پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
دزینی سروودێکی نیشتمانی کوردیی و گۆڕینی بۆ سروودی نیشتمانیی ئێران
28-02-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
ساتی دەرهێنانی شەهیدانی ئەشکەوتی داری خلە لە ساڵی 1991
27-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
(سەعدى) شاعير فارسێکى شيرازيى، يان کوردێکى هەورامى؟
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
شیلان گەیلانی
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
موسعەب ئەدهەم
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
کەریم حیکمەتی
27-02-2024
زریان سەرچناری
شوێنەکان
تل عەزێر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
کۆمەڵگەی دووگر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ژیاننامە
نەرمین حوسنی
26-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
شوێنەکان
تل بەنات
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ئامار
بابەت 510,564
وێنە 103,053
پەرتووک PDF 18,726
فایلی پەیوەندیدار 92,868
ڤیدیۆ 1,193
ژیاننامە
عەبدوڵڵا حەسەن زادە
پەرتووکخانە
حەمەدۆک - بەرگی 4
پەرتووکخانە
یاشار کەمال.. سترانبێژی ڕوو...
کورتەباس
چۆن بەرگی یەکەمی ڕۆمانی (حە...
کورتەباس
گفتوگۆیەک لەگەل گوندنشینەکا...
Dengbêj Reso’nun “Gula Serhedê” Eseri
زانیارییەکان لە هەردوو باری بابەتی و زمانەوانیدا پوخت و پۆلێن دەکەین و بەشێوازێکی سەردەمییانە دەیانخەینە بەردەست!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Türkçe
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Nevzat Eminoğlu

Nevzat Eminoğlu
$Dengbêj Reso’nun “Gula Serhedê” Eseri$
#Nevzat EMİNOĞLU#
Dengbêj Reso’nun “Gula Serhedê” isimli dengbejlik eseri dönemin sosyal olaylarından birine ayna tutarak bu olayı tarih ve edebiyata mal etmiştir. Gula Serhedê, Serhad yöresinin ileri gelen aşiretlerinden Hasenanlardan bölgede yöneticilik yapmış aristokrat Kürt bir hanedan kızının gönülsüz/zoraki evlilik hikayesidir. 1.Dünya Savaşında (1914) Serhad bölgesi Ruslar tarafından işgale uğrar. “Serhed /Welatê Serhedê/Serhat Yurdu” Kürtçede coğrafi bir terimdir ki Bitlis’ten Erivan ve Kafkasya’ya kadar olan bölgeleri ifade eder. Rakımı yüksek ova, dağ ve platolardan oluşan bu yöreye Kürtçede “Welatê Jor/Yukarı yurt” da denilmektedir. Serhat bölgesi işgale uğrayınca bölge insanı Kürtçede “Welatê Jêr” denilen güney illerine göç etmek zorunda kalır. “Welatê Jêr(Aşağı Yurt)”, Bitlis’in aşağısından başlayıp geniş düzlükleri kapsayan ve Bınxet (Türkiye ve Suriye sınırını oluşturan tren hattının ötesi) denilen Suriye’nin Kürt bölgelerini de içine alan coğrafya için kullanılır.
Malazgirt, Bulanık ve Muş çevresinde yerleşik bulunan Hasenanlar, bölgenin Ruslar tarafından işgali sırasında diğer büyük Kürt aşiretleri olan Cibran, Bılıkan, Sibkan, Zirkan, Motkan, Kaskan, Berazan vs.ler ve bölgenin Kürt Medrese eğitim geleneğinin temsilcisi Ulema ve Şeyh aileleri ile beraber büyük mücadeleler verirler. Birçok şehit te verirler. Bu mücadele, halkın, büyük Rus ordusunun eline esir düşmesine engel olduğu gibi; mal, çoluk ve çocuğunu alarak “welatê jêr” illerine geçmesini kolaylaştırır. “Şerê Kopê”, “Seîdê Nado”, Bavê Dilşayê”, “Îbrahîm Axayê Parsînê” gibi birçok dengbejlik eseri bölge halkının Ruslara karşı verdiği bu mücadeleyi, işlemektedir.
Yörenin işgali ile bölge insanı güney illerine göç etmeye başlar. “Gula Serhedê/Serhat Gülü” lakaplı Gulê isimli kızın ailesi de Urfa Siverek bölgesine yerleşir. Kızın ailesi, kendi bölgesinin yöneticilerinden olmasına rağmen muhacir olarak geldikleri Siverek’te doğal olarak fakir düşerler. Gulê’yi Değirmen işçisi Remo’ya verirler. Halbuki Gulê göç öncesinde memleketi Malazgirt’te Billikî aşiretinden Feyad isimli gençle sevgili/sözlüdür. Savaş/göç ortamında baş gösteren kıtlık/yoklukla temel gıda/buğday karaborsaya düşer. Gulê’nin başlık parası olarak dört teneke buğday kararlaştırılır.
Gulê bu haksızlığı ve evlendirildiği kişi ile arasındaki uçurum derecesindeki farkı göstermek için bu sefer başlar kendi vasıflarını sıralamaya: Alımlı ve ağırbaşlı (bi ordama giran î), olgun ve hünerli(xwedanê kemal û merîfet î) Emer hanedanının prensesi/soylu kızı(torina mala Emer î) Derih ailesinin küheylanı(Kehêla mala Derîh î), Hasenan aşiret mensuplarının misafir olduğu, çare bulduğu merci(serpêsekiniya mêrikê Hesenî), Hasenanların yedi sülalesinin danıştığı(Şêwra heft bavê Hesena temamî bi te biye), Bağ Gülü(guleke rezî).Remo da malını dilenerek, şurdan burdan, eşek sırtındaki tenekelerle toplamıştır. Çürük buğday sahibidir.
Gulê durumunu da şöyle resmetmektedir: Gamlı gönül sahibi(dil bi xemê), yedi yerinden yaralı(bi heft ciya birîndarê), dertli yürekli(dil bi kulê) dört günlük muhacirliğin esir ve tutuklusu(hêsîr û girtiyê destê her çar royê maciriyê).
En büyük bir dert olarak da Rus işgali sonunda bahar mevsiminde tüm muhacirlerin memleketlerine dönmeye başlamasına karşın kendisi için gurbetin devam etmesi, çilesini katmerleştirmektedir. Adeta yüreğine oturan bu durumu şöyle dile germektedir:
“Bahar mevsimidir ve herkes memleketine gitmekte. Bir tek ben Siverek’te kalmış bulunmaktayım. Akıl sır erdiremedim neden felek boynumu arkadaşların ardından böyle bükük bıraktı benim ya Rab (Bihar e her kes berê xwe dide welat ez mame li Siwêregê, Hehû Xweda Rebbiyo nizanim hustiyê min çima ewqas li dû havala xwar kir)”
Yazımızı, “Cenab-i Hak bu millete bir daha böyle savaşlar, böyle göçler ve kızlarımıza da böyle zorla evlendirmeler göstermesin/yaşatmasın” duasıyla bitirelim. Siz de amin deyin.
Eserin yazılı versiyonunu aşağıya alıyoruz.
Dinlemek için link(Reso): https://www.dailymotion.com/video/x3p84zd
Dengbêj Reso’nun bu eserini Dengbêj Şakiro da icra etmektedir: https://www.youtube.com/watch?v=2txxl1CiQyw
Lê lê Gulê
dil bi xemê, bi heft ciya birîndarê, dil bi kulê lê lê Gulê
Lê lê Gulê ez nizanim felekê çira li min ha kir
Çepilê xwe avêt milê xwe li ba kir
Her çar royê mihaciriyê dilê dê û bava ji weleda sar kir
Macirên me vegeryan ji maciriyê bala xwe bidinê her çar royê maciriyê
Bihar e her kes berê xwe dide welat ez mame li Siwêregê
Hehû Xweda Rebbiyo nizanim hustiyê min çima ewqas li dû havala xwar kir
Koda genim li welatê Serhedê bi du mecidiya bû
li Siwêregê bi çar zêra û bi du mecidiya kir
felek mala te bişewite hela tu bala xwe bidê
ez par van wexta Gula Serhedê delaliya Feyad, Lawikê Bilikî bûm,
Lê lê Gulê
Rebenê ezê îro Gul im li dunyayê gidîno mînanî guleke rezî
sîng û berê min merûmê mînanî bax û bostanê
li welatê Serhedê salê carê av lê dibezî
ez Gula Serhedê da Remoyê qeraşê aşa Remo bi katolîka pişta kerê, bi pars û pûrsê qezenc kiriye Ez bi bextê we ketime îro Gulê li xwe mehr kir bi du kod genime rizî
Lê lê Gulê
dil bi xemê, bi heft ciya birîndarê , dil bi kulê lê lê Gulê
Lê tu bi ordama giran î, xwedanê kemal û merîfet î Gulê
Tu qîza Esedê Xêlid î, tu torina mala Emer î Gulê
Kehêla mala Derîh î Gulê, serpêsekiniya mêrikê Hesenî Gulê
Şêwra heft bavê Hesena temamî bi te biyê Gulê
Di soniya emrê xwe da hêsîr û girtiyê destê her çar royê maciriyê lê lê Gulê[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Türkçe) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Bu makale (Türkçe) dilinde yazılmıştır, makaleleri orijinal dilinde açmak için sembolüne tıklayın!
ئەم بابەتە 586 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Türkçe | http://www.murathaber.com
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 7
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: Türkçe
ڕۆژی دەرچوون: 12-03-2021 (3 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: کلتوور / فۆلکلۆر
پۆلێنی ناوەڕۆک: ئەدەبی / ڕەخنەی ئەدەبی
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: تورکی
شار و شارۆچکەکان: موش
وڵات - هەرێم: باکووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا کامەلا )ەوە لە: 24-05-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری )ەوە لە: 24-05-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری )ەوە لە: 24-05-2023 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 586 جار بینراوە

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
عەبدوڵڵا حەسەن زادە
21-11-2008
هاوڕێ باخەوان
عەبدوڵڵا حەسەن زادە
پەرتووکخانە
حەمەدۆک - بەرگی 4
16-06-2011
هاوڕێ باخەوان
حەمەدۆک - بەرگی 4
پەرتووکخانە
یاشار کەمال.. سترانبێژی ڕووناکی 1923-2015
09-04-2021
هاوڕێ باخەوان
یاشار کەمال.. سترانبێژی ڕووناکی 1923-2015
کورتەباس
چۆن بەرگی یەکەمی ڕۆمانی (حەمەدۆک)م نووسی؟
03-08-2022
زریان عەلی
چۆن بەرگی یەکەمی ڕۆمانی (حەمەدۆک)م نووسی؟
کورتەباس
گفتوگۆیەک لەگەل گوندنشینەکانی ساریباخچە لەبارەی یەشار کەمال و ڕۆمانی حەمەدۆک
20-02-2023
سارا سەردار
گفتوگۆیەک لەگەل گوندنشینەکانی ساریباخچە لەبارەی یەشار کەمال و ڕۆمانی حەمەدۆک
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
دزینی سروودێکی نیشتمانی کوردیی و گۆڕینی بۆ سروودی نیشتمانیی ئێران
28-02-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
ساتی دەرهێنانی شەهیدانی ئەشکەوتی داری خلە لە ساڵی 1991
27-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
(سەعدى) شاعير فارسێکى شيرازيى، يان کوردێکى هەورامى؟
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
شیلان گەیلانی
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
موسعەب ئەدهەم
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
کەریم حیکمەتی
27-02-2024
زریان سەرچناری
شوێنەکان
تل عەزێر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
کۆمەڵگەی دووگر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ژیاننامە
نەرمین حوسنی
26-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
شوێنەکان
تل بەنات
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ئامار
بابەت 510,564
وێنە 103,053
پەرتووک PDF 18,726
فایلی پەیوەندیدار 92,868
ڤیدیۆ 1,193

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.25
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.219 چرکە!