پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
ئەنیمێشن سینەمای جیهان داگیر دەکات
22-05-2024
زریان عەلی
ژیاننامە
خانە دارا نەباتی
22-05-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
مرۆڤی گێل خواردەی گورگی لەڕە!
22-05-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
ڕێبەری کچە زیرەکەکان؛ چۆن خۆمان خۆش بوێت؟
22-05-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
داهاتوویەک کە بە هەموومان دروستی دەکەین
21-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
مارکس و سۆشیالیزم و دەوڵەت
21-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
ئامانج نازم بیجان
20-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
مەترسیەکانی سەر ئازادی ڕادەربڕین
20-05-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
ڕابەر فایەق مەحمود
20-05-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
ڕووبەڕووبونەوەی گەندەڵی
20-05-2024
زریان سەرچناری
ئامار
بابەت 518,996
وێنە 106,683
پەرتووک PDF 19,298
فایلی پەیوەندیدار 97,307
ڤیدیۆ 1,392
ژیاننامە
عەلی توانا
ژیاننامە
نوری ئەحمەد تەها
ژیاننامە
فازیل قەفتان
ژیاننامە
سەبری کایا
شەهیدان
ژینا ئەمینی
Mîrnişîna Erdelan, desthilatdariya herî demdirêj a Kurdî
کوردیپێدیا، گەورەترین پڕۆژەی بەئەرشیڤکردنی زانیارییەکانمانە..
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Mîrnişîna Erdelan, desthilatdariya herî demdirêj a Kurdî

Mîrnişîna Erdelan, desthilatdariya herî demdirêj a Kurdî
=KTML_Bold=Mîrnişîna Erdelan, desthilatdariya herî demdirêj a Kurdî=KTML_End=

Di dîroka nû ya Kurdî de, Mîrnişîna Erdelan wek yekemîn desthilata Kurdî tê danîn. Li gor gelek ji çavkaniyên Dîrokî, desthilata Mîrnişîna #Erdelanê# bo salên 1169 – 1862`an a mîladî vedigere. Her li gorî vê dîrokê, di her du qonaxên dîrokê yên sedsaliya navîn û dîroka nû de, Mîrnişîna Erdelanê desthilata herî bi temen a Kurdî bû. Di vê heyamê de jî nêzî 85 kesan ji endamên malbata Erdelaniyan gihêştine desthilatê û rola xwe ya dîrokî dîtine.
Derbarê dîroka derketina malbata Erdelaniyan û damezirandina Mîrgeha wan (Baba Erdelan) nerînên cuda hene. Meimûn Beg kurê Bîge Beg (1496-1538)`an Yazdehemîn Mîrê Erdelaniyan, bal kişandiye ser wê yekê ku Baba Erdelan damezirînerê mîrgehê nebûye, berî wî jî çend endamên malbata wan desthilatdar bûn lê Baba Erdelan ew kese ku di dawiya sedsala navîn de desthilateke xwecihî ya siyasî bo wê malbatê damezirand.
Ji aliyê xwe Mihemed Emîn Zekî Beg Baba Erdelan weke damezirênerê hikûmeta Erdelan daye zanîn. Ew dibêje dema êrîşa Cengîz Xan de ku Cengîz dest bi ser navçeyên Şarezûr û Erdelanê de girt, li ser fermana Cengîz Xan, Baba Erdelan weke desthilatdarê navçeya xwe ma.
Emanulla Xan ê Erdelan
Ji aliyê din ve eger dîroka vê malbatê û Mîrên Erdelan bo demek dûr an jî nêzîk vegere, tiştekî ji vê rastiyê kêm nake ku kesek bi navê Baba Erdelan, bûye nasnavê wê malbata xwedi dîrok û damezrênerê vê mîrgehê bû. Herweha ew kes di serdema Sasanî û Ebbasiyan de nebûye,ji ber ku çavkaniyên resen behsa hebûna kesekî bi navê Baba Erdelan nakin. Ji ber wê ew kesê bi navê Baba Erdelan hat naskirin di rastiyê de navê wî Xesrew Xan bû û derdora sala 1169`an desthilatdarê navçeya Şarezûr û Hewraman bû. Faktora ku alîkariya derketina wî kesî kir ku fermandariya navçeyên Hewraman û Şarezûr bike, peywendiya wan navçeyan li gel dewleta Eyûbiyan bû li Mîsir û Şamê di navbera salên 1146- 1190 ku ji aliyê Sultan Selahedîn Eyûbî ve dihate birêvebirin.
Her ji ber wê di dema desthilatdariya Eyûbiyan de li navçeyê, derfet bo derketina Baba Erdelan û malbata wî çêbû ku bikare desthilateke nîvserbixwe di nava dewleta Eyûbiyan de ava bike. Ev desthilat girêdayî Eyûbiyan bû û di dema desthilata xwe de Kelha Zelimê li navçeya Hewramanê ava kir, ew kire paytexta desthilata xwe û heta ku di sala 1208`an de koça dawiyê kir, dest danîbû ser navçeya Şarezûr û serkêşiya Mîrektiya Erdelan dikir.
Piştî wî kurê wî bi navê Killoll li cihê wî rûnişt û di salên 1208- 1231`ê de desthilatdarî kir. Di serdema wî de desthilata vê Mîrektiyê gihaye Seqiz, Zerîn Kemer, Gerûs, Siyako û Kelha Hewlêrê.
Mîrgeha Xesrew - Cîhê desthilatdariya Xesrew Xan ê Erdelan
Di serdema wî mîrî de êrîşa Moxolan gihaye Kurdistanê û navçeya Erdelan. Wî mîrî siyasetek daye meşandin ku navçeya di bin destê xwe de ji talan û wêrankirinê biparêze. Her ji ber wê xwe nêzî desthilata Moxol kir û baweriya wan bidest anî ku êrîşî ser herêmên di bin destê wî de nekin.
Dema ku Kolloll koça dawiyê kir, kurê wî Xidir li şûna wî rûnişt û di nava salên 1231- 1264`an de desthilatdarî kiriye. Ew bi yek ji mîrên bexşer (destvekirî) û jêhatî tê naskirin û dibêjin di serdema wî de aramî û ewlekarî li navçeyê hebû.
Piştî Xidir kurê wî bi nave Elyas cihê wî digre û di navbera 1264- 1310`an de desthilatdar bû. Ew jî wekî bavê xwe kesekî bexşer û dadmend bû.
Piştî Elyas kurê wî bi nave Xidirê Duyem di navbera 1310- 1345`an de desthilatdar bû û navçeyên Koye, Herîr, Hewlêr, Rewandiz û Amêdî li Başûrê Kurdistanê jî xistin bin destê xwe.
Helo Xan yek din ji wan mîrên jêhatî bû ku Kelha Zelim li navçeya Hewramanê kire paytexta xwe, piştî wî kurê wî Xan Ehmed Xan bûye mîr û sala 1634`an de Sine kiriye paytexta xwe.
Paşmayê Keleha Heloxan
Di encama peymana Zehaw a sala 1639`an de hêza vê mîrgehê kêm û lawaz bû.
Kelhên Hesenawa, Pilekan, Kelha Merîwanê ji bajarên giring ên mîrgeha Erdelan bûn.
Çavkanî
Çerdeyek Le Mêjûy Kurd – Dr. Keywan Azad Enwer – Silêmanî 2021
Mîrnişînên Kurdî yên Rojhilat – Nûşîrvan Mistefa Emîn – Silêmanî 2006
[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Kurmancî - Kurdîy Serû) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە 251 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://kurdshop.net/ - 04-01-2024
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 8
زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
ڕۆژی دەرچوون: 23-07-2023 (1 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: وتار و دیمانە
پۆلێنی ناوەڕۆک: مێژوو
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ئاراس حسۆ )ەوە لە: 04-01-2024 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 04-01-2024 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 04-01-2024 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 251 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.18 KB 04-01-2024 ئاراس حسۆئـ.ح.
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
مارکس و سۆشیالیزم و دەوڵەت
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
وێنە و پێناس
دوو ئافرەتی گەڕەکێکی قەڵاتی هەولێر ساڵی 1963
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
کورتەباس
لە سنووری بەردەڕەش کەسانی نەناسراو گردێکی شوێنەواری هەڵدەکۆڵن
ژیاننامە
سروە ساڵەیی
وێنە و پێناس
کرماشان ساڵی 1960
وێنە و پێناس
گۆڕەپانی پەلەوەر (مەیدانی مریشکان)ی هەولێر ساڵی 1978
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
ژیاننامە
ئارەزوو سەردار
ژیاننامە
مژدە عەبدولحەمید
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
پەرتووکخانە
ئەنیمێشن سینەمای جیهان داگیر دەکات
وێنە و پێناس
شەقامی باتا لە هەولێر ساڵی 1960
ژیاننامە
حسێنی پاسکیلچی
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
کورتەباس
بەوێنە.. قۆناغەکانی نۆژەنکردنەوەی قشڵەی ئاکرێ بەرەو تەواوبوونن
ژیاننامە
ڕابەر فایەق مەحمود
ژیاننامە
شەم سامان
وێنە و پێناس
زانا خەلیل و فەرهاد پیرباڵ لە کۆلێژی ئادابی زانکۆی سەڵاحەدین، هەولێر ساڵی 1995
کورتەباس
جوانییەکانی سروشت لە ئەشکەوتی بەستوون
کورتەباس
توێژینەوەیەک: لە تورکیا و باکووری کوردستان نزیکەی 60%ی خێزانی کورد لە ماڵەکانیان بە کوردی قسە ناکەن
ژیاننامە
ئیبراهیم ڕەئیسی
ژیاننامە
نیشتیمان عەبدولقادر ئەحمەد
کورتەباس
بنکەی کەلەپووری قەسرۆکە... ماڵێک بۆ هەوادارانی هونەر و فۆلکلۆری کوردی و ڕەسەنایەتی
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
پەرتووکخانە
مرۆڤی گێل خواردەی گورگی لەڕە!
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای حەسەن ئاباد
پەرتووکخانە
ڕێبەری کچە زیرەکەکان؛ چۆن خۆمان خۆش بوێت؟
پەرتووکخانە
داهاتوویەک کە بە هەموومان دروستی دەکەین
ژیاننامە
خانە دارا نەباتی
ژیاننامە
کامەران پاڵانی

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
عەلی توانا
11-03-2010
هاوڕێ باخەوان
عەلی توانا
ژیاننامە
نوری ئەحمەد تەها
25-06-2010
هاوڕێ باخەوان
نوری ئەحمەد تەها
ژیاننامە
فازیل قەفتان
16-05-2019
زریان سەرچناری
فازیل قەفتان
ژیاننامە
سەبری کایا
22-05-2020
هاوڕێ باخەوان
سەبری کایا
شەهیدان
ژینا ئەمینی
17-09-2022
شەنە بەکر
ژینا ئەمینی
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
ئەنیمێشن سینەمای جیهان داگیر دەکات
22-05-2024
زریان عەلی
ژیاننامە
خانە دارا نەباتی
22-05-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
مرۆڤی گێل خواردەی گورگی لەڕە!
22-05-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
ڕێبەری کچە زیرەکەکان؛ چۆن خۆمان خۆش بوێت؟
22-05-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
داهاتوویەک کە بە هەموومان دروستی دەکەین
21-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
مارکس و سۆشیالیزم و دەوڵەت
21-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
ئامانج نازم بیجان
20-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
مەترسیەکانی سەر ئازادی ڕادەربڕین
20-05-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
ڕابەر فایەق مەحمود
20-05-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
ڕووبەڕووبونەوەی گەندەڵی
20-05-2024
زریان سەرچناری
ئامار
بابەت 518,996
وێنە 106,683
پەرتووک PDF 19,298
فایلی پەیوەندیدار 97,307
ڤیدیۆ 1,392
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
مارکس و سۆشیالیزم و دەوڵەت
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
وێنە و پێناس
دوو ئافرەتی گەڕەکێکی قەڵاتی هەولێر ساڵی 1963
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
کورتەباس
لە سنووری بەردەڕەش کەسانی نەناسراو گردێکی شوێنەواری هەڵدەکۆڵن
ژیاننامە
سروە ساڵەیی
وێنە و پێناس
کرماشان ساڵی 1960
وێنە و پێناس
گۆڕەپانی پەلەوەر (مەیدانی مریشکان)ی هەولێر ساڵی 1978
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
ژیاننامە
ئارەزوو سەردار
ژیاننامە
مژدە عەبدولحەمید
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
پەرتووکخانە
ئەنیمێشن سینەمای جیهان داگیر دەکات
وێنە و پێناس
شەقامی باتا لە هەولێر ساڵی 1960
ژیاننامە
حسێنی پاسکیلچی
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
کورتەباس
بەوێنە.. قۆناغەکانی نۆژەنکردنەوەی قشڵەی ئاکرێ بەرەو تەواوبوونن
ژیاننامە
ڕابەر فایەق مەحمود
ژیاننامە
شەم سامان
وێنە و پێناس
زانا خەلیل و فەرهاد پیرباڵ لە کۆلێژی ئادابی زانکۆی سەڵاحەدین، هەولێر ساڵی 1995
کورتەباس
جوانییەکانی سروشت لە ئەشکەوتی بەستوون
کورتەباس
توێژینەوەیەک: لە تورکیا و باکووری کوردستان نزیکەی 60%ی خێزانی کورد لە ماڵەکانیان بە کوردی قسە ناکەن
ژیاننامە
ئیبراهیم ڕەئیسی
ژیاننامە
نیشتیمان عەبدولقادر ئەحمەد
کورتەباس
بنکەی کەلەپووری قەسرۆکە... ماڵێک بۆ هەوادارانی هونەر و فۆلکلۆری کوردی و ڕەسەنایەتی
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
پەرتووکخانە
مرۆڤی گێل خواردەی گورگی لەڕە!
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای حەسەن ئاباد
پەرتووکخانە
ڕێبەری کچە زیرەکەکان؛ چۆن خۆمان خۆش بوێت؟
پەرتووکخانە
داهاتوویەک کە بە هەموومان دروستی دەکەین
ژیاننامە
خانە دارا نەباتی
ژیاننامە
کامەران پاڵانی

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.5
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.422 چرکە!