پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
پێڕەوبەندیی لەئاستەکانی زمانی کوردیدا
17-08-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
سەید حیکمەت
17-08-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
هەرزەکار لە تاراوگە
17-08-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
سەعید سیاسی
17-08-2024
کشمیر کەریم
شوێنەکان
کانیاتا
17-08-2024
زریان عەلی
شوێنەکان
سەرکێری
17-08-2024
زریان عەلی
شوێنەکان
بێخشاش
16-08-2024
زریان عەلی
شوێنەکان
سێلکی
16-08-2024
زریان عەلی
شوێنەکان
لێرا
16-08-2024
زریان عەلی
ژیاننامە
جەلال باڵان
15-08-2024
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت
  531,633
وێنە
  107,683
پەرتووک PDF
  20,025
فایلی پەیوەندیدار
  101,197
ڤیدیۆ
  1,475
زمان
کوردیی ناوەڕاست 
303,386
Kurmancî - Kurdîy Serû 
89,005
هەورامی 
65,853
عربي 
29,431
کرمانجی - کوردیی سەروو 
17,084
فارسی 
9,002
English 
7,423
Türkçe 
3,612
لوڕی 
1,691
Deutsch 
1,495
Pусский 
1,134
Française 
336
Nederlands 
130
Zazakî 
90
Svenska 
63
Հայերեն 
50
Español 
46
Italiano 
44
لەکی 
37
Azərbaycanca 
24
日本人 
20
中国的 
16
Ελληνική 
14
Norsk 
14
עברית 
14
Fins 
12
Polski 
7
Esperanto 
5
Ozbek 
4
Português 
3
Тоҷикӣ 
3
Hrvatski 
2
Srpski 
2
Kiswahili سَوَاحِلي 
2
ქართველი 
2
Cebuano 
1
балгарская 
1
ترکمانی 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست
وشە و دەستەواژە 
130,245
پەرتووکخانە 
25,375
ژیاننامە 
24,803
کورتەباس 
17,332
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
14,561
پەند و ئیدیۆم 
12,796
شوێنەکان 
11,710
شەهیدان 
11,568
کۆمەڵکوژی 
10,888
هۆنراوە 
10,233
بەڵگەنامەکان 
8,327
وێنە و پێناس 
7,322
ئامار و ڕاپرسی 
4,624
کلتوور - مەتەڵ 
3,150
ناوی کوردی 
2,078
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,449
ڤیدیۆ 
1,376
پۆلێننەکراو 
990
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
819
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
777
کارە هونەرییەکان 
728
شوێنەوار و کۆنینە 
633
فەرمانگەکان  
269
گیانلەبەرانی کوردستان 
243
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
188
نەخشەکان 
182
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
94
زانستە سروشتییەکان 
80
خواردنی کوردی 
80
دۆزی ژن 
55
مۆزەخانە 
50
یارییە کوردەوارییەکان 
39
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
21
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
323
PDF 
30,566
MP4 
2,399
IMG 
196,801
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
ژیاننامە
حەسەن گەرمیانی
ژیاننامە
محەمەد ڕەشید فەتاح
ژیاننامە
شێروان بابان
ژیاننامە
ئەحمەد زەردەشت
هۆنراوە
زارا محەمەدی
کوورتەیەک سەبارەت بە (قەلەندەر) و (قەلەندەرییەکان)
بەرهەمەکانتان بە ڕێنووسێکی پوخت بۆ کوردیپێدیا بنێرن. ئێمە بۆتان ئەرشیڤ دەکەین و بۆ هەتاهەتا لە فەوتان دەیپارێزین!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Cebuano0
Esperanto0
Fins0
Hrvatski0
Kiswahili سَوَاحِلي0
Norsk0
Ozbek0
Polski0
Português0
Pусский0
Srpski0
балгарская0
Тоҷикӣ0
Հայերեն0
ქართველი0
中国的0
日本人0

کوورتەیەک سەبارەت بە (قەلەندەر) و (قەلەندەرییەکان)

کوورتەیەک سەبارەت بە (قەلەندەر) و (قەلەندەرییەکان)
ناونیشانی بابەت: کوورتەیەک سەبارەت بە (قەلەندەر) و (قەلەندەرییەکان)
ئامادەکردن: #ئارام مەجید شەمێرانی#

لەنێو ئەدەبیاتی کوردی و فەرهەنگی زمانەوانی و کەناڵەکانی ڕاگەیاندندا، کۆمەڵێک وشە بۆ واتایەکی دیاریکراو یان ناوی بەرنامەیەکی تایبەت بەکاردێت، بەڵام لای خەڵکی ئاسایی و زۆرجار لەلای خوێندەوار و ڕۆشنبیرانیش واتاو مەبەستی وشەکان ڕوون ڕاشکاونین، بەڵام گرنگە ئەو وشانە واتاو مەبەستیان ڕوون و ئاشکرابێت، یەکێک لەو وشانەی بڵاوە یان بەکاردەهێنرێت وشەی (قەلەندر) ە هەندێک جاریش بە (قەلەندرخانە) (قەلەندەرنامە) (قەلەندەرییە) هاتووە.
بۆ تێگەشت لەوشەی (قەلەندەر و قەلەندەرییەکان) وەک واتای (ناو، مەزهەب، مێژوو، سیما، جلوبەرگ، پێگەی ناو لەشیعردا) گرنگە لەچەند ڕوویەکەوە لەوەشەی قەلەندەر تێبگەین و واتاکەی بۆ خوێنەران ڕوون بکەینەوە وەک:
لەڕووی شوێنەوە: واتە قەلەندەر ناوی شوێنە، قەلەندەر بەفارسی (قلندر) ناوی گوندێکە لەناوچەی ناوەندی شارستانی سەقز، ژمارەی دانیشتوانی 480کەسە لە105 بنەماڵەدا. لەهەمان کاتدا قەلەندەر ناوی چیایەکە بەناوی (چیای قەلەندەر) ، لەسنووری قەزای میرگەسوور.
لەڕووی کەسایەتییەوە: قەلەندەر کەسێکە کەدەربەستی جیهان و خواردن و دەستوری باوی مەردووم نەبێت، واتە کەسێکی بێمەنت و گوێپێنەدەرە بەدونیا و دونیا نەویستە.
=KTML_Bold=وشەی قەلەندەر لەکۆمەڵگەی کوردیدا:=KTML_End=
وشەی قەلەندەر وشەیەکی کوردی نیەو بەڵام لەناوکوردیشدا باوەو زۆرجار بۆ مەبەست و مانای جیاواز بەکاردەهێنرێت، دەگوترێت کابرایەکی قەلەندەرە، بەواتا کابرایەکی هەژار و نەدارە، یان دەوترێت کابرا قەلەندەرەو کەسی نییە واتە بێکەسە. هەروەها هەندێک شاعیرو نوسەریش لەنێو کوردا ناوی قەلەندەریان بۆ ڕۆمان و شیعرەکانیان هەڵبژاردووە.
=KTML_Bold=سەرەتای دەرکەوتنی قەلەندەرییە:=KTML_End=
سەبارەت بەسەرەتای سەرهەڵدان و دەرکەوتنی ڕێبازی قەلەندەری، ڕاوبۆچوونی جیاواز هەیە، بەم شێوازەی خوارەوە.
یەکەم: بۆچونێک پێی وایە قەلەندەرییە بزووتنەوەیەکی سۆفیگەرییە کە سەرچاوەکەی لە عەقیدەی مەلامیتییەوەیە کە لە ناوچەی خوراسان لە ڕۆژهەڵاتی ئێران دەرکەوتووە، یەکەم دەرکەوتنی لە ئاسیای ناوەڕاست بووە لە سەدەی چوارەمی کۆچی-سەدەی دەیەمی زایینی.
دووەم: هەندێکی دیکە دەڵێن قەلەندەرییە ئایینێکە لە حەلەب لە بەرامبەر شەڕ و ئاوارەیی و مردندا بڵاوبووەتەوە، نزیکەی هەزار ساڵ لەمەوبەر ئایینێکی نوێ لە شاری حەلەب دەرکەوت، کە شوێنکەوتووانی ناوی قەلەندەرییەیان وەرگرت.
سێیەم: ڕایەکی دیکەش پێی وایە قەلەندەرییە ڕێبازێکی سۆفییە دەگەڕێتەوە بۆ کەسایەتییەک کەقەلەندەر یوسفە، وتراوە ئەندەلوسییە و دواتر کۆچی کردووە بۆ ڕۆژهەڵات، ئەم شێوازە بۆ یەکەمجار لە دیمەشق لە ساڵی 610ی کۆچیدا بەرامبەر 1214زاینی دەرکەوت.
چوارەم:بۆچونێکی دیکە هەیە پێی وایە قەلەندەرییە لە لایەن کەسایەتییەکی ئێرانیەوە دامەزراوە بەناوی سۆفی جەمال الدین ساوی، کەلە ساڵی 632ی کۆچی/1233ی زایینی) کۆچی دوای کرد و خەڵکی مەلامەتی خوراسان بوو، لایەنگرانی زۆر لە دەوری کۆبوونەتەوە؛ ئەوان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بە ناوێک ناسرابوون کە بریتی بوون لە: قەلەندەرییە و جولەقییە، دەروێشەکانی قەلەندەرییە بە کۆمەڵ ڕوویان لە ئەنادۆڵکرد کە لەداگیرکاری مەغۆلەکان هەڵهاتن.
لەڕووی تەریقەتەوە:وەک ئەوەی لەنێو ماڵپەڕەکان وەک زانیاری هاتووە، ڕێبازێکی دیکەش هەیە بە ناوی (قەلەندەریە) کە لە ناوچەی ئاسیای ناوەڕاست بە (ئەنجومەنی دەروێشە ماڵ بە کۆڵەکان) ناسراوە، هەرچەندە کە شێواز و پێکهاتێکی نەناسراو و نادیاری هەیە، ئەمانە گروپێکی دونیانەویستن کە پەیامی کەسێتی ئەوان لە ڕۆحەوە سەرچاوەی گرتووە، و پەیڕەوانیان لە دەوروبەریاندا کۆ دەبنەوە.
=KTML_Bold=سیماو شێوازی جلوبەرگی قەلەندەرییەکان:=KTML_End=
وەک ئەوەی لەنێو سەرچاوەکاندا هاتووە قەلەندەرییە سیمای تایبەتی خۆیان هەبووەو شێوازی جلوبەرگیشان جیاواز بووە.
بیرۆکەی لایەنگرانی لە خۆبەدوورگرتنیان لە بەدەستهێنانی هیچ موڵک و کەلوپەلێک و داوای شێوازێکی ژیان کە بتوانن کاروباری خۆیان بەڕێوەببەن، دەرکەوت ڕۆژ بە ڕۆژ بێ ئەوەی بیر لە داهاتووی ڕۆژەکانیان بکەنەوە، بۆیە بەتەواوی خۆیان لە خۆشۆردن بەدوور دەگرت و وریا بوون بە هیچ شێوەیەک گرنگی بە ڕواڵەت و زەماوەندیان نەدەن، بۆیە جل و بەرگی تایبەتیان لەبەر دەکرد، جلوبەرگیان پۆشاکێکە لە پەڕۆی درووێنراو بە ڕەنگی جیاواز کە لەقوماشی (زبر، پەڕۆی پان، کەتان، یان پێستی مەڕ) و پێی دەوترێت جەلق یان شتێکی هاوشێوەی عەبایەک لەبەر دەکەن کە لە قوماشی زبر دروستکراوە کە پێی دەوترێت داڵک هیچ شتێک لە ژێرەوەیدا لەبەر ناکەن و بەشە تایبەتەکانیان بە ئاسانی دەردەکەون ئەگەر لەبەری بکەن، هەروەها بەپێی ڕووت دەڕۆیشتن، پشتیان بە دارێکی دار دەبەست کە لە دار بادەم دروستکرابوو، کە بەزۆری پێی دەگوترا (پلاتکین) .سەبارەت بەسەروسیمایان، سەرو ڕیش و سمێڵیان دەتاشی و تەنانەت برۆشیان دەتاشی، ئەمەش وەک نیشانەی بێباکی تەواویان بەرامبەر بە ڕواڵەتی دەرەکی و کشانەوەیان لە کەوتنە ناو تەڵەی گوناهکردن لەگەڵ ژنان، بەتەواوی خۆیان لە ژنان دابڕاند و خۆبەدوورگرتنیان ڕاگەیاند لە هاوسەرگیری و دامەزراندنی خێزان و منداڵبوونەوە.
هەندێکی دیکەش ئاماژە بەوە دەدەن قەلەندەریە تەریقەتێکی سۆفیگەری دەروێشی بوون، (ڕەنگی پۆشاکیان سەوز و لە خوری دروست دەکرا، سەر و ڕیش و سمێڵی خۆیان پاک دەتاشی تەنانەت زۆر جار برۆشیان دەتاشی، خۆنەویست، تەرکی خۆشیەکانی ژیانیان دەکرد، تەرکی کۆکردنەوەی سەروەت و سامان، خۆدورگرتن لە پلە و پایە و شوهرەت، گوێیان نەدەدا بە قەید و بەندی کۆمەڵایەتی و ئاینی) قەلەندەرەکان لە سەدەی سێزدەمی زاینی لە (خوراسان، هیندستان، وڵاتانی شام و وڵاتانی تر) گەیشتنە لوتکەی پەرەسەندنی خۆیان.
پاشان لەبەر هاتنە بەرچاوی ڕوخساری هەژاری و ڕووتی و برسیەتی قەلەندەرەکان، ئەم وشەیە لە زمانەکانی کوردی و فارسی و تورکی، لە جێگای (هەژاری و بەش مەینەتی) بەکار هات.
=KTML_Bold=سەرئەنجامی قەلەندەرییەکان=KTML_End=
وەک ئەوەی وترا لەسەریان ئەوەیە پەیڕەوکارانیان دواتر لەسەر ڕێبازەکەی خۆیان لایانداو کەوتنە نێو هەڵەوتاوانەوە، و پابەندنەبوون بەڕێوڕەسمەکانی ئایینی پیرۆزی ئیسلامی و بنەماکانی خۆیانەوە،
لەڕێبازەکەی خۆیان دوورکەوتنەوە دابەش بوون بەسەر دوو بەشدا:
ئەم مەزهەبە بەسەر دوو بەشدا دابەش بووە: بەشی یەکەم: مەزهەبێکە لە دەروێشەکان کە لە گوند و شارەکانی ئەنادۆڵدا سەرگەردانن؛ جا گروپ بن یان تاک، دووەم:مەزهەبەکەی تر پەیوەستە بە تەریقەتی سۆفییە دیارەکانەوە، وەک عەقیدەی ئەبوبەکر نەقساری و شەمس الدین التبریزی، لە سەرچاوە مێژووییەکاندا بە (مەزهەبی زاهیدەکان) ، یان (مەزهەبی قەلەندەرییە) ، یان (مەزهەبی عەبدال) ناسرابوون. ئەم ناوانە زانراوە کە قەلەندەرییە بە خۆیان داویانەپاڵ خۆیان کە بریتیە لە (مەزهەبی عەبدال) . گومانی تێدا نییە کە جێگرەوە لە سۆفیگەریدا مانای خۆی هەیە. ئێرانییەکان بەو دەروێشانە ناویان دەبرد کە لە سەدەی هەشتەمی کۆچی-سەدەی دوانزەی زاینیەوە لە ئایین لایانداوە. پاشان بە یەکەوە پێیان دەگوترا دەروێشەکانی قەلەندەرییە، و بە تایبەتی بە حەیدەرییە تا کۆتایی سەدەی هەشتەمی کۆچی- دوانزەهەمی زاینی، لە ئەنجامدا پێیان دەگوترا شێخە بەناوبانگەکانی قەلەندەرییە و حەیدەرییە، وەک: جەمال الدین ساوی و قوتب الدین حەیدەر لە سەدەی نۆی کۆچی-سەدەی سێزدەهەمی زایینی.
لەمانەی سەرەوە دەسەلمێنرێت کە قەلەندەریەکان کۆمەڵێک سۆفی ڕازین کە لەسروشت و شەریعەتی پیرۆزی ئیسلامی لایانداوە، هەروەها لەو بنەمایانەی کە زۆرێک لە ئیمامەکانی سۆفیگەری لەسەریان ڕێککەوتوون کە ئەوان لاسایی دەکەنەوە. ئەمەش بە ڕوونی لەلایەن گروپە زۆرەکانیانەوە دەرکەوت، لەوانە: حەیدەرییە، یونسییە، جولقییە، و ئەوانی تر، هەموو شتە قێزەونەکانی باوەڕ و کردار لەبەردەمیاندا ئامادە بوون، و لە کارەکانیاندا نوقم بوون لە خراپەکاری و خراپەکارییەکاندا، بەکارهێنانی حەشیش (ماددە هۆشبەرەکان) یەکێک بوو لە ئاسانترینەکان.
هەروەها وتراوە قەلەندەرییەکان وەک چۆن پەیوەست نەبوون بە خاکێک یان نیشتمانێکەوە. ئەوان لەڕێبازی خۆیان لایانداو مەشروبیان خواردەوە و حەشیشیان بەکارهێنا و حەزیان دەکرد تیشک بخەنە سەر کارە خراپەکانیان بۆ ڕای گشتی و دەیانگوت بەم کارە دووڕوویی ڕۆحیان لەناو دەبەن، جگەلەوەش لەدین دەرچوون و گومڕابوون.
ئەوەی گرنگە بوترێت ئەوەیە، نازانرێت لەئێستادا قەلەندەرییەکان وەک ڕێبازی سوفی یان کۆمەڵایەتی، یان عەشائیری ماون و پەیڕەوی ڕێبازەکەیانن یان وەک ڕێباز کۆتاییان هاتووە یان لەڕێبازەکەی خۆیان لایان داوەو پەیڕەوی ڕێبازێکی دیکە دەکەن، بەڵام ئەمانە لەمێژوودا بەو ناو و ڕێبازەوە هەبوون و ناسرابوون.
=KTML_Bold=بنەڕەتی وشەی قەلەندەر-کەلەندەر:=KTML_End=
لەبنەڕەتدا وشەی قەلەندەر وشەیەکی (هیندی) یە، بەواتای (وازهێنان لەدونیا دێت) . تەنانەت ‌لەکۆنیشدا بەڕاهیبەکان وتراوە قەلەندەر. هەندێکیش دەڵێن تورکییە و هەندێکیش دەڵێن فارسییە.
لەڕووی واتاوە: لەنێو فەرهەنەنگەکانی زمانەوانیدا، چەندین واتا بۆ قەلەندەر ڕیزکراون و خراونەتەڕوو وەک:
لەفەرهەنگی کانیدا بەواتای (هەژار بەستەزمان، بێ دەرەتان) هاتووە.
لەفەرهەنگی هەمبانەبۆرینەدا بەواتای (فەقیر، بەلەنگاز، عەوداڵ، دەروێش، بەستەزمان و بێ زمان) هاتووە.
لەهەمان کاتدا قەلەندەر چەند واتایەکی دیکەش هەیە وەک ( بێ بەخت، بەدبەخت ماڵوێران، ماڵ بەکۆمەڵ، جوامێر، پاک، خۆنەویست، تەنیا، کڵۆڵ و داماو، سۆفی) ، لەئێستاشدا وشەی قەلەندەر لەزمانەکانی کوردی و فارسی و تورکی لە شوێنی (هەژاری، بەشمەینەتی) بەکاردێت.
=KTML_Bold=قەلەندەر لەپەند و شیعری شاعیراندا:=KTML_End=
لەنێو شیعرەکانیشدا وشەی قەلەندەر بەکار هاتووە، هەندێک شاعیر کاتێک باسی خەڵوەت وتەرککردنی دونیایان کردووە، وشەی قەلەندەریان بۆخۆیان بەکارهێناوە،
=KTML_Bold=کەمالی دەفەرموێت:=KTML_End=
لەهەرلا تێ ئەفکری نوری زاتی حەق نمایانا
قەلەندەر بۆیە لەئەسڵا فەرقی بتخانە و حەرەم نەکا
قەلەندەر مەشرەبە حاڵی بووە ئەبرێتەوە دونیا
کەمالی هەقیەتی گەر ئارەزووی جاهو حەشەم ناکا
پیرەمێردیش لە پەندەکانیدا ئاماژەی بەقەلەندەر کردووە، وەک
بەسەر نەتاشین نابیە قەلەندەر
بە ئاوێنەیەک نابیە ئەسکەندەر
=KTML_Bold=لەشیعری وڕێنەی مەستی پیرەمێرد بەم شێوەیە باسی قەلەندەر دەکات=KTML_End=
هەی قەلەندەری چەند «سەبوکباری»
لە ڕیش و سمێڵ بەریت یەکجاری
جاران ئەمانوت: قەلەندەرییە
لە ڕیش و سمێڵ بۆیە بەرییە
خۆ ئێستا ڕیش و سمێڵ مەترووکە
هەرچی ئەبینی وەک تازەبووکە
=KTML_Bold=نالیش دەڵێ=KTML_End=
نالی ناسناوی ئەدەبی کەوا سەگی سەگی ئەو مەرز و بوومەیە
ئەمما سەگی موعەللەمی بێدەنگ و بێوەڕە
فەرشی پەڵاسە، دۆشەکی خاکە، سەرینی بەرد
بێ تووک و، ڕووت و قووت و، فەقیر و قەلەندەرە
بێ تووکی جیفەخواری و گورگین و بێوجوود
لەم ئاو و خاکە زاهیر و باتین موکەددەرە
=KTML_Bold=باباتاهیری هەمەدانی لە چوارینەیەکدا بەم شێوە باسی قەلەندەر دەکات.=KTML_End=
مۆئان ڕە‌ندە‌م کە‌ نامە‌م بی قە‌لە‌ندە‌ر
    نە‌ خون دیروم، نە‌ مۆن دیروم، نە‌ لە‌نگە‌ر
    چو ڕوز ئایە‌د بگە‌ردە‌م گە‌ردی گێتی
    چو شە و ئایە‌د بە‌خشتی وا نە‌ھە‌م سە‌ر
=KTML_Bold=لێکدانە‌وە‌ی مانای چوارینە‌کان=KTML_End=
من ئە و ڕە‌ندە بێ پە‌روایە‌م، کە‌ ناوم قە‌لە‌ندە‌رە‌، نە‌ خوانە‌یە‌کم ھە‌یە‌ نانی لە‌سە‌ر بخۆم، نە‌ شوێنێکم ھە‌یە‌ تێیدا بحە‌وێمە‌وە‌، نە‌ کە‌سێکم ھە‌یە‌ پشتیوانم بێت و لە‌نگە‌رم بگرێت، کە‌ ڕۆژ ھات بە‌دە‌وری گێتیدا دە‌گە‌ڕێم، کە‌ شە و ھات خشتێک دە‌خە‌مە‌ ژێر سە‌رمە‌وە‌ و دە‌نووم
بۆ تەواوی ئەم بابەتە لەسەر قەلەندەر و قەلەندەرییەکان سوود لە پەیج و فەیسبوک و ماڵپەڕەکانی وەک (ڤەژینبوکس، نوری ئیسلام، دیمەن تیڤی، کوردپیدیا، زانیاری) وەرگرتووە
بڕوانە:
1- https://www.dig-doc.org/index.php?page=YXJ0aWNsZQ==&op=ZGlzcGxheV9hcnRpY2xlX2RldGFpbHNfdQ==&article_id=Ng==&lan=
https://m.ahewar.org/s.asp?aid=610850&r=0 2-
3-https://web.archive.org/web/20170705021230/http://www.dorar.net:80/enc/firq/2855
[1]
=KTML_Bold=ئەم بابەتە بە ڕینووسی سەرچاوەی ئاماژەپێکراو نووسراوە کوردیپێدیا بەهیچ شێوازێک دەستکاری نەکردووە=KTML_End=
ئەم بابەتە 400 جار بینراوە
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
هاشتاگ
سەرچاوەکان
فایلی پەیوەندیدار: 3
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 2
ژیاننامە
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
ڕۆژی دەرچوون: 02-01-2024 (0 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: لێکۆڵینەوە
پۆلێنی ناوەڕۆک: مێژوو
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: کرمانجیی ناوەڕاست
وڵات - هەرێم: باشووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکووکی )ەوە لە: 05-01-2024 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( زریان سەرچناری )ەوە لە: 05-01-2024 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکووکی )ەوە لە: 05-01-2024 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 400 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.230 KB 05-01-2024 ڕۆژگار کەرکووکیڕ.ک.
فایلی وێنە 1.0.1105 KB 05-01-2024 ڕۆژگار کەرکووکیڕ.ک.
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای زەرزوان
ژیاننامە
سیروان عەزیزی
کورتەباس
ناو و نازناو و ناو و ناتۆرە و ناودەرکردن و ساناکردنی ناو لەناو زمان و لە لای گەلی ئێمەدا
پەرتووکخانە
کوردەکانی پشت چیاکانی قەفقاس، مێژوو و تراژیدیای ژیانیان
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
پردی دیجلە
کورتەباس
بەبۆنەی یادی سی و پێنج ساڵەی کۆچ کردنی مێژوونووسی گەورەی کورد مامۆستا ئەمین زەکی بەگەوە
ژیاننامە
سەید حیکمەت
ژیاننامە
مەليحە ساڵح عەباس
کورتەباس
سەرهەڵدانی بیروباوەڕی شورات و ئەو هۆیانەی بوونە هۆی هاتنە کایەوەی-بەشی چوارەم
پەرتووکخانە
کەم و کورتی دادوەری لێپرسراوێتی بۆ‌ تاوانەکانی داعش لە عێراق
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای سەردار
وێنە و پێناس
قوتابییانی پۆلی سێیەمی قوتابخانەی بارزان لە سلێمانی ساڵی 1960
ژیاننامە
سەعید سیاسی
ژیاننامە
نوور یوسف
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
ژیاننامە
هەردی ئەحمەد 01
ژیاننامە
ئاواز حەمەعەلی
کورتەباس
لێکۆڵینەوەی مێژوویی لە رۆژنامەگەری کوردی دا
وێنە و پێناس
بەشێک لە قوتابییانی قوتابخانەی کەندێناوە لە مەخموور ساڵی 1979
پەرتووکخانە
هەرزەکار لە تاراوگە
ژیاننامە
باخان سەرحەد عەبدولڕەحمان
پەرتووکخانە
پێڕەوبەندیی لەئاستەکانی زمانی کوردیدا
کورتەباس
کورتە هەڵسەنگاندنێکی پرۆگرامی خوێندنی رێزمانی کوردی لە قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی دا
پەرتووکخانە
شوناس و ناسیۆنالیزم; هەوڵدان بۆ بەدەوڵەتبوون لە کوردستان و ئەرمینیادا
ژیاننامە
جەلال باڵان
وێنە و پێناس
گوندی سەرگەڵوو ساڵی 1975
وێنە و پێناس
باخچەی تەما لە ئامەد 2024
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
وێنە و پێناس
ئیبراهیم ئەحمەد و فەرهاد پیرباڵ ساڵی 1990
شوێنەوار و کۆنینە
مزگەوتی گەورەی ئامەد
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای ئامەد
ژیاننامە
تینا سۆران

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
حەسەن گەرمیانی
30-10-2009
هاوڕێ باخەوان
حەسەن گەرمیانی
ژیاننامە
محەمەد ڕەشید فەتاح
19-03-2013
بەناز جۆڵا
محەمەد ڕەشید فەتاح
ژیاننامە
شێروان بابان
17-05-2021
ڕۆژگار کەرکووکی
شێروان بابان
ژیاننامە
ئەحمەد زەردەشت
03-09-2021
هاوڕێ باخەوان
ئەحمەد زەردەشت
هۆنراوە
زارا محەمەدی
08-01-2022
زریان عەلی
زارا محەمەدی
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
پێڕەوبەندیی لەئاستەکانی زمانی کوردیدا
17-08-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
سەید حیکمەت
17-08-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
هەرزەکار لە تاراوگە
17-08-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
سەعید سیاسی
17-08-2024
کشمیر کەریم
شوێنەکان
کانیاتا
17-08-2024
زریان عەلی
شوێنەکان
سەرکێری
17-08-2024
زریان عەلی
شوێنەکان
بێخشاش
16-08-2024
زریان عەلی
شوێنەکان
سێلکی
16-08-2024
زریان عەلی
شوێنەکان
لێرا
16-08-2024
زریان عەلی
ژیاننامە
جەلال باڵان
15-08-2024
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت
  531,633
وێنە
  107,683
پەرتووک PDF
  20,025
فایلی پەیوەندیدار
  101,197
ڤیدیۆ
  1,475
زمان
کوردیی ناوەڕاست 
303,386
Kurmancî - Kurdîy Serû 
89,005
هەورامی 
65,853
عربي 
29,431
کرمانجی - کوردیی سەروو 
17,084
فارسی 
9,002
English 
7,423
Türkçe 
3,612
لوڕی 
1,691
Deutsch 
1,495
Pусский 
1,134
Française 
336
Nederlands 
130
Zazakî 
90
Svenska 
63
Հայերեն 
50
Español 
46
Italiano 
44
لەکی 
37
Azərbaycanca 
24
日本人 
20
中国的 
16
Ελληνική 
14
Norsk 
14
עברית 
14
Fins 
12
Polski 
7
Esperanto 
5
Ozbek 
4
Português 
3
Тоҷикӣ 
3
Hrvatski 
2
Srpski 
2
Kiswahili سَوَاحِلي 
2
ქართველი 
2
Cebuano 
1
балгарская 
1
ترکمانی 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست
وشە و دەستەواژە 
130,245
پەرتووکخانە 
25,375
ژیاننامە 
24,803
کورتەباس 
17,332
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
14,561
پەند و ئیدیۆم 
12,796
شوێنەکان 
11,710
شەهیدان 
11,568
کۆمەڵکوژی 
10,888
هۆنراوە 
10,233
بەڵگەنامەکان 
8,327
وێنە و پێناس 
7,322
ئامار و ڕاپرسی 
4,624
کلتوور - مەتەڵ 
3,150
ناوی کوردی 
2,078
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,449
ڤیدیۆ 
1,376
پۆلێننەکراو 
990
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
819
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
777
کارە هونەرییەکان 
728
شوێنەوار و کۆنینە 
633
فەرمانگەکان  
269
گیانلەبەرانی کوردستان 
243
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
188
نەخشەکان 
182
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
94
زانستە سروشتییەکان 
80
خواردنی کوردی 
80
دۆزی ژن 
55
مۆزەخانە 
50
یارییە کوردەوارییەکان 
39
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
21
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
323
PDF 
30,566
MP4 
2,399
IMG 
196,801
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای زەرزوان
ژیاننامە
سیروان عەزیزی
کورتەباس
ناو و نازناو و ناو و ناتۆرە و ناودەرکردن و ساناکردنی ناو لەناو زمان و لە لای گەلی ئێمەدا
پەرتووکخانە
کوردەکانی پشت چیاکانی قەفقاس، مێژوو و تراژیدیای ژیانیان
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
پردی دیجلە
کورتەباس
بەبۆنەی یادی سی و پێنج ساڵەی کۆچ کردنی مێژوونووسی گەورەی کورد مامۆستا ئەمین زەکی بەگەوە
ژیاننامە
سەید حیکمەت
ژیاننامە
مەليحە ساڵح عەباس
کورتەباس
سەرهەڵدانی بیروباوەڕی شورات و ئەو هۆیانەی بوونە هۆی هاتنە کایەوەی-بەشی چوارەم
پەرتووکخانە
کەم و کورتی دادوەری لێپرسراوێتی بۆ‌ تاوانەکانی داعش لە عێراق
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای سەردار
وێنە و پێناس
قوتابییانی پۆلی سێیەمی قوتابخانەی بارزان لە سلێمانی ساڵی 1960
ژیاننامە
سەعید سیاسی
ژیاننامە
نوور یوسف
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
ژیاننامە
هەردی ئەحمەد 01
ژیاننامە
ئاواز حەمەعەلی
کورتەباس
لێکۆڵینەوەی مێژوویی لە رۆژنامەگەری کوردی دا
وێنە و پێناس
بەشێک لە قوتابییانی قوتابخانەی کەندێناوە لە مەخموور ساڵی 1979
پەرتووکخانە
هەرزەکار لە تاراوگە
ژیاننامە
باخان سەرحەد عەبدولڕەحمان
پەرتووکخانە
پێڕەوبەندیی لەئاستەکانی زمانی کوردیدا
کورتەباس
کورتە هەڵسەنگاندنێکی پرۆگرامی خوێندنی رێزمانی کوردی لە قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی دا
پەرتووکخانە
شوناس و ناسیۆنالیزم; هەوڵدان بۆ بەدەوڵەتبوون لە کوردستان و ئەرمینیادا
ژیاننامە
جەلال باڵان
وێنە و پێناس
گوندی سەرگەڵوو ساڵی 1975
وێنە و پێناس
باخچەی تەما لە ئامەد 2024
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
وێنە و پێناس
ئیبراهیم ئەحمەد و فەرهاد پیرباڵ ساڵی 1990
شوێنەوار و کۆنینە
مزگەوتی گەورەی ئامەد
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای ئامەد
ژیاننامە
تینا سۆران
فۆڵدەرەکان
کورتەباس - پۆلێنی ناوەڕۆک - پزیشکی - تەندروستی کورتەباس - پۆلێنی ناوەڕۆک - ڕاپۆرت کورتەباس - جۆری وەشان - دیجیتاڵ کورتەباس - جۆری دۆکومێنت - زمانی یەکەم کورتەباس - زمان - شێوەزار - کرمانجیی ناوەڕاست کورتەباس - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - ڕۆژهەڵاتی کوردستان پەرتووکخانە - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان پەرتووکخانە - پۆلێنی ناوەڕۆک - چیرۆک پەرتووکخانە - زمان - شێوەزار - کرمانجیی ناوەڕاست

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.75
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 2.375 چرکە!