندێ قسەی ناشرینی کردبوو، وتبوی: من بۆ سواڵکەری و مەعاش نەهاتووم، بۆ چارەی میللەتەکەم هاتووم، مەعاریفیان نیە، دەبێ‌ سوڵتان زەکاتی زەمانی سەڵتەنەتی خۆی وەک عومەرى کوڕى عەبدولعەزیز سەرف بکات، ئەوانیش ناردیانە (تیمارخانە) شێتخانە، مودیری تیمارخانە کە گفتوگۆی لەگەڵ کردبوو، تێگەیشتبوو نەخۆش نیە، ئیستیعفای کردبوو، وتبوی ئەگەر ئەم پیاوە شێت بێت کێ‌ عاقڵە؟ دکتۆر دەنووسێ‌ ئەگەر یەک زەڕە شێتی له و پیاوەدا هەبێ‌ ئەوا یەک کەس لە جیهاندا بە ساغی نامێنێتەوە، سەعید خۆی ئەم وتوێژەی لە ڕۆژنامەی (کرد تعاون وترقی عزتەسی) بڵاوکردەوە، پاشان نورسی بە برا کوردەکانی دەڵێت‌: دەسا ئەی کوردەکان من نەخۆشخانەی شێتانم قبوڵکرد، بۆئەوەی کوردایەتی لەکەدار نەکەم، ویستی پاشا و موچه و چاکەی شاهانەم قبوڵ نەکرد.

هەوڵەکانی نورسی بۆ دامەزراندنی قوتابخانەی زەهرا بەردەوام بوو، داواکەی پێشکەش بە حکومەتە یەک لە دوای یەکەکانی تورکیا کرد، قوتابخانەیەکی بەناوی خوڕخوڕ، نزیک کانیاوی خوڕخوڕ لە (وان) کردەوە، کە تا جەنگی جیهانی یەکەم خزمەتی کرد، قوتابخانەکه ‌هەردوو زانستی ئایینی و گەردونی تیا دەخوێنرا، بەڵام لە هێرشی ڕوس و ئەرمەن، ئەو شارە و قوتابخانەکە‌ ڕووخان.

چەند جارێکى تریش چووە ئەستەمبوڵ تا زانکۆی زەهرا نموونەی زانکۆی ئەزهەری میسر لە کوردستان دابمەزرێنێت‌، مەڵبەندی سەرەکی شاری (وان) بێ‌، دوو جۆر زانستی تێدا بخوێنرێت‌، ئەوە له ‌سەردەمی سوڵتان عەبدالحەمیددا نەکرا، بەڵام سوڵتان ڕەشاد قەناعەتی کرد و بڕیاریدا لە (وان) دایبمەزرێنێت‌، دیوارەکانی بەرزکرایەوە، بەڵام بەهۆى بەرپابوونی یەکەمین جەنگی جیهانی و ڕووداوەکانی دواتر ڕاگیرا، نورسی دەڵێت‌: سێيەم ساڵی سەربەستی مەشروتیەت بوو، ئەم باسانەم دایەوە بە گوێی خەڵکی بەدلیس و وان و ئامەد، پێیان خۆش بوو، یەکەم کەس سوڵتان ڕەشاد بوو بایەخی بە دامەزراندنی ئەم زانکۆیەدا، بیست هەزار لیرەی زێڕينی بۆ تەرخان کرد، بەڵام جەنگی يەکەمى جیهانی هات، نورسی دەڵێت‌: بۆ بەرگری لە بەدلیس تیپەکانی یاریدەدانم لە قوتابییەکانم پێکهێنا، خۆبەخشانە خۆم سەرکردەیان بووم، چەندین شەڕی سەختمان دژی ڕوس کرد، کاتێکیش کە لە دیلی جەنگی يەکەمى جیهانی کە بەبرینداری گیرابووم لە ڕوسیا دەرباز بووم، جارێکى تر پڕۆژەکەم دایەوە بە حکومەت، لە 200 پەڕڵەمانتار 163 پەڕڵەمانتار ئیمزایان لەسەر کرد و سەد و پەنجا هەزار لیرەی بۆ تەرخانکرا، خودی مستەفا کەمال یەکێک بوو لەوانە، خۆم بەردی بناغەی زانکۆکەم دانا .. حکومەت گۆڕا، دوای بیست و پێنج ساڵ قوتابخانە ئایینيیەکان داخران، (تۆفیق ئیلەری) وەزیری پەروەردە بڕیاری لەسەر پڕۆژەی زانکۆی زەهرا لە (وان) دا، بەڵام بەناوی زانکۆی خۆرهەڵات، (جەلال بایار) سەرەک کۆماریش پەسەندی کرد، پاشان قوتابییەکانی نوور دوای سەعیدی مامۆستایان هەوڵی زۆریاندا بۆ هێنانەدی ئاواتەکانی مامۆستایان.

چوونی نورسی بۆ ئەستەمبوڵ سوودی بۆ ناساندنی ئەو هەبوو لە سەرانسەری تورکیا، نورسی لە ئەستەمبوڵ کرایەوە بە ڕووی خەڵکێکی زۆر لە ڕۆشنبیران، چالاکی زۆری نواند، لەنێو گۆڤار و ڕۆژنامە و پارتە کوردی و تورکیيەکاندا کاری زۆری کرد، وەک خۆی دەڵێت‌: من به و نیازە هاتم بۆ ئەستەمبوڵ کە چارەسەری دەردەکانی کوردستان بکەم، کەچی دەبینم ئەستەمبوڵ خۆیشی پێویستی بە چارەسەر هەیە، هەر له و ماوەیەدا سستەمی پەڕڵەمانی مەشروتیەت لە دەوڵەتی عوسمانی ڕاگەیەنراو سوڵتان عەبدالحەمید لەسەر کار لادرا، کە دوو ڕوداوی گەورەبوون له ‌سەرەتای سەدەی بیست و، گەلێک ڕوداوی ناوخۆیی و جیهانی تری بەدوادا هات، جەنگی جیهانی یەکەم نورسی ناچارکرد بگەڕێتەوە کوردستان و لەگەڵ قوتابییەکانی و گەلەکەیدا بەرگری لە شارە کوردییەکان بکات و له ‌بەردەم لافاوی هێرشی ڕوس و ئەرمەندا بوەستن، لە شاری بەدلیس بەبرینداری دیلکراو دوو ساڵ و نیو لە ڕوسیا مایەوە، پاشان دەرباز بوو، پاش ئەوە تێکۆشا بۆ وەدەرنانی ئینگلیز و یۆنان، پاشان ڕوخانی دەوڵەت و دابەشبوونی دەوڵەتی عوسمانی و دامەزراندنی دەوڵەتی تورکیای نوێ‌ و کۆمەڵێک ڕێکەوتنی نەخوازراو و داڕشتنەوەی نوێی نەخشەی ناوچەکەی بەدوادا هات، کە هەموو زیانی گەورەیان بە کورد و پارچەپارچەبوونی گەیاند.

نورسی هەموو ئەوانەی بە چاوی خۆی بینی و لە ناویاندا ژیا، ئەمانە بۆ کەسایەتی زیرەک و وردبین و زەینکراوه و خاوەن پەیام کاریگەریی چاکی بوو، ئەو هەستی دەکرد کە لەگەڵ ئەو ڕوداوانه و پێشکەوتنی زانستی و پیشەسازی، بەربوونەوەیەکی سامناک ڕوو لە ناخ و دڵ و زەین و ڕەوشتی خەڵک دەکات، کە سەرەتایە بۆ داڕمانی شیرازەی کۆمەڵایەتی، ویستی بەربەست بۆ ئەو داڕمانە دابنێت‌، ئەو ئەرکەی گرتە ئەستۆ، بەڵام به ‌هێمنی و لەسەرخۆ، دوور لە توندو تیژی، له و ڕوانگەوە بۆ بنیاتنانەوەی کەسێتی تاک و چاکسازی هەمە لایەنه و زیندوکردنەوەی ئیمان، زنجیرە پەیامەکانی نوری نووسی، بەڵام ڕێی بڵاوکردنەوەی لێگیرا، بۆیە دەیان هەزار نووسخەیان بە دەست نووسیەوە، بەر زنجیرەیەک گرتن و دادگایی کەوت، بەرگری باشی لە خۆی و قوتابییان و پەیامەکەی کرد و بە سادەیی مەبەستی پەیامەکانی خۆی پێوتن، کە خزمەتە بە ئاساییش و یاسا و وڵات، هەمووجار دادگا بێتاوانی ئەوی دەردەکرد، دادگای گەورەی شاری ئافییون ساڵی 1948 ویستی کۆتایی بەم گاڵتەجاڕی و شکات و شکاتکاریە بهێنێت، لیژنەیەکی باڵای لە زانایانی پسپۆڕی جۆراوجۆر پێکهێنا، بۆ وردبوونەوە لە بەرهەمەکان، ساڵی 1956 ئەوەیان سەلماند کە نورسی و پەیامەکانی دورن له و تۆمەتانە و، بڕیاری ئازادی نورسی و بڵاوکراوەکانیدا، دوای ئەوە دەستکرا بە چاپکردنی بەرهەمەکانی، خۆی سەرپەرشتی دەکرد، له ‌کۆتایی تەمەنیدا هەوڵی وەرگێڕانی پەیامەکان درا بۆ زمانی عەرەبی، زانکۆی ئەزهەر و پاپای فاتیکان وەسفیان کرد، لە دوا مانگی تەمەنیدا لە 6\1\1960 ڕۆژنامەی (تایمس) ی بەریتانی دیدارێکی ڕۆژنامەوانی لەگەڵدا سازکرد، سەرەتای ساڵی 1960 کۆچی دوایی کرد، دوای وەفاتی قوتابییەکانی ئەو ئەرکەیان گرتەئەستۆ و نورسی مامۆستایان بە زانکۆکان و بیرمەندانی جیهان ناساند، کۆمەڵێک سیمینار و گۆنگرە و کۆنفراسیان لە تورکیا و وڵاتانی جیهان بۆ سازدا.

سەرچاوەکان

1. زۆربەی سەرچاوە و زانیاريیەکانی ئەم بابەتەم لە پەڕتووکە دەوڵەمەندەکانی مامۆستا فاروق ڕەسوڵ یەحیا دەستکەوتووە.

2. ژیاننامەی بەدیعوززەمان سەعیدی نورسی، و.فاروق ڕەسوڵ یەحیا، چ1، نشر احسان، تاران، 2013.

3. دیدار عوسمان: ڕۆڵی کورد لە دامەزراندنی کۆماری تورکیا، چاپخانەی زانکۆی سەڵاحەدين، هەولێر، 2013.

4. د.عومەر عەبدولعەزیز: سەعید نورسی لە زمانی پیرەمێردەوە، تیشکێک لەسەر کاری هاوبەشیان و خزمەتی هەردوکیان بە پرسی نەتەوەکەیان، ڕۆڤار، ژ ( 89) ، گۆڤاری خاڵ، ژ (7) .

5. فاروق ڕەسوڵ یەحیا: ڕۆژنامەی (ژین) ژمارە (2) ، ساڵی دووەم، بنکەی ژین، ئەیلول 2010.

6. فاروق ڕسول يحى: مدرسة الزهرا، تشخيص مبکر و حل سديد للازمات الاجتماعية، سعيد النورسى و فلسفة التعليم, المنعقد فى مدينة (وان) فى ترکيا للفترة 12 14 |10|2012.[1]
ئەم بابەتە 235 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | xalkurd.org
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 4
ژیاننامە
1.سەعید نوورسی
2.Saeed Nursi (Badi'uzaman)
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.30-09-2022
کورتەباس
1.سەعیدی نوورسی و بیرۆکەی مێژوو
[زۆرتر...]
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
ڕۆژی دەرچوون: 30-09-2022
پۆلێنی ناوەڕۆک: پڕۆگرامی خوێندن
پۆلێنی ناوەڕۆک: پەروەردە
پۆلێنی ناوەڕۆک: مێژوو
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: کرمانجیی ناوەڕاست
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 96%
96%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هەژار کامەلا )ەوە لە: 23-01-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( زریان سەرچناری )ەوە لە: 27-01-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( زریان سەرچناری )ەوە لە: 27-01-2023 باشترکراوە
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 235 جار بینراوە

ڕۆژەڤ
مەرزییە فەریقی
ناوی تەواوی مەرزییە شەهاب عەبدوڵڵایە، لە ڕێکەوتی 1958-05-22 لە شاری مەریوانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان چاوی بەژیان هەڵهێناوه، بەڵام دایک و باوکی خاتوو مەرزیە لەبنەڕەتدا خەڵکی شاری سنەن.
تا تەمەنی 17 ساڵی مەرزییە ژیانی لە شاری مەریوان بەسەر دەبات، بۆ خوێندنی مامۆستایەتی ڕوو دەکاتەشاری سنە و لەوێ خوێندنی مامۆستایەتی تەواو دەکات، بڕوانامەی دبلۆم لە بواری مامۆستایەتیدا بەدەستدەهێنێت.
هەر لە تەمەنی منداڵیدا هەستی کردووه، کە دەنگی خۆشەو بەهرەی دەنگخۆشی تێدایە، لەلایەن باوکییەوە هاندراوه، بەڵام بەهۆی نادروو
مەرزییە فەریقی
ڕەوشەن بەدرخان
ڕەوشەن خان لە ساڵی 1909دا لەدایکبووە و کچی ساڵح بەدرخان بووە، باپیری باوکی برای بەدرخان پاشای گەورەی میری بۆتان بووه.
بۆیە لەبەرئەوەی شوو بە جەلادەت عالی بەدرخان بکات، ناسناوی بەدرخانی بەکارهێناوە چونکە میر کچ بووه. کە تورکە عوسمانییەکان بەدرخانییەکانیان لە تورکیا دوورخستەوه، باوکی ناچار بوو بەخاو و خێزانەوە بچێتە شاری دیمەشق و لێی نیشتەجێ ببێ و ڕەوشەنی کچی لە قوتابخانەکانی دیمەشق خوێندوویەتی و پەیمانگای مامۆستایانی تەواوکردووە و بووەتە مامۆستا، لە پەیمانگای کچان و لە ساڵی 1935دا شووی بەجەلادە
ڕەوشەن بەدرخان
گردی تابان.. کۆکەرەوەیەک لە شارستانییەتە گرنگەکان
گردی شوێنەواری تابان، دەکەوێتە بەشی چەپی ڕووباری خابوور، بەدووریی 37 کیلۆمەتر لە باشووری شاری حەسەکە، لە ناوەندی حەوزی خاپوور و لەنێوان گردەکانی ڕۆژهەڵاتی چیای عەبدولعەزیز. ئەم گردە نزیکەی 25 مەتر لە ئاستی زەویی دەوروبەری بەرزترە و 350 مەتر پانە.
هەڵکەوتەی جوگرافیی ئەم گردە دەکەوێتە شوێنێکی ئێگجار ستراتیجی، چونکە لە بەشی ڕۆژئاواکەی نزیکە لە چیای شنگال و لەبەر هەبوونی ئاوێکی زۆر و ژینگەیەکی دەوڵەمەندی سروشتی (ئاژەڵی و گیایی)، بۆ هەزاران ساڵ شوێنی ژیان و شارستانییەت بووە.
لە پاشماوە شوێنەوارییەک
گردی تابان.. کۆکەرەوەیەک لە شارستانییەتە گرنگەکان
ژینا ئەمینی
ناو: ژینا
نازناو: ئەمینی
ناوی باوک: ئەمجەد ئەمینی
ناوی دایک: موژگان
ساڵی لەدایکبوون: 2000
ڕۆژی کۆچی دوایی: 16-09-2022
شوێنی لەدایکبوون: سەقز
شوێنی کۆچی دوایی: تاران
ژینا ئەمینی ناسراو بە (مەهسا ئەمینی) لە دایکبووی ساڵی 2000 لە شاری سەقزی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لە میانەی گەشتێکیان بۆ تاران لەگەڵ خێزانەکەیدا لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر کراوە بەهۆی باڵاپۆش نەبوونی، وە دایکی ژیناش ئاماژەی بەوەداوە کە ژینا باڵاپۆش بووە، وە بەهۆی ئەشکەنجەدرانییەوە بەسەختی بریندار بووە و بەهۆی سەختی بری
ژینا ئەمینی
ڤەژەن کشتۆ
ناو: ڤەژەن
نازناو: کشتۆ
ناوی باوک: سەباح
ڕۆژی لەدایکبوون: 26-01-1998
شوێنی لەدایکبوون: دهۆک
ژیاننامە
ڤەژەن کشتۆ لە ڕۆژی 26-01-1998 لە شاری دهۆک/باشووری کوردستان لە دایک بووە، هەر لە منداڵییەوە حەزی لە نووسین و خوێندن بووە، ڤەژەن دەرچووی کۆلیژی دهۆکە، بەشی پەروەردەی تایبەت، دەرچووی ساڵی 2019یە بە ئەنجامێکی زۆر باش. ڤەژەن بە باشی زمانی کوردی، عەرەبی، ئینگلیزی قسە دەکات. هەروەها ڤەژەن یەکەم کەسی کوردی ئێزدییە لە مانگی 5ی ساڵی 2023 بووە بە هاوکاری ڕێکخراوی کوردپێدیا.[1]
ڤەژەن کشتۆ
بابەتی نوێ
شەم جاف
ناو: شەم
نازناو: شەم جاف
شەم جاف ڕۆژنامەنووسێکی کار-ئازادە، لە بەرلین، ئەڵمانیا دادەنیشێت. هەفتەنامەکەی بە ناوی «هەفتەی پێشو چی ڕویدا» (What happened last week) نوچە نێودەوڵەتییەکان بۆ زیاتر لە 6000
شەم جاف
سیڤان سەعید
ناو: سیڤان
ناوی باوک: سەعید
پڕۆفیسۆری یاریدەدەرە لە بەشی مێژوو و شارستانییەت و سەرۆکی بەشی لێکۆڵینەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە لە زانکۆی شانشی لە چین، نووسەری پەڕتووکی “وەرچەرخانی بزاوتی ڕزگاریخوازیی کو
سیڤان سەعید
سەرتیپ وەیسی کەریم
ناو: سەرتیپ
ناوی باوک: وەیسی کەریم
سەرتیپ وەیسى کەریم، ‌رۆژنامەنووس و توێژەرى بوارى میدیایە لە بەشى ڕاگەیاندن، زانکۆی سەڵاحەدین. دوو بڕوانامەى بەکەلۆریۆسی لە بوارەکانى بایۆلۆجى و ڕاگەیاندن بەدەستهێن
سەرتیپ وەیسی کەریم
فریدریک تیسۆت
ناو: فریدریک
نازناو: تیسۆت
شوێنی لەدایکبوون: فەڕەنسا
ژیاننامە
فریدریک تیسۆت، پزیشکێکی فەڕەنسی بوو کە لە ساڵانی حەفتا و هەشتاکانی سەدەی بیستەم خزمەتگوزاری پزیشکی پێشکەش بە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕا
فریدریک تیسۆت
کچی باران
ناونیشانی پەڕتووک: کچی باران
ناوی نووسەر: شەهاب زەنگەنە [1]
کچی باران
کچێک لە شاردا
ناونیشانی پەڕتووک: کچێک لە شاردا
ناوی نووسەر: حەسەن عەلی زەمانی
ناوی وەرگێڕ: موتەڵیب حەمەدەمین (سەنگەسەری) [1]
کچێک لە شاردا
سەربووردەی دایک
ناونیشانی پەڕتووک: سەربووردەی دایک
ناوی نووسەر: جەنگیز ئیتماتۆف
ناوی وەرگێڕ: کاوە فاتیحی
شوێنی چاپ: هەولێر
دەزگای پەخش: فێربوون
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
سەربووردەی دایک
قەرەجەکەی دەوری ئاگر
ناونیشانی پەڕتووک: قەرەجەکەی دەوری ئاگر
ناوی نووسەر: مونیرۆ ڕەوانیپوور
ناوی وەرگێڕ: ڕەسووڵ سوڵتانی
شوێنی چاپ: هەولێر
دەزگای پەخش: فێربوون
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
قەرەجەکەی دەوری ئاگر
بۆنی دایک؛ نزاکانی دایکم بەرگی 02
ناونیشانی پەڕتووک: بۆنی دایک؛ نزاکانی دایکم بەرگی 02
ناوی نووسەر: گەشبیر ئەحمەد [1]
بۆنی دایک؛ نزاکانی دایکم بەرگی 02
ژنە کوژراوەکە
ناونیشانی پەڕتووک: ژنە کوژراوەکە
ناوی نووسەر: گۆران سەعید [1]
ژنە کوژراوەکە
دڵسپێردراوەکان
ناونیشانی پەڕتووک: دڵسپێردراوەکان
ناوی نووسەر: هانیە حەدادی اێل
ناوی وەرگێڕ: هێرۆ حەسەن
شوێنی چاپ: هەولێر
دەزگای پەخش: چوارچرا
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
دڵسپێردراوەکان
سەنگەر حەسەن نەجم
ناو: سەنگەر
ناوی باوک: حەسەن نەجم
سەنگەر حەسەن نەجم؛ هەڵگری ماستەرە لە زمانەوانی ئینگلیزیی-زانکۆی سەڵاحەددین. جگە لە چەندین وتاری جۆراوجۆر بە زمانەکانی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزی، نۆڤڵێتێکی چاپکراوە
سەنگەر حەسەن نەجم
ڕوەیدە مستەفا
ناو: ڕوەیدە
ناوی باوک: مستەفا
ڕوەیدە مستەفا دەرچووی یاسایە لەگەڵ ماستەر لە پەیوەندیی، کامپێین و ئەدڤۆکەسیی سیاسیی. کاندیدی دۆکتۆرایە لە زانکۆی کینگستۆن لەندەن. خاوەنی ئەزموونە لە ڕاوێژکاریی میدیایی،
ڕوەیدە مستەفا
ئەسپەنجیر
ناونیشانی پەڕتووک: ئەسپەنجیر
ناوی نووسەر: تەیفور بەتحایی
شوێنی چاپ: ستۆکهۆڵم
چاپخانە: دیجیتاڵ
ساڵی چاپ: 2018
ژمارەی چاپ: یەکەم

ئەسپەنجیر ڕۆمانێکی کوردییە، لە نووسینی تەیفور بەتحایی، ساڵی 2018
ئەسپەنجیر
نەوشیروان حسێن سەعید
ناو: نەوشیروان
ناوی باوک: حسێن سەعید
نەوشیروان حسێن سەعید: هەڵگری دکتۆرایە لە سیاسەت لە زانکۆی نیوکاسڵ، بەریتانیا. لە بواری ململانێی سیاسیی و ئیثنی، ناسیۆنالیزم، چۆنێتی بەدیهێنانی ئاشتی و دیموکراسی
نەوشیروان حسێن سەعید
میرە جاسم بەکر - میرە بەکر
ناو: میرە
نازناو: میرە بەکر
ناوی باوک: جاسم بەکر
میرە بەکر توێژەرێکی سەربەخۆیە. توێژینەوەکانی لەسەر بابەتەکانی کۆچی گەنجان، چاکسازی ئەمنی، هەڵبژاردنەکان، هتد لە هەرێمی کوردستان بڵاوبووەتەوە. لەئێست
میرە جاسم بەکر - میرە بەکر
قاسملوو و فریدریک تیسۆت ساڵی 1970
شوێن: ڕۆژهەڵاتی کوردستان
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1970
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (د. عەبدولرەحمان قاسملوو و د. فریدریک تیسۆت)
ناوی وێنەگر: نەزانراو
[1]
قاسملوو و فریدریک تیسۆت ساڵی 1970
ئاهەنگێکی بووک گواستنەوە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، ساڵی 2002
شوێن: ڕۆژهەڵاتی کوردستان
ساڵی گیرانی وێنەکە: 2002
وێنەکە: (زەماوەندێکی کوردی)
ناوی وێنەگر: (بابەک سدیقی)
بڕوانە فایلی پەیواندیدار
[1]
ئاهەنگێکی بووک گواستنەوە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، ساڵی 2002
ئەدیب حەسەن
ناو: ئەدیب
ناوی باوک: حەسەن
ساڵی لەدایکبوون: 1909
ساڵی کۆچی دوای: 1964
شوێنی لەدایکبوون: حەما/کوردستانا ڕۆژاڤا
شوێنی کۆچی دوایی: بەرازیل
ژیاننامە
ئەدیب کورێ حەسەن ئاغا شیشکلی، سەرۆکی پێشووی
ئەدیب حەسەن
ڤەژەن کشتۆ
ناو: ڤەژەن
نازناو: کشتۆ
ناوی باوک: سەباح
ڕۆژی لەدایکبوون: 26-01-1998
شوێنی لەدایکبوون: دهۆک
ژیاننامە
ڤەژەن کشتۆ لە ڕۆژی 26-01-1998 لە شاری دهۆک/باشووری کوردستان لە دایک بووە، هەر لە منداڵییەو
ڤەژەن کشتۆ
قەحپە بەڕێزەکە
ناونیشانی پەڕتووک: قەحپە بەڕێزەکە
ناوی نووسەر: ژان پۆل سارتەر
ناوی وەرگێڕ: هیمداد حوسێن و سەنگەر نازم
وەرگێڕان لە زمانی: عەرەبییەوە
شوێنی چاپ: هەولێر
چاپخانە: ئاوێر
ساڵی چاپ: 2018
ژمارەی چاپ:
قەحپە بەڕێزەکە
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 03
ناونیشانی پەڕتووک: فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 03
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی کوردی) بەناوی هاوسەری نووسەرەوە ناونراوە، 75هەزار وشە و زاراوە دەگرێتە خۆی لەلایەن (دەزگای ڕۆشنبیری و بڵاوکردنەوەی کوردی)ی
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 03
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 02
ناونیشانی پەڕتووک: فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 02
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی کوردی) بەناوی هاوسەری نووسەرەوە ناونراوە، 75هەزار وشە و زاراوە دەگرێتە خۆی لەلایەن (دەزگای ڕۆشنبیری و بڵاوکردنەوەی کوردی)ی
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 02
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 01
ناونیشانی پەڕتووک: فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 01
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی کوردی) بەناوی هاوسەری نووسەرەوە ناونراوە، 75هەزار وشە و زاراوە دەگرێتە خۆی لەلایەن (دەزگای ڕۆشنبیری و بڵاوکردنەوەی کوردی)
فەرهەنگی سەرگوڵ (عەرەبی-کوردی) 01
سەدەر
گوندێکە لە شارەدێی مەزنێ سەربە شارۆچکەی مێرگەسووری پارێزگای هەولێر. لە ساڵی 1977 گوندەکە کاولکراوە و سوتێنراوە، دانیشتوانەکەی ڕاگوێزراون بۆ کۆمەڵگەی قوشتەپە، ساڵی 1983 بەشێک لە دانیشتوانەکەی بەر شاڵاو
سەدەر
ئامار
بابەت 454,931
وێنە 93,194
پەڕتووک PDF 16,717
فایلی پەیوەندیدار 77,252
ڤیدیۆ 820
میوانی ئامادە 21
ئەمڕۆ 6,824
ڕاپرسی
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!

Kurdipedia.org (2008 - 2023) version: 14.58
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 2.86 چرکە!