پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
ساتی دەرهێنانی شەهیدانی ئەشکەوتی داری خلە لە ساڵی 1991
27-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
(سەعدى) شاعير فارسێکى شيرازيى، يان کوردێکى هەورامى؟
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
شیلان گەیلانی
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
موسعەب ئەدهەم
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
کەریم حیکمەتی
27-02-2024
زریان سەرچناری
شوێنەکان
تل عەزێر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
کۆمەڵگەی دووگر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ژیاننامە
نەرمین حوسنی
26-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
شوێنەکان
تل بەنات
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
زۆڕاڤا
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ئامار
بابەت 510,557
وێنە 103,048
پەرتووک PDF 18,723
فایلی پەیوەندیدار 92,868
ڤیدیۆ 1,193
ژیاننامە
عەبدوڵڵا حەسەن زادە
پەرتووکخانە
حەمەدۆک - بەرگی 4
پەرتووکخانە
یاشار کەمال.. سترانبێژی ڕوو...
کورتەباس
چۆن بەرگی یەکەمی ڕۆمانی (حە...
کورتەباس
گفتوگۆیەک لەگەل گوندنشینەکا...
Li Ser Pirtûka Rêziman û Rastnivîsa Zaravayê Kurmancî Nirxandinek -I-
بەهۆی کوردیپێدیاوە دەزانیت؛ کێ، کێیە! کوێ، کوێیە! چی، چییە!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Bahoz Baran

Bahoz Baran
Li Ser Pirtûka Rêziman û Rastnivîsa Zaravayê Kurmancî Nirxandinek -I-
#Bahoz Baran#

Dema ku em bala xwe didin pirtûkên rêzimanê yên Kurmancî, em rastî  gelek  kêmasî û çewtiyên berbiçav tên. Divê amadekarê wan pirtûkan, wan çewtiyan bibînin û di pirtûkên xwe yên din de, wan serast bikin. Lewre çewtî belav dibin û êdî weke tiştekî rast tên pejirandin. Par, di heqê pirtûka Samî Tan ya rêzimanê de, du nivîsên min di azadiya welat de hatin weşandin. Birêz Samî Tan bersiva herdu nivîsan jî da. Hinek tişt qebûl kirin, hinek qebûl nekirin û ji hinekan re jî got, mirov dikare li ser wan bifikire. Li ser pirtûka wî şeş nivîs li ber destê min  hebûn. Min nivîsa sêyemîn jî şand, lê ji ber çi egerê bû ez nizanim, azadiya welat got, “em nikarin nivîsa te biweşînin, polemîk derdikevin.” Gelo em ê nikaribin  nîqaşa mijarên xwe yên rêzimanî  bikin? 
Îsal pirtûka bi navê “Hînker” jî derket. Dema ku min bala xwe da wê pirtûkê, min dît ku, tiştên ku hatibûn rexnekirin, hê jî weke xwe mane. Nivîskarên me carinan kêmasiyan qebûl jî dikin; lê rast nakin. Dîsa min berê xwe da pirtûka Samî Tan û kêmasî û çewtiyên berbiçav tespît kirin. Armanca min ew e ku, bi çavekî rexneyî û zanistî li rêzimana kurmancî bê nihêrtin û avahiya ku hatiye lêkerin, bê xurtkirin û bilindkirin. Lewre li bakur, di warê rêzimanê de gelek tiştên kêm û çewt hene. Rexneyên me dikevin qada zanistê û xwedî îspat in. Ev pirtûkên ku ez qala wan jî dikim, li her ciyî hene û mirov wan dixwînin, ji ber vê yekê divê li ser kêmasî û çewtiyan bê sekinandin. Divê nivîskarên me jî guh bidin van tiştan, xwe neqehirînin, careke din li ser van mijaran bifikirin.VEQETANDEK Û QERTAFÊN NEDIYARIYÊ-NEBINAVKIRINÊDi pirtûka Samî Tan de mijar wiha hatiye vegotin:Qertafên raveberê ev in(veqetandek): -a(mê), ê(nêr), ên(pirj.)Mînak:Hevala min hevalê min hevalên minQertafên nediyariyê(nebinavkirinê) ev in: -ek(yekj.), -in(pirj.)-ek ji ‘yek’ê tê; -in jî ji ‘hin’ê têVeqetandekên nebinavkirî ev in: -eke(mê), -ekî(nêr) -ine(pirj.)Hevaleke min  hevalekî min  hevaline min Qertafên -eke, -ekî,  -ine, weke qertafên veqetandekê yên nebinavkirî hatine dayîn.  Ev tiştekî ne di cî de ye. Ji ber ku -ek û -in tiştekî din in; -î, û -e tiştekî din in. Mirov nikare, wan weke yek tiştî nîşan bide. Rêbaza rêzimanî ya veçirandina qertafan jî destûrê nade vê yekê. Her qertaf xwedî peywirekê ye. Mirov nikare du qertafan bi hev ve bikelijîne. Dema ku mirov peyvê ji hev veçirîne her tişt derdikeve holê:
Mînak:   Hev-al-ek-î      min hev-al-ek-e    min hev-al-in-e   minHev= koka peyvê       al= qertafa çêker      ek= qertafa nediyariyê ya yekjimar     î= veqetandeka nêr ya ku piştî nediyariyê tê.Mirov dikare bibêje, dema ku qertafên –ek û –in di ravekê de cî bigirin(bên raveberê) wateya nediyariyê didin wê û qertafên veqetandekê jî diguherin dibin: -î, -e, -e. Ango her du qertaf ji hev cuda ne.
RAVEKÊN NAVDÊR Û RENGDÊRAN Û YÊN RÊZIKÎ-ZINCÎRÎDivê mijarê de jî, hin tişt hatine tevlihevkirin. Ravekên navdêran, di nava mînakên ravekên rengdêran de hatine dayîn. Mînakên raveka zincîrîn jî çewt hatine dayîn, bi ravekên rengdêran re jî hatine tevlihevkirin.Ji bo raveka rengdêran ev mînak  hatine dayîn:Mînak:  Mala vî hevalî,                             Xwedina wî bilbilî,               Hatina çar hevalan             Axaftina çend karkeran,              Xebata du destbirayan,       Roniya kîjan malêEv mînak ravekên navdêran in, ne ravekên rengdêran in, tenê rengdêrek ketiye nava wan. Mirov nikare vana weke ravekên rengdêran nîşan bide. Ji bo  em karibin wan bikin ravekên rengdêran divê wiha bên nivîsîn:Çareserî:  Vî hevalî, wî bilbilî, çar hevalan, çend karkeran, kîjan mal  Ev heval ew bilbil çar heval çend karker 
Ji bo raveka zincîrîn jî ev mînak hatine dayîn:Mînak:  Hevala çavşîn û porzer             Dayika dilşewitî û keserkûr
Raveka zincîrîn di rengdêran de tune ye. Çima ev mînak hatine dayîn, min fam nekir. Ev her du mînak jî çewt in. Raveka zincîrîn wisa nayê çêkirin. Divê du heb ravek têkevin nav hev. Lê di mînakê de raveber û ravekerek heye. Di ser de, li şûna navdêrê, rengdêr hatine bikaranîn. Ev jî çewtiyeke din e.Hevala            çavşîn û porzerRaveber          RavekerRaveker ji du hêmanan pêk hatiye û ev jî weke raveka zincîrîn hatiye dayîn. Raveka zincîrîn ne wiha ye û ji rengdêran jî çênabe.
Çareserî:Di raveka zincîrîn de, du ravek bi hev ve tên girêdan; Mînak:  Kulîlka çiya+çiyayê zagrosê= Kulîlka çiyayê Zagrosê             Mifteya derî+ mala zînê= Mifteya deriyê mala zînê  HOKERÊN ŞANÎDANÊDi mijara hokerên şanîdanê de jî, çewtiyeke berbiçav  heye.Samî Tan gotiye hokerên şanîdanê ev in:  Wisa, wilo werê(dûr)                                                               Wiha, halo, hanî(nêz)Ev tiştên ku hatine rêzkirin, ne hokerên şanîdanê ne, hokerên çawaniyê ne; pirsa “çawa”yê dibersivînin û teşeyê kirina tiştekî nîşan didin.Mînak:  Min ji te re wisa got.(çawa got-teşeyê gotinê )             Wiha kir û wisa xwar.(çawa kir û çawa xwar-teşeyê kirinê û xwarinê)Çareserî:  Hokerên şanîdanê ev in:  wa(dûr), va(nêz)Mînak: Wa nan dixwe.(xwarinê nîşan dide, aresteyî lêkerê dibin hoker) Va diçe malê.(çûyîna malê nîşan dide, aresteyî lêkerê dibin hoker)Carinan weke pêveber jî tên nivîsîn û qertafa(-e,-ye) kesê sêyem ya ku di şûna lêkera “bûn”ê de jî tê bikaranîn distînin.Mînak: Va ye, nan dixwe.            Wa ye diçe malê.
CUREYÊN BÊJEYANSamî TAN di pirtûka xwe de “veqetandek û jimarnavan” jî xistiye nav cureyên bêjeyan. Ev ne di cî de ye. Mijar jî tevlihev dibin. Veqetandek jixwe ravekan çêdikin û dikevin beşa navdêr û rêngdêran. Jimarnav jî hem di nava rengdêran de cî digirin; hem jî ji bo diyarkirina wan, em di nava mijara navdêran de dikarin cî bidin wan, ji ber ku ew jî navdêr in.Li gorî dabeşkirina pirtûka Samî TAN:Cureyên Bêjeyan Ev in:Veqetandek, navdêr, cînavk, hevalnav, hoker, daçek, gihanek, baneşan, jimarnav, lêkerDema ku em rexneyan li hinek mijarên wiha dikin bersiv ev e: Celadet Elî Bedirxan jî wisa gotiye.Belê, we gelek tiştên Celadet Elî Bedirxan guhertiye, wê çaxê ev bersiv çi ye?. Divê mirov bi awayekî neguherbar li Celadet Elî Bedirxan nenihêre. Avahiya ku wî  lêkiriye xurt û bilind bike. Çareserî:Peyv ji aliyê binyadê ve, yan nav in yan jî lêker in, ji ber ku li  xwezayê jî tevger(lêker) û hebûn(nav) hene, ev wiha ye; lê li gorî peywira xwe dibin hoker, rengdêr, daçek, gihanek, cînavk.Li gorî dabeşkirina me:Li gorî binyada xwe peyv dibin: Navdêr û lêker, peyvek dema ku bi tena serê xwe be, yan navdêr e, yan jî lêker e.Li gorî peywira xwe peyv dibin:  Cînavk, rengdêr, hoker, daçek, gihanek, baneşan.Di nivîseke din de, ez ê li ser hin kêmasî û çewtiyên din, ramanên xwe bînim zimên. Lewre gelek tiştên ku em ê qala wan bikin hene. Mijara hêmanên hevokê, mijara tewangê, mijara raderê, mijara qertafên navgir, mijara rengdêran, mijara lêkernavê, mijara hevoksaziyê, mijara xalbendiyê.Kaynak: Li Ser Pirtûka Rêziman û Rastnivîsa Zaravayê Kurmancî Nirxandinek I - Amîda Kurd[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Kurmancî - Kurdîy Serû) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە 592 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://www.amidakurd.net/ - 04-11-2023
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 39
پەرتووکخانە
ژیاننامە
وشە و دەستەواژە
وێنە و پێناس
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
کورتەباس
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
ڕۆژی دەرچوون: 12-07-2009 (15 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: ئەدەبی / ڕەخنەی ئەدەبی
پۆلێنی ناوەڕۆک: زمانەوانی و ڕێزمان
پۆلێنی ناوەڕۆک: وتار و دیمانە
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: کرمانجیی سەروو - تیپی لاتینی
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ئاراس حسۆ )ەوە لە: 04-11-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا کامەلا )ەوە لە: 05-11-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( سارا کامەلا )ەوە لە: 04-11-2023 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 592 جار بینراوە

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
عەبدوڵڵا حەسەن زادە
21-11-2008
هاوڕێ باخەوان
عەبدوڵڵا حەسەن زادە
پەرتووکخانە
حەمەدۆک - بەرگی 4
16-06-2011
هاوڕێ باخەوان
حەمەدۆک - بەرگی 4
پەرتووکخانە
یاشار کەمال.. سترانبێژی ڕووناکی 1923-2015
09-04-2021
هاوڕێ باخەوان
یاشار کەمال.. سترانبێژی ڕووناکی 1923-2015
کورتەباس
چۆن بەرگی یەکەمی ڕۆمانی (حەمەدۆک)م نووسی؟
03-08-2022
زریان عەلی
چۆن بەرگی یەکەمی ڕۆمانی (حەمەدۆک)م نووسی؟
کورتەباس
گفتوگۆیەک لەگەل گوندنشینەکانی ساریباخچە لەبارەی یەشار کەمال و ڕۆمانی حەمەدۆک
20-02-2023
سارا سەردار
گفتوگۆیەک لەگەل گوندنشینەکانی ساریباخچە لەبارەی یەشار کەمال و ڕۆمانی حەمەدۆک
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
ساتی دەرهێنانی شەهیدانی ئەشکەوتی داری خلە لە ساڵی 1991
27-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
(سەعدى) شاعير فارسێکى شيرازيى، يان کوردێکى هەورامى؟
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
شیلان گەیلانی
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
موسعەب ئەدهەم
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
کەریم حیکمەتی
27-02-2024
زریان سەرچناری
شوێنەکان
تل عەزێر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
کۆمەڵگەی دووگر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ژیاننامە
نەرمین حوسنی
26-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
شوێنەکان
تل بەنات
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
زۆڕاڤا
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ئامار
بابەت 510,557
وێنە 103,048
پەرتووک PDF 18,723
فایلی پەیوەندیدار 92,868
ڤیدیۆ 1,193

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.25
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.375 چرکە!