پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
ئەی ئەقڵ کێ بینیوتی؟
09-07-2024
سەریاس ئەحمەد
پەرتووکخانە
شێتە و ژیرە
09-07-2024
سەریاس ئەحمەد
وێنە و پێناس
قوتابییانی ئامادەیی زانست لە شارۆچکەی خەبات ساڵی 1986
08-07-2024
زریان عەلی
وێنە و پێناس
قوتابیانی پۆلی شەشەم لە ئامادەیی موسەلا، کەرکووک ساڵی 1992
08-07-2024
زریان عەلی
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی حەوتەم
08-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی شەشەم
08-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی پێنجەم
08-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی چوارەم
08-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی سێیەم
08-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
وێنەی شیعری لە (دڵارام)ی (ئاری یاران)دا
08-07-2024
زریان سەرچناری
ئامار
بابەت 521,757
وێنە 105,558
پەرتووک PDF 19,658
فایلی پەیوەندیدار 98,455
ڤیدیۆ 1,419
ژیاننامە
شوکور مستەفا
ژیاننامە
ماهشەرەفخانم - مەستوورە ئەر...
ژیاننامە
ئەحمەدی خانی
شوێنەکان
دیانا
شەهیدان
مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی
دەروازەیەک بەڕووی پڕۆسەی تەئویلدا (بەشی یەکەم)
هاوکارانی کوردیپێدیا، بابەتییانە، بێلایەنانە، بەرپرسانە و پیشەییانە، ئەرشیڤی نەتەوەییمان تۆماردەکەن..
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

دەروازەیەک بەڕووی پڕۆسەی تەئویلدا (بەشی یەکەم)

دەروازەیەک بەڕووی پڕۆسەی تەئویلدا (بەشی یەکەم)
$دەروازەیەک بەڕووی پڕۆسەی تەئویلدا (بەشی یەکەم)$
نووسینی: #خەسرەو مەحمود میراودەلی#
$پێشەکی$
$لە سەرەتای هاتنی ئیسلامدا تەنیا (قورئان) وەک دەقی ئیسلامی ئامادەیی هەبوو، لەبەرانبەریشدا تەنیا چەند گرووپێکی دیاریکراو لە نەتەوەی عەرەب لە نیمچە درووگەی عەرەبیدا وەرگر و بیسەری بوون. بەڵام لەدوای فتوحاتی ئیسلامی و ئاشنابوونی عەرەب بەمیللەتانی تر و، دوورکەوتنەوەی سەردەمی سرووش و هاتنە خوارەوەی قورئان، وردە وردە ژیری تێکەڵ بەدەق دەبوو، ئەم دۆخەش هاتنە ئارای زانستە ئیسلامیەکان و ئەو هەموو یاسا و ڕێسا و بڕیارە عەقڵیانەی لێکەوتەوە کە لەپێناو دەقدا دادەنران.$
خودی ئیجتیهادیش بۆخۆی هەر بریتییە لەم دۆخە کە ژیری ئازادانە چالاکی خۆی لەبەرانبەر دەقدا دەنواند و، هەوڵی چارەسەری ئەو بابەت و کێشە نوێیانەی دەدا کە هەلومەرجی نوێ بەناچاری هێنابونیە کایەوە و، نەدەکرا زانا و بیریارانی ئەو کاتە لێی بێدەنگ بن و، بەپاساوی پاراستنی دەق لەلادان و باوەڕ لە گومڕایی، خۆیان لەو مەسەلە تازانە بدزنەوەو بەناچاری یاخود لە نەزانییەوە بێدەنگی هەڵبژێرن.
دیارە قسەکردن لەسەر $(ئیجتیهاد)$ یاخود بوونی ئیجتیهاد بۆ خۆی بەڵگەی ئازادکردنی عەقڵە بەڕووی لێکدانەوەی نوێ و جیاواز و ناکۆتادا، بێگومان کە بواریش بۆ خوێندنەوە واڵاکرا، تەفسیر و ڕاڤەی دەق بەزۆر ئاڕاستەی جودا و تێڕامانی قوڵدا دەبات، ئەم دۆخەش بە شێوەیەکی سرووشتی $(تەئویل)$ دێنێتە ئاراوە، واتە جۆرێک لەتەفسیر و لێکدانەوەو عەقڵکاری کە لەمانای ڕووکەش و ڕواڵەتیانەی دەق لابدات و هەوڵی خوێندنەوەی دیوی ناوە و (نادیار) و (نەوتراو) ی دەق بدات.
تەئویلیش بۆ خۆی هەر بریتییە لەگواستنەوە لەمانای ڕوکەش $(ظاهر)$ەوە بۆ مانای ناخ و قوڵایی $(باطن)$ و، بونی هۆشیارییە بە مەجازیبونی دەق. بوونی سەرجەم جیاوازی و ناکۆکیەکانی نێوان گروپە فیقهی و کەلامی و ئسوڵیەکان لەئامادەگی تەئویل و شەرعیەتدان پێیەوە سەرچاوەی گرتووە، کە زەرورەتی خودی شەرعیەتدانە بە ئیجتیهاد.
ئەم هەلومەرجەش کە لەئێستادا ئامادەیە، درێژکراوەی دۆخی داخرانی دەرگای ئیجتیهادە، واتە قەدەغەکردن و حەرامکردنی تەئویل و ئازادیی خوێندنەوەو تەفسیرە، لێرەشەوەیە کە ئەم یاساغکردنی ئیجتیهادە دەرگای بەڕووی بەردەوامیدان بەتەفسیر و تەئویلدا داخستوە.
کەوتە هەڵوێستەکردن لەسەر تەئویل، بەخشینی جۆرێک لەهۆشیارییە بەنهێنیەکانی ئەم دۆخە کۆنزەرڤاتیڤ و ترادسیۆنالیەی عەقڵی ئیسلامی لەمڕۆدا گیرۆدەی بووە.
$لەنێوان تەفسیرو تەئویلدا$
(فسره: أوضحە وبينه) واتە: کە دەگوترێت: تەفسیری کرد، واتە ڕونیکردەوە و ئاشکرایکرد. (التفسیر) کە کۆ (جمع)یەکەی (تفاسیر)ە، مانای: التأویل، الکشف، الإیضاح، البیان، الشرح.
(أول الکلام) (قسەکەی تەئویلکرد): فسرە وقدرە (تەفسیری کرد و خەمڵاندی. أول الرؤیا (خەونەکانی –تەئویلکرد): عبرها (تەعبیری بۆ کردن: لێکی دانەوە).
ئەسفەهانی سەبارەت بە(تأویل) دەڵێت: (التأویل من اڵاَوْل أی الرجوع إلی اڵاصل ومنە الموئل للموچع الذی یُرجَع إلیە وذلک هو ڕد الشیء إلی الغایە المراد منە علماً کان أو فعلاً) واتە: (تأویل) لە (اڵاَوْل) ەوە هاتوە کە واتای گەڕانەوە بۆ ڕیشەو بناغەیەو، (موئل) یش لەوەوەیە کە بۆ ئەو شوێنە بەکاردێت کە خەڵکی بۆی دەگەڕێنەوە و، گەڕاندنەوەی شتە بۆ ئەو ئامانجە کە مەبەستە لێی ئیدی زانست بێت یان کردار.
جورجانیش دەڵێت: (التفسیر: فی اڵاصل: هو الکشف والإظهار)، واتە تەفسیر لە ڕیشەدا (واتە ڕیشەکەی لە فەرهەنگی زماندا) بریتییە لە کەشفکردن و ئاشکراکردن و دەرخستن، یەکسەر بەدوایدا دەڵێت: لەشەرعیشدا: ئاشکراکردنی مانای ئایەتەکەو، بابەت و مەبەستەکەی، چیرۆکەکەی و، ئەو هۆکارەیەتی کە تێیدا دابەزیوە، بەدەربڕینێک کە دەلالەتە ڕوکەشەکەی بیگەیەنێت.
لای زانا پێشینەکانی زمانی عەرەبی و موفەسیرەکانیان (تأویل) بەهاو واتای تەفسیر هاتوە، لە (خەلیلی فەراهیدی)ەوە هاتوە: (والتأوّل والتأویل: تفسیر الکلام الذي تختلف معانیه)، واتە: (تأوّل) و (تأویل) بریتین لە تەفسیرکردنی ئەو قسەیەی کە ماناکانی جیاواز دەبن.
(خازین) ی موفەسسیر پێی وایە تەفسیر زانستی ڕیوایەتە و کۆڵەکەکەی ئەو فەرمودانەیە کە لە پەیامبەر و هاوەڵانەوە گواستراونەتەوە، بەڵام (تەئویل) زانستی (دیرایەت) ە، لەبەر ئەوەی پڕۆسەیەکی درووستی تێگەیشتنە بۆ دەقەکان و ڕێبازگەلێکی دیاریکراو بۆ چارەسەریان و هەڵێنجانی مانای حەشاردراو لێیان، دەگرێتە بەر.
(زەرکەشی) یش، هەمان ڕەوتی گرتۆتەبەر و، پێی وابوە: (موفەسسیر گوێزەرەوەیەو، موئەوویل، واتە تەئویلکار، کاری هەڵگۆزینە....
تەئویل لە ژیانی هاوەڵاندا نەبۆتە دیاردە لەبەر ئەوەی هێشتا پێغەمبەر لەناویاندا بوەو، ئایینەکە لە سەرەتایدا بوە، بەڵام (ژیانی هاوەڵان بەجێگیری و هێمنی مایەوە هەتا جیاوازیی و ناکۆکی سیاسی لەنێوانیاندا هاتە ئاراوەو، جیاوازی و ناکۆکی لەمەسەلەکانی ئایینیشدا بەدوای ئەو جیاوازیە سیاسیانەدا هاتن، لەسەرەتادا لەدەوری خەلافەت و دەربارەی ئەو کەسە بو کە خاوەنی مافە لەخەلافەتدا، ئەشعەری (کۆچکردو لە330کۆچی) دا دەڵێت (یەکەمین جیاوازی کە لەنێوان موسوڵمانانداو لەدوای پێغەمبەرەکەیان ڕوویدا، جیاوازییان بوو لەئیمامەتدا).
لەپاشانداو لەدوای هاوەڵان کۆمەڵێک لەپیاوانی پێشین (سلف)، لەنموونەی: (موجاهیدی کوڕی جەبر) ی مەککی (104 کۆچی) و (عەتیەی کوڕی سەعد) ی کوفی (111 کۆچی)، بە چەند هەوڵێکی فیکری هەستان، بۆ تەئویلکردنی (متشابهات)ی قورئان بەتەئویلێکی مەجازیانە، کە پشتی بەشێوازەکانی عەرەبی و بنەماکانی دەبەست، بەڵام هەوڵەکانیان کۆکردنەوەو ڕێکخستنی میتۆدیانەی نەبوو.
لە (موجاهید)ەوە دەگێڕنەوە کە پێی وابوە کە (الراسخون فی العلم: ڕەگيان داکوتا لە زانستدا) کە لە ئایەتی 7ی سورەتی (ال عمران)دا هاتوە، تەئویلکردنی (موتەشابیه) دەزانن، بەمەش دەرگای تەئویلی بۆ ئەوانە کردەوە کە بەدوای خۆیدا هاتن.
تەئویلی ڕێکخراوی پشتبەستوو بە میتۆدێکی عەقڵی، لەروی مێژوییەوە بە موعتەزیلەوە پەیوەستە کە پێیانوابوە دورخستنەوەی ئەو تێڕوانین و سیفاتانەی لەگەڵ سرووشتی خواوەندێتیدا ناسازێن تەنیا بەوە دەبێت کە مەجازیانە تەئویل بکرێن.
لەگەڵ ئەوەشدا کە هەندێکجار تەئویلی موعتەزیلەییانەدا هەیە لە ناڕەوایی و زیادەڕەوی و هەوڵدان بۆ ئەوەی دەقی قورئان بکەنە بەڵگە بۆ درووستیی ئەو بۆچونە ئایینی و مەزهەبیانەیان کە بڕوایان پێیان هەبو، بەڵام ئەو کارەی دەستیان پێکرد، تاکە چەکێک بو بۆ زاڵبون بەسەر مەسەلەی (تەشبیه) و (موشەببیهە) دا و، سەرجەم موسوڵمانان گرتیانە بەر لەگەڵ چەند هەموارکردنێکی کەمدا.
ئەوەی مایەی سەرنجە ئەوەیە کە هەموو خوێندنەوەیەک بۆ ئایەتەکانی قورئان کە لەڕوکەشێتیی مانای دەقەکان لایدابێت، ئەوا بەگوێرەی دوورکەوتنەوەی لەو ڕوە ڕواڵەتیەو ڕۆچوون بەودیوی دەقدا، لەتەئویل نزیکبۆتەوە، کەواتە لەزۆربەی حاڵەتەکاندا جۆرێک لەتەئویل هەر ڕویداوەو بەئاکام گەیشتوە، لێرەشەوەیە کە (ئەبو زەید) سەبارەت بەجیاوازی نێوان (التفسیر بالمأثور) و (التفسیر بالرأي)، واتە جیاوازی نێوان (تفسیر) و (تأویل)دا دەڵێت: (کارێکی پێویستە ئاماژە بۆ ئەوە بکەین جیاکاریی نێوان ئەم دو ئاڕاستەیە لەواقیعی عەمەلیدا- یەکلاکەرەوە نەبوە بەم ڕونیەی کە مەسەلەکە لەئاستە تیۆریەکەیدا تەرحی دەکات، لەبەر ئەوە پەڕتووکەکانی (التفسیر بالمأثور) لەهەندێک ئیجتیهاداتی تەئویلیی لای هەندێک لەموفەسیرە کۆنەکان خاڵیی نەبووە، ئەو موفەسیرانەی لەسەرەتاکانی ژیانیاندا هاوسەردەمی هاتنە خوارەوەی دەق بون لەنموونەی (ابن عباس)، لەلایەکی دیکەشەوە پەڕتووکەکانی (التفسیر بالرأي): تەفسیرکردن بە بۆچون و عەقڵ) یان تەفسیرکردن بە تەئویل، لەو ڕاستیە مێژویی و زمانیانە کە پەیوەستن بەدەقەوە، خۆیان بێئاگا نەکردووە. کێشەکەش خاوەنی ڕەهەندی میتافیزیکیانەی خۆیەتی کە زانا کۆنەکان بە شێوەیەکی ئاشکرا لێی بەئاگانەبوون، گەرچی ناڕاستەوخۆش خۆیانیان لێ لادابێت.
کێشەکەش بریتییە لەوەی: چۆن بکرێت بگەینە مانای (بابەتیانە)ی دەقی قورئان؟ ئایا لەوزەی مرۆڤدایە، بەو سنوردارێتی و کەموکوڕیەیەوە کە بگاتە مەبەستی خوا لەو کەماڵ و ڕەهاییەیدا؟! هیچ یەکێک لەدو کۆمەڵەکە بانگەشەی ئەگەری ڕودانی ئەمەیان نەکردووە، بەڵام ئەنجامی مەسەلەکە ئەوەیە تەئویلگەراکان ئازادتر بون لە تێگەیشتن و کردنەوەی دەرگای ئیجتیهاددا.
هەوڵدان بۆ ئیکتیفاکردن بەتەفسیر و دەستبەرداربوون لە تەئویل، گەرچی بەعەمەلی پڕۆسەیەکی مەحاڵ و نامومکینە، مانای سووربوونە لەسەر یەک مانا و یەک تەفسیری ڕوکەشانە بۆ دەق، واتە لە بنەڕەتدا بڕوانەبونە بە بەردەوامیی پڕۆسەی تەفسیرکردن و خوێندنەوەی قورئان و داخستنی دەرگا بەڕوی نوێبونەوەیدا. لە کاتێکدا کە هەموو تەفسیرێکی نوێ، یاخود هەمو قسەکردنێکی نوێ لەسەر تەفسیر، بەزەرورەت ئیجتیهادە، ئیجتیهادیش ئیشکردنی عەقڵە لەدەقدا بە لەبەرچاوگرتنی ئەو هەلومەرجەی لەواقعدا هەیە.
هەر بۆیە هیچ کەسێک لەئاکامدا لەبەکارهێنانی ڕوانین و بەگەڕخستنی ژیری داناماڵرێت، تەنانەت ئەوانەش کە بانگەشەی ئەوە دەکەن مەعریفە بەدەقە نەک بەژیری (رأي) لەمەشدا هەر لەبۆچونێکەوە سەرچاوە دەگرن، واتە تەئویلکارن. لەبەر ئەوە جیاوازییەکە لەنێوان چەند جۆرێک لە تەفسیر و ئیجتیهاداتدایە. کەسانێکی دەقگەرا هەبوون زانای کەموێنە بون و بەژیری هەڵوێستەیان لەسەر حەقیقەتی سەرسامکەر کردووەو مانای مەزنیان هەڵێنجاوە. عەقڵگەرایانێکیش هەبوون کە لە نەقڵگەراکان پتر بە دەقەوە خۆیان هەڵواسیوەو لەوان زیاتر بەتەقلیدەوە نووساون. [1]
ئەم بابەتە 509 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری پلاتفۆڕمی دابڕان - 19-08-2017
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
ڕۆژی دەرچوون: 19-08-2017 (7 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: لێکۆڵینەوە
پۆلێنی ناوەڕۆک: ئایین و ئاتەیزم
پۆلێنی ناوەڕۆک: فەلسەفە / هزر
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: کرمانجیی ناوەڕاست
وڵات - هەرێم: باشووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هومام تاهیر )ەوە لە: 02-12-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕێبوار جەمال سەگرمە )ەوە لە: 02-12-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکووکی )ەوە لە: 05-04-2024 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە 509 جار بینراوە
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
ژیاننامە
سروە ساڵەیی
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
کورتەباس
مەسعود بارزانی لە بەغدا پێشوازی لە پارێزگاری بەسڕا دەکات
وێنە و پێناس
تیپی تۆپی پێی هێرۆ لە کفری ساڵی 1998
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
هولیا ئەڤشار
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
کورتەباس
خەمۆکی نەمانی توانای خەونبینینە
کورتەباس
مەسعود بارزانی لەگەڵ سەرۆکی حزبی تەقەدوم کۆبوویەوە
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان
ژیاننامە
ئێدوارد باودن
ژیاننامە
عەبدولڕەحمان فەرەج
وێنە و پێناس
تیپی تۆپی پێی گەنجانی پردێ ساڵی 1998
ژیاننامە
ڕزگار حاجی حەمە
ژیاننامە
ئاواز عەبدولقەهار عوسمان
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی شەشەم
کورتەباس
هێمن هەورامی پێشوازیی لە کونسوڵی گشتیی نوێی تورکیا کرد
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
وێنە و پێناس
تیپی میللی سینا لە کەرکووک ساڵی هەشتاکانی سەدەی بیست
پەرتووکخانە
شێتە و ژیرە
ژیاننامە
سابات محەمەد ساڵح
پەرتووکخانە
ئەی ئەقڵ کێ بینیوتی؟
ژیاننامە
خەدیجە ئەسکەندەر حەیدەر
وێنە و پێناس
سێ مێردمنداڵی شارەدێی سەنگەسەری شارۆچکەی پشدەر ساڵی 1982
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی حەوتەم
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
کورتەباس
مەسعود بارزانی پێشوازی لە سەرۆکی هاوپەیمانێتیی دەوڵەتی یاسا دەکات
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی پێنجەم
ژیاننامە
ئەیوب محەمەدی
وێنە و پێناس
دوو وەرزشوانی گەنج لە کەرکووک ساڵی 1978
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
ژیاننامە
بەختیار ئەحمەدی 3
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
شوکور مستەفا
18-11-2008
هاوڕێ باخەوان
شوکور مستەفا
ژیاننامە
ماهشەرەفخانم - مەستوورە ئەردەڵانی
01-01-2009
هاوڕێ باخەوان
ماهشەرەفخانم - مەستوورە ئەردەڵانی
ژیاننامە
ئەحمەدی خانی
14-05-2009
هاوڕێ باخەوان
ئەحمەدی خانی
شوێنەکان
دیانا
05-08-2010
هاوڕێ باخەوان
دیانا
شەهیدان
مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی
21-08-2010
هاوڕێ باخەوان
مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
ئەی ئەقڵ کێ بینیوتی؟
09-07-2024
سەریاس ئەحمەد
پەرتووکخانە
شێتە و ژیرە
09-07-2024
سەریاس ئەحمەد
وێنە و پێناس
قوتابییانی ئامادەیی زانست لە شارۆچکەی خەبات ساڵی 1986
08-07-2024
زریان عەلی
وێنە و پێناس
قوتابیانی پۆلی شەشەم لە ئامادەیی موسەلا، کەرکووک ساڵی 1992
08-07-2024
زریان عەلی
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی حەوتەم
08-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی شەشەم
08-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی پێنجەم
08-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی چوارەم
08-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی سێیەم
08-07-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
وێنەی شیعری لە (دڵارام)ی (ئاری یاران)دا
08-07-2024
زریان سەرچناری
ئامار
بابەت 521,757
وێنە 105,558
پەرتووک PDF 19,658
فایلی پەیوەندیدار 98,455
ڤیدیۆ 1,419
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
ژیاننامە
سروە ساڵەیی
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
کورتەباس
مەسعود بارزانی لە بەغدا پێشوازی لە پارێزگاری بەسڕا دەکات
وێنە و پێناس
تیپی تۆپی پێی هێرۆ لە کفری ساڵی 1998
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
هولیا ئەڤشار
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
کورتەباس
خەمۆکی نەمانی توانای خەونبینینە
کورتەباس
مەسعود بارزانی لەگەڵ سەرۆکی حزبی تەقەدوم کۆبوویەوە
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان
ژیاننامە
ئێدوارد باودن
ژیاننامە
عەبدولڕەحمان فەرەج
وێنە و پێناس
تیپی تۆپی پێی گەنجانی پردێ ساڵی 1998
ژیاننامە
ڕزگار حاجی حەمە
ژیاننامە
ئاواز عەبدولقەهار عوسمان
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی شەشەم
کورتەباس
هێمن هەورامی پێشوازیی لە کونسوڵی گشتیی نوێی تورکیا کرد
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
وێنە و پێناس
تیپی میللی سینا لە کەرکووک ساڵی هەشتاکانی سەدەی بیست
پەرتووکخانە
شێتە و ژیرە
ژیاننامە
سابات محەمەد ساڵح
پەرتووکخانە
ئەی ئەقڵ کێ بینیوتی؟
ژیاننامە
خەدیجە ئەسکەندەر حەیدەر
وێنە و پێناس
سێ مێردمنداڵی شارەدێی سەنگەسەری شارۆچکەی پشدەر ساڵی 1982
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی حەوتەم
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
کورتەباس
مەسعود بارزانی پێشوازی لە سەرۆکی هاوپەیمانێتیی دەوڵەتی یاسا دەکات
پەرتووکخانە
ئینسایکلۆپیدیای کەرکوک؛ بەرگی پێنجەم
ژیاننامە
ئەیوب محەمەدی
وێنە و پێناس
دوو وەرزشوانی گەنج لە کەرکووک ساڵی 1978
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
ژیاننامە
بەختیار ئەحمەدی 3
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
فۆڵدەرەکان
وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - ڕۆژهەڵاتی کوردستان ئامار و ڕاپرسی - جۆری ئامار و ڕاپرسی - ئابووری و نەوت ئامار و ڕاپرسی - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان ئامار و ڕاپرسی - جۆری ئامار و ڕاپرسی - گەندەڵی وشە و دەستەواژە - زمان - شێوەزار - کرمانجیی ناوەڕاست وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان وشە و دەستەواژە - وشە - ناو - سادە، داڕێژراو و لێکدراو کۆمەڵکوژی - تەرمەکەی دۆزراوەتەوە؟ - نەخێر (تا کاتی تۆمارکردن - چاککردنی ئەم بابەتە) کۆمەڵکوژی - جۆری کەس - قوربانیی ئەنفال کۆمەڵکوژی - زمان - شێوەزار - کرمانجیی ناوەڕاست

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.67
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.672 چرکە!