پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
17-04-2024
زریان عەلی
شوێنەکان
یاخیان
16-04-2024
سەریاس ئەحمەد
پەرتووکخانە
گوڵبەهارێک لەم پاییزی عومرەمدا دەڕوێت
16-04-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
سەرهاد ئیسماعیل بیسۆ خەلەف
16-04-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
سەعەد دەخیل تەعلۆ خدر
16-04-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
بارزان ئەکرەم
16-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
مێهرداد عەبدوڵڵازادە
15-04-2024
زریان عەلی
ژیاننامە
ئومێد سەیدی
15-04-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
کورد لە ئەرمەنستان ساڵی 1947
15-04-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
گوندی ناوزەنگ ساڵی 1979
15-04-2024
زریان عەلی
ئامار
بابەت 515,981
وێنە 105,164
پەرتووک PDF 19,082
فایلی پەیوەندیدار 95,620
ڤیدیۆ 1,279
ژیاننامە
قابیل عادل
ژیاننامە
شاپور عەبدولقادر
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنام...
تاراوگە
ژیاننامە
سەرهاد ئیسماعیل بیسۆ خەلەف
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
Di nivîsînê de sîstema zimên esas e
کوردیپێدیا، مێژووی ڕۆژ بە ڕۆژی کوردستان و کورد دەنووسێتەوە..
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Roşan Lezgîn

Roşan Lezgîn
=KTML_Bold=Di nivîsînê de sîstema zimên esas e=KTML_End=
#Roşan Lezgîn#
Navenda Nûçeyan

Ziman, sazîyeka muhteşem e. Divê otorîteya me ziman bi xwe be. Wek sazîyekê, ew dikare çerxa xwe bi me bide nasîn û nîşan bide ku kîjan qeyde rast, kîjan xelet e. Tenê divê em bala xwe bidin ser û sîstema wî baş nas bikin.
***
Di zimanê nivîsînê de ji bo me sîstema Kurdî esas e. Divê em hemî qeydeyên sîstema zimanê xwe baş bizanin û bi taybetî di zimanê nivîsînê de rîayetî wan qeydeyan bikin. Li vir em nimûneyekî piçûk nîşan bidin. Mesela, kurmancên me yên Farqînê, heta yên Hezroyê, yên Licê, yên Qulpê jî dibêjin “Te min nas kir”. Dimbilîyên me yên van deveran jî eynî wekî kurmancên me, dibêjin “To mi nas kerd.” Lê em bala xwe didin, kurmancên me yên deverên din dibêjin “Te ez nas kirim.” Dîsa, em bala xwe didin, dimbilîyên me yên deverên din jî dibêjin “To ez nas kerda.” Çawa ku dixuye, ji alîyê îmlayê ve problem tune be jî, eynî îfade bi du qeydeyên cihê tê gotin. Muhtemelen yek jê deforme, yanî xirabûyî ye. Lê kîjan?
Em dikarin qeydeya ku pirranîya xelkê me bikar tîne wek qeydeya rast, ya din jî xirabûyî bibînin. Lê belkî qeydeya ku pirranîya xelkê bikar tîne xelet be! Çimkî em nikarin tiştê ku pirranî dike îlmen rast bibînin, divê rastîya tiştekî bi krîterên îlmî îzeh bibe. Ji vê çendê, divê em li sîstema Kurdî binihêrin.
Ziman, sazîyeka muhteşem e. Divê otorîteya me ziman bi xwe be. Wek sazîyekê, ew dikare çerxa xwe bi me bide nasîn û nîşan bide ku kîjan qeyde rast, kîjan xelet e. Tenê divê em bala xwe bidin ser û sîstema wî baş nas bikin. Wê demê, hem em ê tê derxînin kîjan qeyde rast û kîjan xelet e, hem jî em ê bikarin îlmen îzeh bikin.
Kurmancî û Zazakîya me xisûsîyetên nîvî akuzatîvî nîvî ergatîvî nîşan didin. Muhtemelen diyalektên me yên jêr jî wisa bûne, lê bi demê re ergatîvîya wan ji nav çûye.
Bi kurtî, akuzatîvî ew sîstem e ku lêker di bin tesîra kirdeyê de ye; li gorî kirdeyê tê kişandin. Û ergatîvî jî ew sîstem e ku lêker di bin tesîra obje/tiştî de ye; li gorî obje/tiştî tê kişandin.
Cumleyên întransîtîv (geçişsiz), yanî cumleyên bêobje/tişt, jixwe akuzatîv in; ji ber ku tenê kirde heye, lewre lêker tenê di bin tesîra kirdeyê de ye. Mesela, wek “Sêv ket / Saye kewte.” Lê di cumleyên transîtîv (geçişli), yanî cumleyên ku obje/tişt digirin de Zazakî û Kurmancîya me li gorî deman xwedîyê du sîsteman e: 1. Dema niha û dema bê akuzatîv 2. Demên bihûrî ergatîv in. Nimûne:
Ez sêvê dixwim / Ez sêvan dixwim. (dema niha; akuzatîv)
Ez ê sêvê bixwim. / Ez ê sêvan bixwim. (dema bê; akuzatîv)
Min sêv xwar. / Min sêv xwarin. (dema bihurî; ergatîv)
Di vê sîstemê de, kîjan element li ser lêkerê tesîr bike, halê xwe yê sade diparêze, ya din ditewîne û pê tewang dide girtin. Li gorî vê formulê, nabe ku kirde û obje/tişt her du bi hev re di halê sade de bin, yan jî her du bi hev re di halê tewandî de bin. A ji ber vê sîstemê ye ku di zimanê me de yek ji bo halê sade yek ji bo halê tewandî, zemîrên me wek “ez/min, tu/te, wî/wê, ew/wan” cot in. Û dîsa, ji ber vê sîstemê ye ku peyvên me jî di nav cumleyê de hem bi halê sade hem bi halê tewandî, bi du şeklî têne bikaranîn.
Piştî ku me ev qeydeyên sîstema zimanê xwe zanî û li cumleya “Te min nas kir / To mi nas kerd” nihêrî, hingê em ê bibînin ku kirde (te/to) û obje (min) her du jî di halê tewandî de ne. Ji bo ku em bizanin seqetî ji kîjan elementî çêdibe, em ê li dema cumleyê jî binihêrin. Ji ber ku dema bihurî ye, em ê bizanin ku divê kirde (te/to) ya halê tewandî, obje (ez) ya halê sade be; û lêker jî, li gorî objeyê were kişandin. Yanî sîstema zimanê me bi xwe wek otorîteyekê qeydeyê rast bi me nîşan dide:
Te ez nas kirim. / To ez nas kerda.
Ji bo ku em di zimanê nivîsînê de sîstema Kurdî esas bigirin, ev tenê nimûneyeka piçûk bû ku me li vir nîşan da. Di zimanê nivîsînê de divê krîtera me, wek vê nimûneyê, sîstema zimanê me bi xwe be.
Helbet mimkun nîne ku her kesê dinivîse, sîstema Kurdî bi detay bizane. Lê ji bo kesên ku karê redakteyê dikin, tenê zanîna îmlayê (rastnivîsîn) qîm nake, divê sîstema zimanê me jî baş bizanin ku esas cumleyan rast bikin ne ku tenê forma peyvan biguherin. Kesên ku li ser ziman dixebitin, bi taybet yên ku selahîyeta mihendîsîya zimanî didin xwe, miheqeq divê ji îlmê zimannasîyê xeberdar bin.[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Kurmancî - Kurdîy Serû) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە 926 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://botantimes.com/- 11-09-2023
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 51
بەڵگەنامەکان
پەرتووکخانە
پەند و ئیدیۆم
ژیاننامە
وشە و دەستەواژە
کلتوور - مەتەڵ
کورتەباس
زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
ڕۆژی دەرچوون: 30-08-2023 (1 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: وتار و دیمانە
پۆلێنی ناوەڕۆک: زمانەوانی و ڕێزمان
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ئاراس حسۆ )ەوە لە: 11-09-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 26-09-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 926 جار بینراوە
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
وێنە و پێناس
وێنەیەکی مەلا مستەفا بارزانی ساڵی 1971 لە حاجی ئۆمەران
ژیاننامە
مهناز کاوانی
پەرتووکخانە
دەمێک لەگەل یاری غار
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
وێنە و پێناس
کاتی نمایشکردنی شانۆیی گۆرانی چایکا ساڵی 1988
پەرتووکخانە
حوکمی بنەماڵە لە عێراق و ئەو ئاڵنگاڕییانەی لەبەردەم حکومەت و دیموکراسیدان
ژیاننامە
شەرمین وەلی
کورتەباس
مەلا حەوێزەفەندی قۆچاغا
کورتەباس
شەوێکی باراناوی
شوێنەوار و کۆنینە
گەرماوی موفتی
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
وێنە و پێناس
کوردناس و نووسەرە کوردەکانی یەریڤان 1966
ژیاننامە
مێهرداد عەبدوڵڵازادە
ژیاننامە
بەناز عەلی
ژیاننامە
عیسا یونس حەسەن
پەرتووکخانە
گوڵبەهارێک لەم پاییزی عومرەمدا دەڕوێت
ژیاننامە
ئومێد سەیدی
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
ژیاننامە
ڕێناس ڕزگار
کورتەباس
سێ گفتی کۆنی کوردی
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای حەسەن ئاباد
کورتەباس
چەند نمونەیەک لە بیروباوەڕی فۆلکلۆری کوردەواری
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
ژیاننامە
ئاشتی شێرکۆ سلێمان
شوێنەوار و کۆنینە
کۆشکی کەلات
پەرتووکخانە
خووە بچووکەکان
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
وێنە و پێناس
مامۆستا و قوتابییانی قوتابخانەی کۆزەبانکە لە دیبەگە ساڵی 1968
پەرتووکخانە
چیرۆکی من
ژیاننامە
عەونی یوسف
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
وێنە و پێناس
گەنجانی ڕانیە ساڵی 1973
کورتەباس
بە بۆنەی چلەی کاک تایەرەوە: کاربەدەستانی هونەر و هەندێ لە خەڵکیش لە تایەر تۆفیق نەگەیشتن

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
قابیل عادل
18-04-2012
هاوڕێ باخەوان
قابیل عادل
ژیاننامە
شاپور عەبدولقادر
18-04-2012
هاوڕێ باخەوان
شاپور عەبدولقادر
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...)
تاراوگە
02-06-2018
هاوڕێ باخەوان
تاراوگە
ژیاننامە
سەرهاد ئیسماعیل بیسۆ خەلەف
16-04-2024
سروشت بەکر
سەرهاد ئیسماعیل بیسۆ خەلەف
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
17-04-2024
زریان عەلی
فەیروز ئازاد
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
17-04-2024
زریان عەلی
شوێنەکان
یاخیان
16-04-2024
سەریاس ئەحمەد
پەرتووکخانە
گوڵبەهارێک لەم پاییزی عومرەمدا دەڕوێت
16-04-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
سەرهاد ئیسماعیل بیسۆ خەلەف
16-04-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
سەعەد دەخیل تەعلۆ خدر
16-04-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
بارزان ئەکرەم
16-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
مێهرداد عەبدوڵڵازادە
15-04-2024
زریان عەلی
ژیاننامە
ئومێد سەیدی
15-04-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
کورد لە ئەرمەنستان ساڵی 1947
15-04-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
گوندی ناوزەنگ ساڵی 1979
15-04-2024
زریان عەلی
ئامار
بابەت 515,981
وێنە 105,164
پەرتووک PDF 19,082
فایلی پەیوەندیدار 95,620
ڤیدیۆ 1,279
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
وێنە و پێناس
وێنەیەکی مەلا مستەفا بارزانی ساڵی 1971 لە حاجی ئۆمەران
ژیاننامە
مهناز کاوانی
پەرتووکخانە
دەمێک لەگەل یاری غار
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
وێنە و پێناس
کاتی نمایشکردنی شانۆیی گۆرانی چایکا ساڵی 1988
پەرتووکخانە
حوکمی بنەماڵە لە عێراق و ئەو ئاڵنگاڕییانەی لەبەردەم حکومەت و دیموکراسیدان
ژیاننامە
شەرمین وەلی
کورتەباس
مەلا حەوێزەفەندی قۆچاغا
کورتەباس
شەوێکی باراناوی
شوێنەوار و کۆنینە
گەرماوی موفتی
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
وێنە و پێناس
کوردناس و نووسەرە کوردەکانی یەریڤان 1966
ژیاننامە
مێهرداد عەبدوڵڵازادە
ژیاننامە
بەناز عەلی
ژیاننامە
عیسا یونس حەسەن
پەرتووکخانە
گوڵبەهارێک لەم پاییزی عومرەمدا دەڕوێت
ژیاننامە
ئومێد سەیدی
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
ژیاننامە
ڕێناس ڕزگار
کورتەباس
سێ گفتی کۆنی کوردی
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای حەسەن ئاباد
کورتەباس
چەند نمونەیەک لە بیروباوەڕی فۆلکلۆری کوردەواری
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
ژیاننامە
ئاشتی شێرکۆ سلێمان
شوێنەوار و کۆنینە
کۆشکی کەلات
پەرتووکخانە
خووە بچووکەکان
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
وێنە و پێناس
مامۆستا و قوتابییانی قوتابخانەی کۆزەبانکە لە دیبەگە ساڵی 1968
پەرتووکخانە
چیرۆکی من
ژیاننامە
عەونی یوسف
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
وێنە و پێناس
گەنجانی ڕانیە ساڵی 1973
کورتەباس
بە بۆنەی چلەی کاک تایەرەوە: کاربەدەستانی هونەر و هەندێ لە خەڵکیش لە تایەر تۆفیق نەگەیشتن

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1.812 چرکە!