پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
لیڤا شاخەوان عەلی
20-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
شانیا جەمال عەزیز ڕەحیم
20-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
عومەر عەبدولڕەحمان
19-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
ئارا حەمەئەمین ئەحمەد
19-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
دێبەر خەسرەو محێدین
19-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
زاگرۆس ئیسماعیل عەبدوڵڵا
19-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
ئاران لوقمان حەمەغەریب
19-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
ڕێبین محەمەدی حاجی مەحمود
19-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
سەعید عەلی عەبۆ
19-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
توانا عەبدولکەریم پێنجوێنی
19-07-2024
کشمیر کەریم
ئامار
بابەت 524,563
وێنە 106,205
پەرتووک PDF 19,762
فایلی پەیوەندیدار 99,337
ڤیدیۆ 1,439
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست 
300,751

Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,734

هەورامی 
65,720

عربي 
28,794

کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,201

فارسی 
8,374

English 
7,162

Türkçe 
3,569

Deutsch 
1,456

Pусский 
1,123

Française 
321

Nederlands 
130

Zazakî 
84

Svenska 
56

Հայերեն 
44

Español 
39

Italiano 
39

لەکی 
37

Azərbaycanca 
20

日本人 
18

עברית 
14

Norsk 
14

Ελληνική 
13

中国的 
11

ژیاننامە
عیسا بەرواری
ژیاننامە
عەونی شاعیر
ژیاننامە
بژار عەلی بۆسکانی
ژیاننامە
عەتا عومەر
شەهیدان
ژینا ئەمینی
ڕۆڵی رەفیق حیلمی لە بووژاندنەوەی کولتوور و زمانی کوردیدا
هاوکارانی کوردیپێدیا، بابەتییانە، بێلایەنانە، بەرپرسانە و پیشەییانە، ئەرشیڤی نەتەوەییمان تۆماردەکەن..
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

ڕۆڵی رەفیق حیلمی لە بووژاندنەوەی کولتوور و زمانی کوردیدا

ڕۆڵی رەفیق حیلمی لە بووژاندنەوەی کولتوور و زمانی کوردیدا
$رۆڵی ڕەفیق حیلمی لە بووژاندنەوەی کولتوور و زمانی کوردیدا$
#نەوزاد جەمال#
#05-08-2020#
سەرەتاکانی سەدەی ڕابردوو دەستپێکی بەئاگاهاتنەوە و خۆناسینی ڕووناکبیر و دەستەبژێری کوردە. بەتایبەت سەروەختی داڕمانی خەلافەی عوسمانی'دەیان، ئەگەر نەڵێن سەتان، کورد لە سوپا و دامەزراوە سەربازی و شەرعییەکانی دەرباردا کاریان کردووە. بەپێچەوانەی ئەوانەی تەنیا وەک ڕەعیەیەک لەژێر ڕکێفی خەلیفەدا بوون، هەندێکیان درکیان بە پرسی سەربەخۆیی گەلەکەیان کردووە. بۆیان دەرکەوتووە چەمکی برایەتیی ئیسلامی بەنۆکەرکردن و بێگاریکردن و دادۆشینی سامانی گەلەکەیان زێدەتر نییە.
لە کاتێکدا هەندێک مەلا و شێخ و خوێندەواریش کە لە نزیکەوە ئاگاداری کەینوبەین و نهێنیی دەربار و گەندەڵیی دەسەڵات نەبوون، هەر دڵیان بۆ ڕزگارکردنی ئاڵای خەلافەت لێیداوە. بە جۆرێک کوردبوون و سەربەخۆییان بە گوناﮪ و خیانەت لە ئوممەی ئیسلامی داناوە. بەڵام لەنێو ئەو چینە تەکنۆکراتەی کە ئاگاداری وردەکاریی چارەنووسی دەرباربوون، لە ناوجەرگەی خەلافەتەوە ئاسۆی سەربەخۆبوون و بووژانەوەی گەلەکەیان بە دوور نەزانیوە. یەکێک لەو ڕووناکبیرانە ڕەفیق حیلمی بووە کە ڕۆڵی بەرچاوی لە بووژاندنەوەی نەتەوەییدا گێڕاوە. وەک خوێندەوار و ڕووناکبیر ئەو لە چەند ڕووەیەکەوە جێپەنجەی دیاربووە:
- بەشداریی سیاسیی لە حیزبی هیوا یان یاوەریکردنی شێخ مەحموود لە دانووستاندنەکانیدا.
- وەک ڕووناکبیرێکی وەرگێڕ و نووسەر لە گۆڤارەکان و بەرهەمەکانی خۆیدا.
- وەک پەروەردەکارێک (پیداگۆکێک) کە پیشەی فەرمیی لە وەزارەتی مەعاریف (پەروەردەی ئێستا) سەرپەرشتیار بووە و چەندان نەوەی پێگەیاندووە.
لەم دەرفەتەدا ڕۆڵی لە وەرگێڕاندا بەتایبەت نامیلکەی کۆمەڵایەتی کە لە 1934دا چاپ بووە باسدەکەین. نامیلکەکە دەقێکی تورکیی بیریاری ناسراو زیا ئەلپ کۆک (1875 - 1924) ە. پێدەچێت لە هەڵبژاردنیدا دوو پاڵنەری لە پشتەوە بێت. یەکەمیان، لەبەر ئەوەی نووسەرەکەی بە ڕەچەڵەک کوردە. هەروەک ڕەفیق حیلمی لەسەر بەرگی وەرگێڕانەکە ئاماژەی بەوە کردووە لە نووسینی زانای گەورەی کوردە. لەو دەربڕینەدا سەرسامبوون و شانازیکردنێکی پێوە دیارە. دووەم، لەبەر کاریگەریی وەک تیۆرسازێکی بیروباوەڕی نەتەوەیی و هاوکات کۆمەڵناسێک و ڕووناکبیرێکی مۆدێرنخواز کە دەبێتە خۆراکی هزری وەرگێڕ.
ئەگەر بەوردی خوێندنەوەیەک بۆ پێشەکیی وەرگێڕ بکەین، کۆمەڵێک سەرەداوی گرنگ بەرچاو دەکەون کە بیرکردنەوە و ئاگایی ڕەفیق حیلمی لە بابەتی وەرگێڕانەکە و تەکنیک و هونەری وەرگێڕانیشدا دەردەخەن. لەوێدا هەوڵی داوە لەبەرانبەر چەندین چەمک و زاراوەی کۆمەڵناسیدا واژەی کوردی دابنێت. لە نزیکەی 21 شوێندا بەرانبەر زاراوەکان وشەی کوردیی داناوە. لە سەردەمێکدا کە زاراوەی کۆمەڵناسی و ئەکادیمیی کوردی دەگمەن بوون. نووسینی کوردی لەو بارەوە ئەگەر نەڵێین هەر نەبووە، ئەوا دانسقە بووە.
لەلایەکی دیکەوە هەوڵەکەی ئەو تەواو پێچەوانەی خوێندەوارێکی کوردزادەی وەک ئەحمەد نەعیم بابانزادەیە (1872-1934) کە سەتان وشەی فەلسەفیی خستووەتە نێو زمانی تورکییەوە. بەوەش بنەماکانی فەرهەنگی فەلسەفیی لە تورکیدا پەرە پێدا.
لە ڕووی زمانیشەوە ڕەنگە ڕەفیق حیلمی یەکەم کەس بێت وشەی نامیلکەی بەکارهێنابێت. پەڕتووکەکە بەشێکە لە کۆمەڵە وتارێکی زیا ئەڵپ کۆک، بەڵام تەنیا ئەو وتارەی لێ وەرگێڕاوە. ئیدی نازانم ئاخۆ حیلمی دواتر گەڕاوەتەوە سەر وەرگێڕانی وتارەکانی دیکەی نێو پەڕتووکەکە یان نا، چونکە خۆی دەڵێت: بەهۆی گەرمای هاوینەوە نەکرا هەمووی لە چاپ بدەم و بڵاوی بکەمەوە. بۆیە ئەوەی ئەم دیباجەیەی پێنووسیم، نەتوانینی تەواوکردنی ئەم کارەیە. (حیلمی، پێشەکی)
هەر لە پێشەکییەکەدا دەپرسێت: وەرگێڕان چییە؟ بەتایبەت بەمە وەڵامێکی ئەوانەی داوەتەوە (بە دیاریکراوی ئاماژەی پێنەکردووە) کە پێیانوایە دەبێت وەرگێڕ تەنیا وشەی کوردیی پەتی بەکاربهێنێت. بەڵام ڕای خۆی لەو بارەوە بە دوو خاڵ دەخاتەڕوو: یەکەم، لە وەرگێڕاندا دانانی وشەی کوردی بەرانبەر زاراوەی زمانی لێوەرگێڕدراو بەدەستکاریکردنی پەیام و واتای دەقەکە دەکەوێتەوە. ئەمەش بۆ کورد دەبێتە مایەی دواکەوتن. چونکە لە گۆڕینی وشە بیانییەکاندا دەستکاریکردن لە واتای ئەوەی نووسەرەکە مەبەستی بووە درووستدەبێت. لەجیاتی مەبەستی نووسەر، وەرگێڕ شتێکی دیکەیان پێدەڵێت.
بەڵام ئەمە واتای ئەوە نییە کە زمان پەرەی پێنەدرێت. نەخێر لەسەر هەموو لاوێکی بە مێشک (ژیر) ە کە لەم سەدەی ڕێنیسانسی کوردەدا بەتەواوی هەوڵبدات و تا لە دەستی بێت زیندووکردنەوە و بووژاندنەوەی زمانی بکاتە ئایدیاڵ (ئامانجێکی باڵا) . چونکە زیندووبوونەوەی نەتەوەیەک بە زیندووکردنەوەی زمانییەوە بەستراوە. لێرەوە بە ڕای ئەو تاوەکوو زمان نەبووژێتەوە، گەل نایەتە ناو کۆڕی گەلان و شارستانییەتەوە.
ڕەفیق حیلمی باوەڕی وایە لەبەر ئەوەی مەیدانی شیعر و ئەدەبیات بوارێکی فراوانە، دەتوانین بە زمانی دەوڵەمەندی کوردی بیری خۆمانی پێ دەربڕین و پێ بنووسینەوە. بەڵام دەبێت لە وەرگێڕانی دەقی بابەتە زانستییەکاندا خۆمان لە دەستکاریکردن بپارێزین. حیلمی دەڵێت ئەمەش خواستی منە و پێویستیی زانستە. لەگەڵ ئەوەشدا لە وەرگێڕانی دەقەکەدا دەستەوەسان نەبووە و لە داتاشینی وشەی کوردی بۆ زاراوەکان دەستپێشخەر بووە.
لە ڕاستییدا نێوەڕۆکی پەڕتووکەکە ئەگەر بەپێی ناونیشانەکەی بێت، باسی کۆمەڵگە دەکات و بابەتێکی کۆمەڵناسییە، بەڵام نێوەڕۆک باسی نەژاد، گەل و نەتەوە و نەریت و ڕێوڕەسمەکان دەکات. ناساندنی واتای ڕێسا و بەها و پێوەرە کۆمەڵایەتی و ئەوەی پێیدەگوترێت کۆنترۆڵی کۆمەڵایەتییە. بۆیە پتر لە پەڕتووکێکی ئەنترۆپۆلۆجی/ئەتنۆگرافی دەچێت.
یەکێک لەو پرسیارانەی لە دەقەکەدا کراوە: نەتەوە چییە؟ ئەم پرسیارە ڕێدۆزێکە بۆ ئەوەی چۆن و بە چی نەتەوە دەبووژێتەوە؟ چۆن لە لەنێوچوون و توانەوە دەپارێزرێت؟ دەیان نموونەی گەلی جیا باس کراوە کە چۆن لەنێو زمانێکی دیکەدا تواونەتەوە یان نەژادیان گۆڕدراوە. چۆن مەزهەب و ئایین کاریگەرییان لەسەر پڕۆسەی توانەوە هەیە؟ ڕۆڵی زمان چییە و جیاوازیی گەل و نەتەوە لە چیدایە؟ گەلان بەهۆی شار و شارستانییەتەوە بەرەو هاوئاهەنگی و پێکەوەبوون دەچن، لە کاتێکدا بەهۆی فەرهەنگەوە لە یەکتر دووردەکەونەوە (حلمی ل 15) . کە وابوو دەبێت بۆ کۆسمۆپۆلتیک (جیهانییەتی) لە شارستانییەتدا و بۆ نەتەوایەتیش لە کولتوور (حر‌ث لە زمانی ئەوەوە) دا بگەڕێین (حلمی ل 15) .
لە وتارەکەدا بیرۆکەی ئایینی نەتەوەیی، دەوڵەتی نەتەوەیی و شارنشینیی نەتەوەیی وەک دوائامانجی باڵا و پێکهێنەری سەرەکیی گەلێک شرۆڤە کراون. چەمکی کەسێتیی نەتەوەیی کە ئاماژەیەکە بە ڕۆڵی زمان لە پێکهێنانی ئەو کەسێتییەدا تاوتوێکراوە. مەرج و پێکهێنەرەکانی نەتەوە چین؟ ڕۆڵی شار لە پڕۆسەی بەنەتەوەییبووندا چییە؟ بۆ نموونە، لەبەر ئەوەی کورد گوندنشینە و شارەکان تورکنشینن، ئیدی بە ئاسانی کورد لە بۆتەی شاردا بوونە تورک (حلمی، ل 9) .
گرنگیی نێوەڕۆکی پەڕتووکەکە لەو پاشخانە هزرییەی بیریارانی وەک دۆرکهایم و ئێرنست ڕێنان و چەندینی دیکەوە سەریهەڵداوە. لەوانەیە یەکێک بپرسێت: ئایا ئەو بۆ دەقی بیریار و ئەندازیاری نەتەوەگەری تورکی وەگێڕاوە، لە کاتێکدا تۆرانیزم نەیاری سەرسەختی کوردبوون بووە؟ هەڵبەت وەک چۆن سەرچاوە باسدەکەن کە کاتی خۆی ڕەخنەیان لە زیا ئەڵپ کۆک گرتووە بەوەی باسی تورکچێتی دەکات لە کاتێکدا خۆی تورک نییە، لە وەڵامدا گوتوویەتی: بیری نەتەوەیی زانستە!
ئیدی ڕەفیق حیلمی بە باشی لە پەیام و فەلسەفەی ئەو پەڕتووکۆکەیە تێگەتیشتووە؛ زمان نەک هەر ئاخافتن و گوێزانەوەی پەیامێکە، بەڵکوو پێناسە و قەڵای مانەوەی نەتەوەیەکە، چونکە ژیانەوە و بووژانەوە (زاین لە زمانی ئەوەوە) لە زمانی نەتەوەییدایە، کاتێک کە بە زمانی خۆی ئایین و ڕووناکبیری و ڕۆشنبیری بنووسرێت (حلمی ل11) .
لێرەوە وەرگێڕانی دەقێکی لەو جۆرە و لە سەروەختی بەئاگاهاتنەوە و وریابوونەوەی ڕووناکبیرانی کورددا کە ئەو بە ڕێنیسانس ناوی دەبات، ئاماژەیەکی پەیامدارە، چونکە ڕێنیسانس ئەو ئایدیایەیە کە بووژانەوەی کۆمەڵگە، زانست و هۆشیاریی زمان/نەتەوە ئامانجە باڵاکەیەتی. [1]
ئەم بابەتە 669 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی ڕووداو 05-08-2020
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 2
ژیاننامە
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
ڕۆژی دەرچوون: 05-08-2020 (4 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: لێکۆڵینەوە
پۆلێنی ناوەڕۆک: ئەدەبی / ڕەخنەی ئەدەبی
پۆلێنی ناوەڕۆک: یاداشت
پۆلێنی ناوەڕۆک: دۆزی کورد
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: کرمانجیی ناوەڕاست
شار و شارۆچکەکان: هەولێر
وڵات - هەرێم: باشووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هومام تاهیر )ەوە لە: 30-04-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( شادی ئاکۆیی )ەوە لە: 30-04-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکووکی )ەوە لە: 07-04-2024 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 669 جار بینراوە
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
ژیاننامە
سارا ئیکرام
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
ژیاننامە
پەیمان حەمەئەمین
کورتەباس
کتێبخانەی ئاشورپانیپاڵ
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک لە گەنجانی گوندی زەنگەنان، شارەدێی دارەتوو لە بەردەڕەش ساڵی 2000
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
پەرتووکخانە
ڕێبەرێک بۆ دروستکردنی درۆن
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
کورتەباس
با هەتا هەتایە کارەساتە نەتەوەیی و نیشتمانییەکەی هەڵەبجە سیمبوڵی یەکبوون و کوردایەتیمان بێت
وێنە و پێناس
قوتابییانی قوتابخانەی قەڵخانلۆ لە خورماتوو ساڵی 1983
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان
ژیاننامە
ڕاستی ڕۆژگار کامەران
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
پەرتووکخانە
ئاڵنگارییەکانی ئاسایشی کەش و هەوا لە عیراق
کورتەباس
ئێران وەکوو نەتەوەی خەیاڵی
ژیاننامە
لیڤا شاخەوان عەلی
کورتەباس
کێشەی ئافرەت لەکلاورۆژنەی شیعری هەندێ لە شاعیرانی هاوچەرخ دا
ژیاننامە
شانیا جەمال عەزیز ڕەحیم
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
ژیاننامە
عومەر عەبدولڕەحمان
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
وێنە و پێناس
گوندی میراولی لە شارەدێی سیروان، هەڵەبجە ساڵی 1998
وێنە و پێناس
نووسەرە کوردەکانی یەریڤان 1965
ژیاننامە
دێبەر خەسرەو محێدین
کورتەباس
ئەشکەوتی میرکەلۆس لە هاودیان
پەرتووکخانە
ڕاپرسی هەڵبژاردن
ژیاننامە
کەڤی فازیڵ حەسەن ئاڤدەڵ
وێنە و پێناس
قەڵای سەرداری شاری بۆکان، لە ساڵی 1913
پەرتووکخانە
کەرە فەیلەسووفە سپییە سێپێیەکە
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
پەرتووکخانە
هونەری مامەڵەکردن لە قوتابخانە
ژیاننامە
ئەژی دارا
ژیاننامە
زاگرۆس ئیسماعیل عەبدوڵڵا

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
عیسا بەرواری
09-03-2010
هاوڕێ باخەوان
عیسا بەرواری
ژیاننامە
عەونی شاعیر
08-12-2018
زریان سەرچناری
عەونی شاعیر
ژیاننامە
بژار عەلی بۆسکانی
20-07-2022
شەنە بەکر
بژار عەلی بۆسکانی
ژیاننامە
عەتا عومەر
14-08-2022
سروشت بەکر
عەتا عومەر
شەهیدان
ژینا ئەمینی
17-09-2022
شەنە بەکر
ژینا ئەمینی
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
لیڤا شاخەوان عەلی
20-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
شانیا جەمال عەزیز ڕەحیم
20-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
عومەر عەبدولڕەحمان
19-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
ئارا حەمەئەمین ئەحمەد
19-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
دێبەر خەسرەو محێدین
19-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
زاگرۆس ئیسماعیل عەبدوڵڵا
19-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
ئاران لوقمان حەمەغەریب
19-07-2024
سروشت بەکر
ژیاننامە
ڕێبین محەمەدی حاجی مەحمود
19-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
سەعید عەلی عەبۆ
19-07-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
توانا عەبدولکەریم پێنجوێنی
19-07-2024
کشمیر کەریم
ئامار
بابەت 524,563
وێنە 106,205
پەرتووک PDF 19,762
فایلی پەیوەندیدار 99,337
ڤیدیۆ 1,439
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست 
300,751

Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,734

هەورامی 
65,720

عربي 
28,794

کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,201

فارسی 
8,374

English 
7,162

Türkçe 
3,569

Deutsch 
1,456

Pусский 
1,123

Française 
321

Nederlands 
130

Zazakî 
84

Svenska 
56

Հայերեն 
44

Español 
39

Italiano 
39

لەکی 
37

Azərbaycanca 
20

日本人 
18

עברית 
14

Norsk 
14

Ελληνική 
13

中国的 
11

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
ژیاننامە
سارا ئیکرام
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
ژیاننامە
پەیمان حەمەئەمین
کورتەباس
کتێبخانەی ئاشورپانیپاڵ
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک لە گەنجانی گوندی زەنگەنان، شارەدێی دارەتوو لە بەردەڕەش ساڵی 2000
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
پەرتووکخانە
ڕێبەرێک بۆ دروستکردنی درۆن
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
کورتەباس
با هەتا هەتایە کارەساتە نەتەوەیی و نیشتمانییەکەی هەڵەبجە سیمبوڵی یەکبوون و کوردایەتیمان بێت
وێنە و پێناس
قوتابییانی قوتابخانەی قەڵخانلۆ لە خورماتوو ساڵی 1983
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان
ژیاننامە
ڕاستی ڕۆژگار کامەران
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
پەرتووکخانە
ئاڵنگارییەکانی ئاسایشی کەش و هەوا لە عیراق
کورتەباس
ئێران وەکوو نەتەوەی خەیاڵی
ژیاننامە
لیڤا شاخەوان عەلی
کورتەباس
کێشەی ئافرەت لەکلاورۆژنەی شیعری هەندێ لە شاعیرانی هاوچەرخ دا
ژیاننامە
شانیا جەمال عەزیز ڕەحیم
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
ژیاننامە
عومەر عەبدولڕەحمان
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
وێنە و پێناس
گوندی میراولی لە شارەدێی سیروان، هەڵەبجە ساڵی 1998
وێنە و پێناس
نووسەرە کوردەکانی یەریڤان 1965
ژیاننامە
دێبەر خەسرەو محێدین
کورتەباس
ئەشکەوتی میرکەلۆس لە هاودیان
پەرتووکخانە
ڕاپرسی هەڵبژاردن
ژیاننامە
کەڤی فازیڵ حەسەن ئاڤدەڵ
وێنە و پێناس
قەڵای سەرداری شاری بۆکان، لە ساڵی 1913
پەرتووکخانە
کەرە فەیلەسووفە سپییە سێپێیەکە
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
پەرتووکخانە
هونەری مامەڵەکردن لە قوتابخانە
ژیاننامە
ئەژی دارا
ژیاننامە
زاگرۆس ئیسماعیل عەبدوڵڵا
فۆڵدەرەکان
وشە و دەستەواژە - زمان - شێوەزار - کرمانجیی ناوەڕاست وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - ڕۆژهەڵاتی کوردستان پەرتووکخانە - فایلی PDF - بەڵێ پەند و ئیدیۆم - بەشە شێوەزارەکانی کوردیی ناوەند - بەشە شێوەزاری سۆرانی پەند و ئیدیۆم - شار و شارۆچکەکان - شەقڵاوا (خۆشناوەتی) پەند و ئیدیۆم - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان شەهیدان - ڕەگەزی کەس - نێر شەهیدان - نەتەوە - کورد شەهیدان - وڵات - هەرێم (لەدایکبوون) - ڕۆژهەڵاتی کوردستان

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.67
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.5 چرکە!