پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
بەکرە سوور
17-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
بەکر مستەفا سەعید
17-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
بەکرە قیت
17-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
کەرە فەیلەسووفە سپییە سێپێیەکە
17-07-2024
هەژار کامەلا
ڤیدیۆ
ماکوان کەریم؛ کێ دەڵێت عیسای کوری مەریەم لە خاچ دراوە؟ ئەوەی لە خاچ دراوە کوردستانە!
17-07-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
ئیخوان موسلیمین چییە و چۆن دامەزرا؟
16-07-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
بەختیار بایزید سادق
15-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
لیوا ئەیوب
15-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
ئیبراهیم محەمەد حاجی جەرجیس
15-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
ئەکرەم مەعروف ئۆخسری
15-07-2024
کشمیر کەریم
ئامار
بابەت 523,788
وێنە 105,998
پەرتووک PDF 19,735
فایلی پەیوەندیدار 98,966
ڤیدیۆ 1,422
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست 
300,498

Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,727

هەورامی 
65,705

عربي 
28,766

کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,119

فارسی 
8,292

English 
7,137

Türkçe 
3,565

Deutsch 
1,455

Pусский 
1,119

Française 
321

Nederlands 
130

Zazakî 
84

Svenska 
56

Հայերեն 
44

Español 
39

Italiano 
39

لەکی 
37

Azərbaycanca 
19

日本人 
18

עברית 
14

Norsk 
14

Ελληνική 
13

中国的 
11

ژیاننامە
موجتەبا میرزادە
ژیاننامە
سەڵاح باڵابەرز
ژیاننامە
سڵێمان حەسەن
ژیاننامە
ماریا سام
پەرتووکخانە
کەرە فەیلەسووفە سپییە سێپێیەکە
مرۆڤی یاخی 1
مێگا-داتای کوردیپێدیا، یارمەتیدەرێکی باشە بۆ بڕیارە کۆمەڵایەتی، سیاسی و نەتەوەییەکان.. داتا بڕیاردەرە!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

مرۆڤی یاخی 1

مرۆڤی یاخی 1
مرۆڤی یاخی
#شەماڵ بارەوانی#

شاکارێکی فەلسەفی مەزن و بەرهەمێکی تری (ئالبێرت کامۆ)ی فەیلەسوفە و یەکەم چاپی بە زمانی فەڕەنسی و لەساڵی 1951 لێ بڵاو بووەوە.
هەڵبەت، هەرکاتێک ناوی کامۆی گەوره نهلیست و فەیلەسوفی بوونگەرای سەدەی بیستەم دەکەوێتە بەرگوێمان، ئەوا ڕاستەوخۆ بیرو خەیاڵمان دەڕوات بۆ لای کۆمەڵێک چەمکی وەک: وجودیەت و نهلیزم، عەبەسیەت و نامۆیی و یاخی بوون و شۆڕەش و… تاد.
کامۆ ئایکۆنی یاخی بوونەو لە کوێ ناوی یاخی بوون بەرگوێمان بکەوێت، یەکسەر بیرمان بۆ لای فەلسەفەو مرۆڤە یاخیەکەی کامۆ دەچێت.
لە مرۆڤی یاخییەکەیدا، کامۆ بنەماو بنچینەی فەلسەفەکەی دادەڕێژێت و باس لە میتافیزیکاو لەو پەرەسەند و گۆڕانکارییانە دەکات کە لە مێژووی یاخی بوون و شۆڕشەکاندا ڕوویانداوە، لە کۆمەڵی مرۆڤایەتی. بەتایبەتی کۆمەڵگەی ئەوروپی و خۆرئاوا.
کامۆ باس لەو تەمەڕودوو یاخیبوونانەی بەرەبەیانی مێژووی ئینسانیەت دەکات، کە لەپێش یاخی بوونەکەی سپارتاکۆس ڕوویانداوە و پێیمان دەڵێت: ئەوکاتەی کۆیلە هاوشێوەی بوو، کەڵەیەک بوو بە دەست خاوەنەکەیەوەو بێ ڕێزی بە کەسایەتی و بوونی دەکراو هیچ ئازادی و سەربەستیەکی نەبوو، دواتر هێدی هێدی ژیانی کۆیلە و دۆخی کۆیلایەتی بەرەو باشتر ڕۆشت و پێشڤەچوونێکی ڕێژەیی بە خۆیەوە بینی، بە تایبەتی لەو کاتەی دۆخەکە لە عبودیەتەوە گۆڕدرا بۆ سەردەمی ئەقتاعییەت و دەرەبەگایەتی، لەودەمەدا، کۆیلە، یاخود باشتروایە بڵێین جوتیار هەندەک ئازادی بە دەست دێنێت و وەک ئەو کاتەی پێشوو تەنها بوکەڵە بوو کەڵەیەکی بێ ئیرادەو بێ ئازادی و بێ ماف نامێنێت.
دواتر ژیانی مروڤایەتی و میلی مێژوو و زەمەن پێدەنێتە قۆناخێکیتر، کە ئەمیش قوناخی کەپیتاڵیزم و سەرمایەداریی پیشەسازییە، لەو سەردەمەدا، کۆیلە، (کرێکاری کارگەکان). سەردەمێک بەراورد بە سەردەمی فیۆداڵ و دەرەبەگایەتی، کۆیلە ئازادی زیاتر بەدەست دێنێت. بەو چەشنە ژیانی کۆیلەو سیستەمی نامرۆڤانەی کۆیلایەتی لە مێژووی مرۆڤایەتی و لەگەڵ یاخی بوونەکاندا، قۆناخ بە قۆناخ و هەنگاو بە هەنگاو، پێشڤەچوون بە خۆیەوە دەبینێت و باشتر دەبێت.
کامۆ لەو کتێبەی دا باس لە مرۆڤی یاخی دەکات و لێمان دەپرسێت مرۆڤی یاخی کێیە؟ هەرخۆیشی وڵاممان دەداتەوەو پێمان دەڵێت: ئەو مرۆڤەیە کە دەڵێت: نەخێر! واتا
ئەو مرۆڤەی ئامادە نییە، مێگەڵ ئاسا بژیت و سەری ڕەزا مەندی بۆ هەموو فرمانێک بڵەقێنێت و بەڵێ و ئەزبەنی بۆ هەموو سەپاندنێک بکات.
مرۆڤە یاخییەکەی کامۆ، مرۆڤێکە قبوڵ ناکات، کەسیتر لە جیاتی ئەو بیربکاتەوەو بڕیاربدات. مرۆڤێکە، ڕەتی دەکاتەوە بە چاوی بەرامبەر دنیاببینێت و بە پێیەکانی هیچ کەسێک هەنگاو بهاوێژێت. ئەو مرۆڤێکە خۆی بڕیار لەسەر ژیانی خۆی دەدات و ڕێگە نادات کەس هێڵ بۆ ئازادییەکانی بکێشێت و بوت لەبەردەم خواستەکانی قوت کاتەوەو ژیانی هەمووی بە بۆمبی تابوو و بڤە مین ڕێژبکات و سنوور بۆ خەون و ئاواتەکانی دیاری بکات.
مرۆڤە یاخی بووەکەی کامۆ، خۆی تەفسیر بۆ وجودی خۆی دەکات و واتا بۆ پۆچیەکان دادەتاشێت و مانا بە ژیانە بێ ماناکەی خۆی دەبەخشێت. مرۆڤێکە پێمان دەڵێت، گەر ڕێنێ دیکارت وتبێتی:”من بیردەکەمەوە، کەواتەمن هەم”و مرۆڤی بە کائینێکی بیرکەرەوە دانابێت و بیرکردنەوەی کربێت بە پێشمەرجی بوون لە ژیانی مرۆڤ و بوونگەرانکانیش لە بەرامبەردا بڵێن:”من هەم، کەواتە بیردەکەمەوە”و ماهییەت و چییەتی مرۆڤ پێش (بیرکردنەوە، ئایدۆلۆژیا، ئایین، نەتەوە، ئیتن و ڕەگەز) خستبێت، ئەوە کامۆ یاخی بوون دەکات بە بنەمای ژیان و جەوهەری وجود و ماکی مرۆڤ بوون و پێمان دەڵێت:من یاخیم، کەواتە من هەم، و یاخی بوون بە پێش مەرجی مرۆڤ بوون دادەنێت و مرۆڤ بە کائینێکی یاخی بوو حیساب دەکات.

مرۆڤە یاخیەکەی کامۆ،
مرۆڤێکە، دەق بە دۆگمایەکەوە ناگرێت و لە چەقی هیچ ئایدۆلۆژیایەک ناوەستێت و خۆی لە ناوهیچ تونێڵی تێگەیشتنێکی دیاری کراو بۆ هەڵبژێردراو زندانی ناکات.
ئەو، مرۆڤێکە بەردەوام بیردەکاتەوەو گۆڕانکاری لە ئاڕاستەی بیرکردنەوەو جیهان بینی دەکات و هەوڵدەدات و تێدەکۆشێت لە پێناو گۆڕانکاری لەو دۆخ و واقعەی هەیە، بەرەو باشترو باڵاتر.
ئەو واقیع وەک خۆی قبوڵ ناکات و هیچ شتێک ناتوانێت ڕێگری لە یاخی بوون و تێکۆشانەکەی ئەو بکات. ئەو ڕەتی دەکاتەوە کڕنۆشی سەرشۆڕی بۆ هیچ یەکێک لەو بتانە ببات کە لە کۆمەڵ لە بەردەم ئازادی تاکەکان قوتدەکرێنەوەو مرۆڤ ناچاردەکەن، سەریان بۆ دانەوێنێت و خۆیان بۆ بچەمێنێتەوەو بەپیرۆز و سەرو ڕەخنەو وەک خواوەندانێک سەیر بکرێن.
نەخێر ئەو ببڕای ببڕ قبوڵی ناکات وەک بەندەیەک تەعامولی بکرێت، هیچ کەسێک خۆی بکات بە سەردار و سەیدی ئەو،
ئەو مرۆڤێکی جیاوازە، کەس ناتوانێت ڕامی بکات و کۆدو بیرو باوەڕو ئیدەلۆجیاو بکەو نەکەکانی خۆی بەسەردا بسەپێنێت.
ڕەتکرنەوەو ڕادەست نەبوون و کڕنوش نەبردن، لای ئەو بەهاو ئەخلاق و ئەقیدەو ئیمان و بیرو باوەڕ و پڕەنسپیەو هەرگیز دەست بەردایان نابێت. ئەو نایەوێت وەک مەڕی ناو مێگەڵ لێبخوردرێت و دەست بەسەر هۆشیاری و کەسایەتی و کەڕامەتی دابگیرێت. ئەو گومان دەورووژێنێت، پرس دەکات، ڕەخنەدەگرێت و بەبڕوای ئەو، مرۆڤ لە جەوهەردا مرۆڤیکی ڕەخنەگر و پرس کەر و گومانگەرایە.
ئەو بێ لە بێژینگدانی زانست و بە فلتەردابردنی ئەقڵ و هەڵسەنگاندنی بەڕێگەی لۆژیک، هیچ شتێک وەکوو حەقیقەتێکی موتڵەق و یەقینێکی سەروگومان و پیرۆزییەکی باڵاو کۆتا تەفسیرو دوایین ئایین و باشترین مەزهەب و، گرووپی ناجیە و هاوڕێی فریشتەکان و ئەهلی بەهەشت و دۆستانی خواوەند وەرناگرێت.
لە تێڕوانین و دیدەنیگای مرۆڤە یاخییەکەی کامۆ ئەو سەردەمە گوزەشت، چیتر هیچ شتێک وەک ڕاستیەکی ڕەها بە مرۆڤایەتی بفرۆشرێتەوەو مرۆڤەکانی بێ دیماگۆج و گەوج و لغاو بکرێت، بەڵکوو سەردەم سەردەمی ڕێژەگەراییەو دەبێت پێوەری نسبی بوون بە سەر هەموو شتێکدا جێ بەجێ بکرێت.
کێ دەتوانێت وا بە ئاسانی قەناعەت بە مرۆڤەیاخییەکەی کامۆبکات، کە، مرۆڤ لە چارەنووس و ئەزەلەوە هەموو شتێکی بۆ بڕدراوەتەوەو بڕیار لەسەر وردو درشتی ژیانی دراوە!؟
بۆیە ئەو جگە لە ئەکتەرێکی ڕۆڵ بۆ دیاری کراوی بێ دەسەڵات، هیچ شتێکیتر نییە، جگە لە ڕۆڵبینین لەو شانۆیەی بۆی نووسراوە ڕوڵ وازی بکات وەک ئەوەی شانۆنووس لە پشت پەردە داوای لێکردووە، بێ کەم و زیاد و هیچ دەستکاریکردنێک!
مرۆڤ گەر ئەرستۆ گوتبێتی بوونەوەرێکی کۆمەڵایەتییه، لای کامۆ، بێگوومان مرۆڤ بوونەوەرێکی یاخییه. مرۆڤە یاخییەکەی کامۆ، مرۆڤێکە، هەرگیز ڕادەستی شکست نابێت و ئاڵای دۆڕان بەرزناکاتەوەو لە دژی قەدەر دەجەنگێت و سیزیف ئاسا، شەڕی مان و نەمان و خۆ سەلماندن دەکات.
شەڕدەکات لە پێناو نەهێڵانی شەڕ، یاخی دەبێت لە پێناو ئازادییەکان، بۆ سەربەستی بوون و مافەکانی، بۆ بەدیهێنانی خەون و خۆلیاکانی، بۆ لەناو بردنی یاسای لە سێدارەدان، بۆ سڕینەوەی بیرۆکەی کوشتن لە فەرهەنگی مرۆڤایەتی، بۆ پەرپاکردنی ئاشتی، بۆ لابردنی سیستەمی کۆیلایەتی، یاخی بوون لە دژی دریکتاتۆر و چەوسانەوە، لە دژی بتەکان، لە دژی ئایدۆلۆژیاکان، لەدژی هێڵە دەستکردەکان.
مرۆڤە یاخیەکەی کامۆی وجودی، مرۆڤێکە لەدژی هەموو بتە مادی و ڕووحی و ئایدۆلوجیاکان یاخی دەبێت. مروڤێک بانگەوازی لە گروهی مرۆڤایەتی دەکات و پێیان دەڵێت:ژیان لە سایەی سیستەمی کۆیلایەتی خەجاڵەتی و ترسەنۆکی و بێ ڕێزییە، تەنها لەگەڵ یاخی بوون، مرۆڤ بوون و ڕێز و کەڕامەت و مافتان بۆ دەگەڕێتەوەو لە کۆت و بەندەکان ئازاد دەبن.

مرۆڤە یاخیەکەی کامۆ،
ڕووبەڕووی ناداپەروەری دەبێتەوەو تەحەدای ستەم دەکات و سەری بەرزی لە بەردەم هیچ هەڕەشەو کابووسێکدا شۆڕناکات. ئەو تامی ژیان لە یاخی بووندا دەبینێت.
ئەو گەشتووە بەو قەناعەتەی، کە ئەو بۆ ئەوە نەهاتووەتە بوون، تاوەکو کۆیلەبێت. بەڵکوو ئەو واتای ژیان تەنها لە سەربەستیدا دەبینێتەوە. سەربەستیش نایەتە بوون ئەوکاتە نەبێت، کە، مرۆڤ نەخێردەکات و لە سیستەمی کۆیلایەتی یاخی دەبێت. مرۆڤە یاخی بووەکەی کامۆ بە هەموو شێوەیەک دژی توندو تیژییە، تەنانەت گەر ئەو توندو تیژییە ئامڕازێک بێت لە پێناو ئامانجێکیش.
مرۆڤە یاخیەکەی کامۆ پێمان دەڵێت:گەر دەتانەوێت، سیستەمێکی دیموکراتیک و وڵاتێکی ئازاد و گەلێکی سەربەست و ژیانێکی خۆشگوزەران و یەکسانتان هەبێت، ئەوە دەبێت پێڕەوی لە یاخی بوون بکەن و پێڕۆی کۆیلێتی بخەنە ژێر پێتان و پەرتۆکی شەرشۆڕی بدڕێنن و پەڕەکانی بێدەنگی بسووتێن و جاڕی یاخی بوونێکی مەدەنی بدەن.
یاخی بوونێک، بە وشە عەرشی دیکاتۆرییەت بڕمێنن و بەهەنگاوەکانتان دڕکی کۆیلایەتی لە کێڵگەی ژیان لەڕەگەوە هەڵقەنن، چیتر قبوڵ نەکەن، کەس یاری بە ژیانتانەوە بکات و مافتان بخوات و کەسایەتی و کەڕامەتتان پێشێل بکات.
مرۆڤەیاخیەکە پێمان دەڵێت لەسەر بوونم موساوەمە ناکەم لەگەڵ هیچ جەلادێک، یان هەمووی یاخود هیچ. ڕێزی تەواوی ماف وخواستەکانم دەگریت، یان قبوڵی ناکەم.
مرۆڤە یاخیەکە پێمان دەڵێت، دەبێت مرۆڤ هەڵگری جیناتی یاخی بوون و خاوەنی ڕۆحیەتێکی یاخیانەبێت و دەنگی کۆیلایەتی لە ناخیدا کپ بکات و بخنکێنێت، تابتوانێت به ئازادی بژیت. ئەو پێمان دەڵێت مرۆڤ لە هەر کیشوەر و سەدەو قۆناخێکی مێژوویی و کامە سنووری جوگرافیا ژیابێت و بژیت، سەر بە هەر ئایین و نەتەوەو ڕەگەز و مەزهەبێکەوە بێت، پێش هەمووشتێک و دوواجار ئەو مرۆڤە و بە هیچ پێوەرو پاساوێک ناکرێت بکرێت بە کۆیلە.
ئاخر بە چ لۆژیکێکی ئینسانی و پێوەرێکی ویژدانی و حوجەیەکی ئەخلاقی مرۆڤ مرۆڤ دەکات بە کۆیلە!؟
بۆیه هەر ئایین و ئایین زاو تەوژم و ڕەوتێکی هزری و قوتابخانەیەکی فەلسەفی، ڕەوایەتی دا بە سیستەمی کۆیلایەتی، لەژێر هەر ناو بە هەرپاساوێک، ئەوە گومانت لە نامرۆڤانەبوونیان نەبێت.
مرۆڤە یاخیەکەی کامۆ درۆشمی بەڵێ بۆ هۆشیاری و وەعی، بەڵێ بۆ مرۆڤ بوون، بەڵێ بۆ ئازادی بەرزکردووەوەتەو بە هەڵگرانی تۆی بیری ڕەگەز باڵایی و ڕەگەزپەرستی و دکتاتۆرییەت و هۆڤێتی دەڵێت نەخێر، بۆ جیاکاری ڕەگەزی و چەوسانەوەی مرۆڤ و نایەکسانی و عبودیەت و بە کۆیلەکردنی مرۆڤ و زەوتکردنی ئازادییەکانی ئینسان.
مرۆڤە یاخییەکە پێمان دەڵێت گەر دەخوازیت تەحقیقی ئینسانییەتت بکەیت، ئەوە یاخی بوون هەڵبژێره، گەردەتەوێت چیتر بە یاسای دارستان حوکمت نەکرێت و بە هێز بێ هێز نەخوات، دیسان یاخی بوون. لەیاخی بوون بەختەوەری و ڕزگاری تۆهەیه، بە یاخی بوون ئەوروپا، سەدەتاریکەکانی جێ هێشت، سێکوچکەی دەسەڵاتی دەرەبەگ و پاشاو ئایینی تواندەوە. بەیاخی بوون شۆڕشکەی فەڕەنسا سەری گرت و پڕەنسیپەکانی عەلمانیەت و پێوەرەکانی حەداسەت و ڕەگەزەکانی حەزارەت جێگیربوون و قۆناخی گیلۆتین و سوتانی فەیلەسوف و زاناو بیرمەندەکان و سانسۆرکردنی کتێب و بەهەرتەقەکردنی جودابیران و سەردەمی خوڕافەیان جێ هێشت.
بەیاخی بوون شۆڕشەنەرم و ناتوندو تیژییەکەی گاندی سەرکەوتنی بە دەست هێنا. بەیاخی بوون گەلان ئازاد دەبن، و ئازادی بەرقەرار دەبێت. یاخی بوون یاسا ڕەقەکان دەگوڕێت، ستەم دەتوێنتەوە، یاخی نەریتەکۆنەکان ناچاری ملدان و گۆڕانکاری دەکات میتۆدی ڕخنەیی و مێژوویی و ڕیفۆرم بە سەر ئایین و ئایینزاکاندا جێبەجێ دەکات و بنەماکانی تۆلەرەنس و یەکسانی جێدەری و مافی مرۆڤ و ژن و، ڕۆشنبیری ژینگە دۆستی و هەستی ئاژەڵدۆستی و.. تاد. لەبیرو باوەڕ ودڵ و دەروونی تاکەکان جێگیردەکات و عەدالەتی کۆمەڵایەتی دەسەپێنێت و دەرگای دۆرەخ دادەخات و بەهەشت ڕۆدەنێت.
یاخی بوون بیری ڕەگەزپەرستی لەناو برد، قفڵی ئەقڵەکانی کردەوە، شۆڕشی زانستی و تەکنەلۆجی و پیشەسازی بەرهەم هێنا.
مرۆڤەیاخییەکەی کامۆ پێمان دەڵێت، مرۆڤی کۆیلە ناتوانێت خەون ببینێت، مرۆڤ بوونی خۆی جێ بەجێ بکات، ئازادانەبیربکاتەوە، داهێنان بکات، وەرچەرخان لە ڕەوڕەوەی شارستانییەت ئەنجام بدات و جێ دەستی لە مێژووی مرۆڤایەتیدادیاربێت، تەنها ئەو کاتە نەبێت کە بڕیاردەدات یاخی بێت.
هەڕەمەکانی میسر، گەرچی لەسەر چەوسانەوەو ماندووبوون و هیلاکی کۆیلەکان ڕۆنراوە، وەلێ ئەفسوس کاتێک کەدەڵێن:هەڕەمەکانی میسر، جگە لەناوی فیرعەونەکان و پاشاو خواوەندەکان، ناوی هیچ چین و کەسیتر نایێت، ئەوهایە هاوڕێ گیان، کۆیلە مادام ڕازییە بە سیستەمی کۆیلایەتی بوون و کۆیلایەتی خۆی قبوڵەو چێژ لە ئازاری قامچی خاوەنەکەی دەبات، کۆیلەیەک مازۆکی، گەر دەیان هەزار فڕۆکەو ڕۆبۆت و، ئابوورییەکی بتەو بەهێز درووست بکات و ببێت بە کۆڵەکەیەکی بەهێز بۆ سیستەمی وڵات و مانەوەی و پاراستنی لە ڕووخان، بە کورتیەکەی شۆرای چین درووست بکات و دنیایش خراپ بکات، کۆیلە هەرکۆیلەیەو ئەوە هیچ پاداشت و چاکەیەک بۆخۆی ناگەڕێتەوەو هەموو فەزلەکە بۆ سەردار و سەیدەکەی دەبێت، مادام ئەو کۆیلەبێت و کۆیلەیەتی و زەلیلی قبوڵ بێت!
کۆیلایەتی و یاخی بوون، دوو جەمسەری جوایەز و دوو پارادۆکس و چەمکی دژ بەیەکن و هەرگیزکەسی ئازادی خواز و کۆیلەویست دانوویان پێکەوە ناکوڵێت و هیچ خاڵ و ڕایەڵەیەک پێکەوەیان نابەستێتەوە. کۆیلایەتی گەر لە مێژوو لە دەرەنجامی شەڕکردن، یاخود هێرش و پەڵامار، یان لە ڕێگای دسەڵات و هێزەوە دەستیان بەسەر مرۆڤ داگرتبێت و کردبێتیان بە کۆیلەو کاڵایەک و سیستەمی کۆیلایەتیان بە سەردا سەپاندبێت و بە زۆری و کڕین و فرۆشتنیان پێوەکردبێتن، ئەوە ئێستا جۆرێکیتری نوێ لە کۆیلایەتی بوونی هەیەو لە دایک بووە!
کۆیلایەتی خۆبەخشانەو ئارەزومەندانەو خۆویستانە، وەک سیاسەت مەدار ڕۆشنفکری کورد بەڕێز مەلا بەختیار باسی دەکات، ئەوەیە جۆره مەترسیناکەکەی کۆیلایەتی، ئەو جۆرەیە کە کەمرۆڤی بە کۆیلەبوو بیری یاخی بوون و شکاندنی کۆت و بەندی کۆیلایەتی بە بیر وهۆشیدا گوزەرناکات، کۆیلەیەک سارتەر وتەنی:”بە جۆرێک کۆیلەن حەز دەکەن ئەو پێڵاوانەیش لە مۆزەخانە هەڵبگرن، کە شەقیان پێ خواردووە”.
کۆیلەیەک نایەوێت بیر لە ئازاد بوون بکاتەوەو ناخوازێت هەرگیزئازاد بێت، ئاخر ئەو چێژ لە کۆیلایەتی بوون دەبات و یاخی بوون لەو کۆیلایەتی و سەرشۆڕییەی ئەو یەکسانە، بە نەمانی پاروەناکەو پەرداخە ماستاوەکەی.
کۆیلەی وا ئارەزومەندانە، وەک گوتراوە ئازادی لە ئاسمانیش ببارێت، ئەو چەتری بۆ هەڵدەدات و نایەوێت دڵۆپی بارانی ئازادی بەر جەستەی کۆیلێتی بکەوێت و تەڕی بکات.[1]
⚠️ تێبینی: ئەم بابەتە بە ڕێنووسی سەرچاوەی ئاماژە پێکراو نووسراوە، کوردیپێدیا هیچ دەستکارییەکی نەکردووە!
ئەم بابەتە 760 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 2
پەرتووکخانە
ژیاننامە
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
پۆلێنی ناوەڕۆک: ڕانانی پەرتووک
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
زمان - شێوەزار: کرمانجیی ناوەڕاست
شار و شارۆچکەکان: دهۆک
وڵات - هەرێم: باشووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( زریان عەلی )ەوە لە: 04-07-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکووکی )ەوە لە: 05-07-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکووکی )ەوە لە: 04-07-2022 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە 760 جار بینراوە
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
کورتەباس
با هەتا هەتایە کارەساتە نەتەوەیی و نیشتمانییەکەی هەڵەبجە سیمبوڵی یەکبوون و کوردایەتیمان بێت
وێنە و پێناس
قوتابییانی پۆلی دووەمی سەرەتایی قوتابخانەی قەرەتەپە لە شارەدێی بنگرد، دوکان ساڵی 1978
ژیاننامە
بەکرە قیت
وێنە و پێناس
گوندی میراولی لە شارەدێی سیروان، هەڵەبجە ساڵی 1998
پەرتووکخانە
شەهید عەتا مۆفەقی
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
کورتەباس
کتێبخانەی ئاشورپانیپاڵ
پەرتووکخانە
ئینسکلۆپیدیای شەهیدانی (ی.ن.ک) لە هەولێر 04
وێنە و پێناس
قوتابییانی قوتابخانەی قەڵخانلۆ لە خورماتوو ساڵی 1983
ژیاننامە
بەکر مستەفا سەعید
ژیاننامە
سابات محەمەد ساڵح
پەرتووکخانە
کەرە فەیلەسووفە سپییە سێپێیەکە
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک لە گەنجانی گوندی زەنگەنان، شارەدێی دارەتوو لە بەردەڕەش ساڵی 2000
ژیاننامە
هولیا ئەڤشار
پەرتووکخانە
گۆرانیەکانی سێ نەوە (موزیکی عێبری بە کوردی)
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
ژیاننامە
سروە ساڵەیی
ژیاننامە
خەدیجە ئەسکەندەر حەیدەر
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
ژیاننامە
شەهرام قەدیمی
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
وێنە و پێناس
تیپی تۆپی پێی نەورۆز لە دەربەندیخان ساڵی 1989
ژیاننامە
ئاواز عەبدولقەهار عوسمان
ژیاننامە
جەعفەر عومەر
کورتەباس
تەلەفزیۆن لەلایەن کۆمەڵایەتی و سایکۆلۆژیەوە چ کارێک لە منداڵان دەکات
ژیاننامە
بەکرە سوور
کورتەباس
سانت بوف و هونەری رەخنە
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
ئینسکلۆپیدیای پێشمەرگە دێرینەکان – پارێزگای هەولێر، بەرگی 04
کورتەباس
کێشەی ئافرەت لەکلاورۆژنەی شیعری هەندێ لە شاعیرانی هاوچەرخ دا
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
موجتەبا میرزادە
21-11-2008
هاوڕێ باخەوان
موجتەبا میرزادە
ژیاننامە
سەڵاح باڵابەرز
15-04-2010
هاوڕێ باخەوان
سەڵاح باڵابەرز
ژیاننامە
سڵێمان حەسەن
05-01-2022
سەریاس ئەحمەد
سڵێمان حەسەن
ژیاننامە
ماریا سام
07-03-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
ماریا سام
پەرتووکخانە
کەرە فەیلەسووفە سپییە سێپێیەکە
17-07-2024
هەژار کامەلا
کەرە فەیلەسووفە سپییە سێپێیەکە
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
بەکرە سوور
17-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
بەکر مستەفا سەعید
17-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
بەکرە قیت
17-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
کەرە فەیلەسووفە سپییە سێپێیەکە
17-07-2024
هەژار کامەلا
ڤیدیۆ
ماکوان کەریم؛ کێ دەڵێت عیسای کوری مەریەم لە خاچ دراوە؟ ئەوەی لە خاچ دراوە کوردستانە!
17-07-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
ئیخوان موسلیمین چییە و چۆن دامەزرا؟
16-07-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
بەختیار بایزید سادق
15-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
لیوا ئەیوب
15-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
ئیبراهیم محەمەد حاجی جەرجیس
15-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
ئەکرەم مەعروف ئۆخسری
15-07-2024
کشمیر کەریم
ئامار
بابەت 523,788
وێنە 105,998
پەرتووک PDF 19,735
فایلی پەیوەندیدار 98,966
ڤیدیۆ 1,422
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست 
300,498

Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,727

هەورامی 
65,705

عربي 
28,766

کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,119

فارسی 
8,292

English 
7,137

Türkçe 
3,565

Deutsch 
1,455

Pусский 
1,119

Française 
321

Nederlands 
130

Zazakî 
84

Svenska 
56

Հայերեն 
44

Español 
39

Italiano 
39

لەکی 
37

Azərbaycanca 
19

日本人 
18

עברית 
14

Norsk 
14

Ελληνική 
13

中国的 
11

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
کورتەباس
با هەتا هەتایە کارەساتە نەتەوەیی و نیشتمانییەکەی هەڵەبجە سیمبوڵی یەکبوون و کوردایەتیمان بێت
وێنە و پێناس
قوتابییانی پۆلی دووەمی سەرەتایی قوتابخانەی قەرەتەپە لە شارەدێی بنگرد، دوکان ساڵی 1978
ژیاننامە
بەکرە قیت
وێنە و پێناس
گوندی میراولی لە شارەدێی سیروان، هەڵەبجە ساڵی 1998
پەرتووکخانە
شەهید عەتا مۆفەقی
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
کورتەباس
کتێبخانەی ئاشورپانیپاڵ
پەرتووکخانە
ئینسکلۆپیدیای شەهیدانی (ی.ن.ک) لە هەولێر 04
وێنە و پێناس
قوتابییانی قوتابخانەی قەڵخانلۆ لە خورماتوو ساڵی 1983
ژیاننامە
بەکر مستەفا سەعید
ژیاننامە
سابات محەمەد ساڵح
پەرتووکخانە
کەرە فەیلەسووفە سپییە سێپێیەکە
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک لە گەنجانی گوندی زەنگەنان، شارەدێی دارەتوو لە بەردەڕەش ساڵی 2000
ژیاننامە
هولیا ئەڤشار
پەرتووکخانە
گۆرانیەکانی سێ نەوە (موزیکی عێبری بە کوردی)
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
ژیاننامە
سروە ساڵەیی
ژیاننامە
خەدیجە ئەسکەندەر حەیدەر
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
ژیاننامە
شەهرام قەدیمی
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
وێنە و پێناس
تیپی تۆپی پێی نەورۆز لە دەربەندیخان ساڵی 1989
ژیاننامە
ئاواز عەبدولقەهار عوسمان
ژیاننامە
جەعفەر عومەر
کورتەباس
تەلەفزیۆن لەلایەن کۆمەڵایەتی و سایکۆلۆژیەوە چ کارێک لە منداڵان دەکات
ژیاننامە
بەکرە سوور
کورتەباس
سانت بوف و هونەری رەخنە
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
ئینسکلۆپیدیای پێشمەرگە دێرینەکان – پارێزگای هەولێر، بەرگی 04
کورتەباس
کێشەی ئافرەت لەکلاورۆژنەی شیعری هەندێ لە شاعیرانی هاوچەرخ دا
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان
فۆڵدەرەکان
ژیاننامە - ڕەگەزی کەس - نێر شەهیدان - ڕەگەزی کەس - نێر ژیاننامە - نەتەوە - کورد شەهیدان - نەتەوە - کورد وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەڵگەنامەکان - وڵات - هەرێم - ڕۆژهەڵاتی کوردستان وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان کورتەباس - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان ژیاننامە - جۆری کەس - نووسەر - لێکۆڵەر ژیاننامە - جۆری کەس - فۆتۆگرافەر

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.67
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1.281 چرکە!