پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
ساتی دەرهێنانی شەهیدانی ئەشکەوتی داری خلە لە ساڵی 1991
27-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
(سەعدى) شاعير فارسێکى شيرازيى، يان کوردێکى هەورامى؟
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
شیلان گەیلانی
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
موسعەب ئەدهەم
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
کەریم حیکمەتی
27-02-2024
زریان سەرچناری
شوێنەکان
تل عەزێر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
کۆمەڵگەی دووگر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ژیاننامە
نەرمین حوسنی
26-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
شوێنەکان
تل بەنات
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
زۆڕاڤا
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ئامار
بابەت 510,562
وێنە 103,049
پەرتووک PDF 18,724
فایلی پەیوەندیدار 92,868
ڤیدیۆ 1,193
ژیاننامە
عەبدوڵڵا حەسەن زادە
پەرتووکخانە
حەمەدۆک - بەرگی 4
پەرتووکخانە
یاشار کەمال.. سترانبێژی ڕوو...
کورتەباس
چۆن بەرگی یەکەمی ڕۆمانی (حە...
کورتەباس
گفتوگۆیەک لەگەل گوندنشینەکا...
Deng-bêj an jî deng-bes
کوردیپێدیا، دادگا نییە، داتاکان ئامادەدەکات بۆ توێژینەوە و دەرکەوتنی ڕاستییەکان.
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Deng-bêj an jî deng-bes

Deng-bêj an jî deng-bes
=KTML_Bold=Deng-bêj an jî deng-bes=KTML_End=
Rêzan Diljen

Ez serê we neêşînim, bersiva her sê pirsan bidim. Îro #Şakiro# ji hemû dengbêjên me yên sax saxtir e, an jî ew ji Şakiro mirîtir in.
“Kilamên bi ziman û naveroka xwe di erdê kurdan da afirîne, jiyana kurdan a paqij û kokdar nîşan dide.(Albert Socin)
Heke em li#folklora kurdan# binêrin yek ji cudahîyên me û yên gelên din ên herî mezin “dengbêjî” ye. Ev bi hezaran sal in me dîroka xwe, şerên xwe -çi yê bi dewletan ra çi yê navxweyî-, evînên xwe, serhildanên xwe, çîrok û meselokên xwe bi xêra dengbêjîyê parastine û gihandine vê rojê. Pirsa ewil: Erê me şerên berê, serhildanên berê, pêşerojê, gihandine îro, lê gelo em îroyê bi siberojê ra girê didin?
Afirînerîya dengbêjan
Berî bi salan li herêma Reşkotan camêrekî bi navê Filîtê Quto tê kuştin. Karapêtê Xaço, Reso, Huseyno, Hozan Aydin, Salihê Qubînî, Dengbêj Zahiro û gelek dengbêjên din li ser vê kuştinê distirin. Bi navê Têlî keçikeka bedew heye, li ser vê keçikê jî Hiseynê Farê, Şakiro, Miradê Kinê û gelek dengbêjên din distrin. Li ser Siyabend û Xecê, li ser Seyrê û Elîyê Mamed, li ser Kekê Xiyasedîn, li ser Bişarê Çeto, li ser Eliyê Ûnis û li ser gelek çîrokên din kilam hatine strîn. Gelo we qet fikiriye bê çima dengbêjên me li ser çîrokên me yên îroyîn kilamekê nikarin bistrin? Gelo ma kurd hew şer dikin, hew hez ji yekê dikin, hew serî hildidin? Li ser şerê Kobaniyê çend kilamên me hene, li ser şewitîna gundan? Mînak, par li Bismîlê ji bo erd şer derketibû, û neh kes miribûn. Ez dibêjim heke ev şer sed sal berê biqewimîya niha di destê me da gelek varyantên li ser vî şerî hebûn. Lê niha hê salek jî ji ser wê derbas nebûye, hat jibîrkirin jî.
Giringiya dengbêjiyê li vir darîçav e. Cîranekî min ê dengbêj hebû, tim û daîm kilamên Miradê Kinêyî digotin, û behsa wî dikir. Carekê gotibû, “Rêzan, xwarzê! Mirado heke bidîta keçikeka xweşik diçe ber avê, karibû deh kilaman li ser vê rewşê derxe”. Axir, dengbêj di heman demê da şair in jî, afirîner in. Ji ber vê yekê divê zimanê wan sivik be, pak be, zelal be, karibin bi qasî şairan hêmayên baş biafirînin -ya rastî di edebiyata me da gelek caran dengbêj hêmayên baştir diafirînin-. Mînakeka baş li ser afirînerîyê, ji kilama Mîrza Axayê Rindikî a Mirado: “Pa axa yeka çawa ya êdî. Yeka serbizêr a, kofîkêl a, awirşewat a, kêmasteşîr a, nazik a xwînşêrîn a, nazelîn a, serê wê sêsed û çil û çar kezî na. Serê keziya baqûd û zemrûd û porrengê bajarî na. Ti dibê Ya Xalîqo te mûm û ava zîv û zêr de hilanîna.”
Mînakeka din ji klama Emê Gozê ya dengbêj Huseyno:
“gozê bi sê denga bang dike dibê Emo lawo tu lê xe
beşera bavê mino tu lê xe
çepildirêjo tu lê xê
navmilpano tu lê xê
helhel pozberano de tu lê xe
lawo navê revê navekî xirab e
tu carî bi dû berxê Mala Dîbo mexe
şîrê mi li te heram be lawo emega mi li te heram be”
Pirsa diduyan: Gelo dibe ku afirînerîya dengbêjên me ziwa bûbe, xitimîbe, gelo ava wan hê jî diherike bi ser me ve?
Dengbêjîya modern mimkun e?
Bi min, çawa çanda devkî tesîreka mezin li çanda nivîskî kiribe, divê îro çanda nivîskî -qesta min ya baş û tîr e, ne yê çêker- jî tesîrê li çanda devkî -dengbêjî- bike da ku têkiliya wan xurttir bibe, û rêya modernîzma dengbêjîyê vebe. Çawa edebiyata klasîk û modern hebe, divê di dengbêjîyê da jî ev hebe. Axir, bi şer û serhildan û evînên sed sal berê em nikarin vê çandê li ser pêyan bihêlin. Divê em naverokê modernîze bikin. Her çiqas li Rojavayê bi xêra Mehmûd Berazî hin hewldan hebin jî têrê nake. Kilama Siwaro mînakeka baş e, ji alîyê deng û reng ve, ji alîyê ziman -rengdêr, navdêr, baneşan, ravek- ve, ji alîyê afirînerîyê ve.
“Ey lo siwaro ma tu bû stêra va egîda êêêê
Şefaqê xwe dabû şelîtê kunê mezin, zeraqê dabû konan û va çîta xweşmêr mala babê min nemane lewma qelsemêr hespê wan dide ber cidîda li minê
Ey la hayê sed car li min hayê sê sed qeda û bela bikeve tor û bextê vê dinyayê êê yeman”
Axir, divê sazîyên me yên dengbêjîyê hebin, akademîya dengbêjîyê hebe, li wir di serî da dersên afirînerîyê bidin, dengê wan terbîye bikin, divê şagirt di heman demê da ji helbestan fêm bikin, haya wan ji operayê hebe, ji jazzê jî. Ha ê wê çaxê dengbêjîya modern hebe. Pirsa sisêyan: Gelo, me şoreşeka dengbêjîyê ya modern divê, heke şoreşeka wisa biqewime bi qasî edebiyata devkî edebiyata nivîskî jî jê sûd wernagire?
Ez serê we neêşînim, bersiva her sê pirsan bidim. Îro Şakiro ji hemû dengbêjên me yên sax saxtir e, an jî ew ji Şakiro mirîtir in.
Çavkanî:
1. Dengbêj Huseyno, Nûbihar, 2021.
2.https://youtu.be/Vjpylh5DKpc?si=fditDMa5ipSY6Xz4
3. Eugen Prym und Albert Socin, Kurdische Sammlungen / Erzählungen und Lieder, St Petersbûrg 1890.
4. https://youtu.be/9aRR-22k57I?si=28BO64k-uCx71uxT
[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Kurmancî - Kurdîy Serû) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە 363 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://kurdshop.net/ - 07-12-2023
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 51
پەرتووکخانە
پەند و ئیدیۆم
وشە و دەستەواژە
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
کلتوور - مەتەڵ
کورتەباس
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
ڕۆژی دەرچوون: 11-10-2023 (1 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: هونەری
پۆلێنی ناوەڕۆک: کلتوور / فۆلکلۆر
پۆلێنی ناوەڕۆک: وتار و دیمانە
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: کرمانجیی سەروو - تیپی لاتینی
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ئاراس حسۆ )ەوە لە: 07-12-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا کامەلا )ەوە لە: 08-12-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( سارا کامەلا )ەوە لە: 07-12-2023 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 363 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.16 KB 07-12-2023 ئاراس حسۆئـ.ح.

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
عەبدوڵڵا حەسەن زادە
21-11-2008
هاوڕێ باخەوان
عەبدوڵڵا حەسەن زادە
پەرتووکخانە
حەمەدۆک - بەرگی 4
16-06-2011
هاوڕێ باخەوان
حەمەدۆک - بەرگی 4
پەرتووکخانە
یاشار کەمال.. سترانبێژی ڕووناکی 1923-2015
09-04-2021
هاوڕێ باخەوان
یاشار کەمال.. سترانبێژی ڕووناکی 1923-2015
کورتەباس
چۆن بەرگی یەکەمی ڕۆمانی (حەمەدۆک)م نووسی؟
03-08-2022
زریان عەلی
چۆن بەرگی یەکەمی ڕۆمانی (حەمەدۆک)م نووسی؟
کورتەباس
گفتوگۆیەک لەگەل گوندنشینەکانی ساریباخچە لەبارەی یەشار کەمال و ڕۆمانی حەمەدۆک
20-02-2023
سارا سەردار
گفتوگۆیەک لەگەل گوندنشینەکانی ساریباخچە لەبارەی یەشار کەمال و ڕۆمانی حەمەدۆک
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
ساتی دەرهێنانی شەهیدانی ئەشکەوتی داری خلە لە ساڵی 1991
27-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
(سەعدى) شاعير فارسێکى شيرازيى، يان کوردێکى هەورامى؟
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
شیلان گەیلانی
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
موسعەب ئەدهەم
27-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
کەریم حیکمەتی
27-02-2024
زریان سەرچناری
شوێنەکان
تل عەزێر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
کۆمەڵگەی دووگر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ژیاننامە
نەرمین حوسنی
26-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
شوێنەکان
تل بەنات
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
زۆڕاڤا
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ئامار
بابەت 510,562
وێنە 103,049
پەرتووک PDF 18,724
فایلی پەیوەندیدار 92,868
ڤیدیۆ 1,193

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.25
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.125 چرکە!