کتابخانه کتابخانه
جستجو

کوردیپیدیا پر اطلاعترین منبع اطلاعاتی کردی است!


گزینه های جستجو





جستجوی پیشرفته      صفحه کلید


جستجو
جستجوی پیشرفته
کتابخانه
نامنامەی کردی
کرونولوژیا از وقایع
منابع
رد پاها
گرد آوریها
فعالیت ها
چگونه جستجو کنم؟
انتشار
ویدئو
گروه بندی
آیتم تصادفی
ارسال
ارسال مقاله
ارسال عکس
نظر سنجی
نظرات شما
تماس
چه نوع اطلاعاتی را که ما نیاز داریم!
استاندارد
قوانین استفادە
کیفیت مورد
ابزار
درباره
آرشیویست های کوردیپیدیا
چه درباره ما می گویند!
اضافه کوردیپیدیا به وب سایت شما
اضافه کردن / حذف ایمیل
آمار مهمان
آمار آیتم
تبدیل فونت ها
تبدیل تقویم ها
بررسی املا
زبان و گویش از صفحات
صفحه کلید
لینک های مفید
پسوند کوردیپدیا برای گوگل کروم
کوکی
زبانها
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
حساب من
ورود به سیستم
عضویت!
رمز عبور خود را فراموش کرده اید!
جستجو ارسال ابزار زبانها حساب من
جستجوی پیشرفته
کتابخانه
نامنامەی کردی
کرونولوژیا از وقایع
منابع
رد پاها
گرد آوریها
فعالیت ها
چگونه جستجو کنم؟
انتشار
ویدئو
گروه بندی
آیتم تصادفی
ارسال مقاله
ارسال عکس
نظر سنجی
نظرات شما
تماس
چه نوع اطلاعاتی را که ما نیاز داریم!
استاندارد
قوانین استفادە
کیفیت مورد
درباره
آرشیویست های کوردیپیدیا
چه درباره ما می گویند!
اضافه کوردیپیدیا به وب سایت شما
اضافه کردن / حذف ایمیل
آمار مهمان
آمار آیتم
تبدیل فونت ها
تبدیل تقویم ها
بررسی املا
زبان و گویش از صفحات
صفحه کلید
لینک های مفید
پسوند کوردیپدیا برای گوگل کروم
کوکی
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
ورود به سیستم
عضویت!
رمز عبور خود را فراموش کرده اید!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 درباره
 آیتم تصادفی
 قوانین استفادە
 آرشیویست های کوردیپیدیا
 نظرات شما
 گرد آوریها
 کرونولوژیا از وقایع
 فعالیت ها - کوردیپیدیا
 کمک
موضوع جدید
زندگینامە
عرفان احمد
13-08-2024
سارا سردار
اماکن باستانی
پل ممیند
10-08-2024
شادی آکوهی
اماکن باستانی
تپه حاجی فیروز
10-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
کوه سلطان یعقوب
10-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
تالاب حسنلو
10-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
Naghadeh (کاتالۆنی)
10-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
نقده
09-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
غار کهریز
09-08-2024
شادی آکوهی
اماکن باستانی
مسجد جامع تکاب
09-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
سد قجور
09-08-2024
شادی آکوهی
آمار
مقالات
  531,049
عکس ها
  107,575
کتاب PDF
  20,010
فایل های مرتبط
  100,975
ویدئو
  1,471
زبان
کوردیی ناوەڕاست 
303,155
Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,915
هەورامی 
65,847
عربي 
29,357
کرمانجی - کوردیی سەروو 
17,077
فارسی 
8,979
English 
7,418
Türkçe 
3,605
لوڕی 
1,691
Deutsch 
1,483
Pусский 
1,133
Française 
336
Nederlands 
130
Zazakî 
90
Svenska 
63
Հայերեն 
50
Español 
45
Italiano 
44
لەکی 
37
Azərbaycanca 
24
日本人 
20
中国的 
16
Ελληνική 
14
Norsk 
14
עברית 
14
Fins 
12
Polski 
7
Esperanto 
5
Ozbek 
4
Português 
3
Тоҷикӣ 
3
Hrvatski 
2
Srpski 
2
Kiswahili سَوَاحِلي 
2
ქართველი 
2
Cebuano 
1
ترکمانی 
1
گروه
فارسی
زندگینامە 
3,292
اماکن 
1,933
شهدا 
1,035
کتابخانه 
793
تحقیقات مختصر 
564
اماکن باستانی 
435
تصویر و توضیحات 
292
آثار هنری 
203
شعر 
169
مدارک 
71
موزه 
42
احزاب و سازمان ها 
39
نقشه ها 
31
منتشر شدەها 
17
تاریخ و حوادث 
16
تصویری 
16
دفترها 
11
آمار و نظرسنجی 
10
مسائل زنان 
4
ایل - قبیله - فرقه 
3
متفرقه 
2
بازی های سنتی کوردی 
1
MP3 
323
PDF 
30,524
MP4 
2,395
IMG 
196,596
اماکن باستانی
اتشکدە چهار قاپی
شهدا
ابراهیم نادری
زندگینامە
ابراهیم امین بالدار
شهدا
ابراهیم رحیم
زندگینامە
منیرە صالح عبدالرحمان
تەنیا یەک کەشتی هەیە: ئەفسانەی بەسرووشتی بوون (نۆرماڵ)
کوردیپیدیا، تاریخ روز به روز کردستان و کرد را بازنویسی می کند..
گروه: دانش | زبان مقاله: کوردیی ناوەڕاست
اشتراک گزاری
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
ارزیابی مقالە
نایاب
عالی
متوسط
بد نیست
بد
اضافه کردن به مجموعه
نظر خود را در مورد این مقاله بنویسید!
تاریخ آیتم
Metadata
RSS
به دنبال تصویر رکورد انتخاب شده در گوگل
به دنبال رکورد انتخاب شده در گوگل
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Cebuano0
Esperanto0
Fins0
Hrvatski0
Kiswahili سَوَاحِلي0
Norsk0
Ozbek0
Polski0
Português0
Pусский0
Srpski0
Тоҷикӣ0
Հայերեն0
ქართველი0
中国的0
日本人0
$تەنیا یەک کەشتی هەیە: ئەفسانەی بەسرووشتی بوون (نۆرماڵ)$
ئامادەکردنی: #هەڤین کەمال شا محەمەد#
وەکو پزیشکێکی دەروونی چەندین جار شایەتحاڵ و چارەسەرکاریی ئەو نەخۆشییانە بووم کە پێدەگوترێت؛ “نەخۆشییە ژیریییەکان”. وەک مرۆڤێکیش ئەو نەخۆشیانەم تاقیکردۆتەوە، لە قۆناغێکی ژیانمدا ئازارم چەشتووە و ناڵاندوومە بە دەستیانەوە!
کاتێک دەڵێم پێیدەگوترێت” نەخۆشی ژیریی”، مەبەستم ئەوەیە بەپێی تێڕوانین و دیدگای من؛ وشەی نەخۆشی تێڕوانینێکی زۆر بەرتەسکە بۆ تێڕامان لە کێشەیەکی قوڵ و ئاڵۆز، کە ناتوانرێت کورت بکرێتەوە لە چەند نیشانە و سیمپتۆمێکی کەسیدا، یان چەند ئەدگار و هەڵسوکەوتێکی بینراو و سەرنجڕاکێشی ئەو کەسە، یاخود بخرێتە قاڵبی تێکچوون لە بایۆلۆژی مێشکی مرۆڤ و دەمارە خانەکانی.
لەڕاستیدا ئەو کارلێکانەی لەمێشکی مرۆڤدا ڕوودەدەن بەهۆی کارەساتی ناخۆش و تراومای سایکۆلۆژی و ئازار چەشتن زۆر جیاوازە لە نەخۆشی، بۆ نموونە: ” من وەک مرۆڤێک لەو کاتەی کە ڕێژەی خەمۆکیەکەم گەشتبووە لوتکە، بیرۆکەی ئەوەی کە جیهان شایەنی ئەوە نییە بۆی بژیت، هەموو هزرمی داگیرکردبوو، لەگەڵ ئەوەی هەرگیز بیرم لە خۆکوژی نەکردۆتەوە، بەڵام پێشبینیم دەکرد کە هەوڵی بۆ بدەم!
لەو کاتانەی زۆر وەڕس و بێئومید بووم بەرانبەر ژیان، کەچی هیواداربووم کە ئەو مێشکەی توشبووە بە(ADD)
بێزارم نەکات و کاریگەری نەبێت لەسەر هەوڵ و کۆششم بۆ ڕێکخستن و داهێنان. لەو کاتەی لە لوتکەی ئالوودەبوندا بووم، بەپەرۆش بووم بۆ ئازادبوون. بەڵام ئازارچەشتن و ناڵاندن زۆر جیاوازەو و هەمان شت نییە لەگەڵ نەخۆشی.
لە ڕووی پاتۆلۆژی و نەخۆشیزانییەوە، کاتێک هەندێک کەس دەستنیشان دەکرێت بەوەی نەخۆشی ژیریییان هەیە، ئەم دەستنیشانکردنانە بەپێی ئەو ستاندەردە بنچینەییانەیە کە کۆمەڵگای مرۆڤایەتی دایناوە بۆ (دروستی ژیریی) کە مەرج نییە هەمووی لە سەداسەد تەواو بێت، هەر بۆیە پێم باشە دەستبەرداری ئەفسانەی بەسرووشتیبوون و نۆرماڵ بوون ببین و بێین باس لەهەندێک نموونە بکەین:
پێش دادگایکردنی بە تۆمەتی تاوانی جەنگ، ئەندازیاری داڕشتنی پلانی لەناوبردنی بەکۆمەڵی جوولەکەکان، ئەفسەری نازی (ئەدۆڵف ئایکمان) لەلایەن چەندین پزیشکی پسپۆڕی دەروونییەوە بە کەسێکی سرووشتی (نۆرماڵ) لە قەڵەمدراوە.
بەپێی گێڕانەوە بەناوبانگەکەی فەیلەسوفی یەهودی و توێژەری سیاسی (هانا ئارێنت) بێت؛ تەنانەت یەکێک لە دەروونناسەکان لە دادگاییەکەیدا هاواریکردووەو گوتویەتی: بەڵێ ئەو کەسێکی سرووشتییە، هەرچۆنێک بێت لەئێستای من سرووشتی ترە.
بەپێی هەمان گێڕانەوەش، ئارێنت دەڵێت: “دەرونناسێکی تر، هەموو ڕەفتار و هەڵسوکەوتی ئایکمان بە هەڵسوکەوتی کەسێکی زۆر سرووشتی داناوە و تەنانەت پەیوەندی و ڕەفتاری لەگەڵ هاوسەر و منداڵەکانی، دایکی، خوشک و براکانی، هاوڕێکانی نەک سرووشتی بووە بە تەنها، بەڵکوو پەیوەندییەکی زۆر خوازراو و باش بووە.
کەواتە دەقاودەق حاڵەتەکەی ئایکمان ئەو حاڵەتەیە کە پزیشکی دەروونناسی ئەمریکی (ڕۆبرت.جی. لیفتۆن) بە سرووشتیبوونی بەد (malignant normality) ناویدەبات!
نموونەیەکی تر:
ساڵی 2019 ساڵیادی سەد ساڵەی ڕەشە کوژی (ئەمریتسار) ی بەدناو بوو، کە هێزە سەربازییە بەڕیتانییەکان بە سەدان هاووڵاتی سڤیل و بێ چەکییان کۆمەڵکوژ کرد لە شاری ئەمریتسار لە گردبوونەوەیەکی ئاشتیانەدا دژ بە دەستبەسەرکردنی دووان لە شوێن کەوتووانی (گاندی)، لە یەکێک لە بەناوبانگترین بۆنە ئایینییەکانی پونجابدا.
ئەم هەموو دڕەندەیی و دڵڕەقییەی لەم ڕەشەکوژیەدا ڕوویدا، بە سەرپەرشتی کەسانێک بوون کە بەو پێوەرەی بۆ نۆرماڵبوون دانراوە، سرووشتی و نۆرماڵ بوون لە هەرەمی ئیمپڕاتۆڕیەتەکەدا. بەدڵنییایەوە دەرچووی قوتابخانە و کۆلێژە بەناوبانگ و نایەبەکانیش بوون!
ئەم جۆرە لە مرۆڤەکان، ئەو جۆرەن کە ڕۆژنامەنووس و نووسەر(بێن ماکنتایر) لە وەسفیاندا دەڵێت: “هیچ کەسێکی فریودەر نادۆزیتەوە بەقەد بەڕیتانییەک کە دەرچووی قوتابخانە گشتییەکان بێت. لەوانەیە لەویستگەی پاسێکدا بە تەنیشتەوە چاوەڕێ بکات، لەگەڵیشیدا شڵەژانی دەروونی پلە دوانزدەی هەبێت، کەچی تۆش وەک ژیرترین و بەئاگاترین کەس دێتە بەرچاوت “.
ئەم نموونانە و زۆر نموونەی تریش کە بەکەسی نۆرماڵ و سرووشتی دانراون کەچی هەستاون بە چەندین کردار و ڕەفتاری ناسرووشتی. بەدیوێکی تریشدا ئەم هاوکێشەیە هەر ڕاستە کاتێک پێچەوانەکەی ڕوودەدات بۆنموونە: یەکێک لەپاڵەوانەکانی ئەم سەردەمەمان کە چالاکەوانێکی ژینگەیی گەنجە (گرێتا تۆنبێرگ) وەک کەسێکی تووشبوو بە هەندێک تێکچوون و شڵەژانی ژیرییی دەستنیشانکرا، یەکێک لەوانە نەخۆشی “ئەسپەرجەر” بوو.
هەروەکو تۆنبێرگ دەڵێت: “من بەشی خۆمم لە خەمۆکی، گۆشەگیری، بێتاقەتی و دڵەڕاوکێ و شڵەژان تاقیکردۆتەوە، بەڵام ئەگەر وەک نەخۆشێک دەستنیشان نەکرامایە، هەرگیز مانگرتنم لە قوتابخانە ڕانەدەگەیاند، ئەو کات منیش وەک هەموو ئەوانەی دەوروبەرم دەبووم”.
ئەو کەسانەی کە جەختیاندەکردەوە لەسەر شڵەژانی باری ژیریی ئەم چالاکەوانە هەرزەکارە و سوربوون لەسەر ئەوەی نەخۆشی دەروونیی لەگەڵدایە، سوربوونەکەیان لە ئەنجامی بەڵگەی زانستی نەبوو، بەڵکوو خزمەتێک بوو بۆ ئەو فکر و ئایدۆلۆژیایەی کە نکۆڵی دەکرد لە کاریگەری گۆڕانکاری کەش و هەوا بۆ سەر ژینگە، کە ئەمەش کارێکی زۆر دوور بوو لە واقیعی زانستی دەستنیشانکردنی نەخۆشییە ژیریییەکان، بێ گوێدانە ئەو ڕاستییانەی کە ئەم گۆڕانکاریانەی کەش و هەوا هەمووی مەترسین بۆ سەرچاوە مرۆییەکان و بەشێکی زۆر لە سرووشت و ژینگە.
تۆنبێرگ دەڵێت: “من حاڵەتەکەمم ئاشکرا نەکردووە و بە پەبڵیک باسم نەکردووە، هەتاوەکو بیکەم بە دیوارێک و خۆم بشارمەوە لە پشتییەوە، بەڵام دەزانم هەندێک نەفام وادەزانن نەخۆشییە، یاخود شتێکی نەگەتیڤ و خراپە، بۆیە باوەڕ بکەن دەستنیشانکردنی حاڵەتەکەم زۆر جار سنوورداری کردووم لە چالاکییەکانمدا”.
بۆیە لە ئێستادا من پێم باشە واز لەو پرسانە بێنین کە ئایا کەسانی سرووشتین یاخود نا؟! ئێمە هەموومان لە هەمان کەشتیداین، کەسانی ئاسایین کە دەبێت خۆمان بگونجێنین لەگەڵ ئەو ناڕەحەتی و زەحمەتیانەی مرۆڤ بوونمان دروستی دەکات. ناتوانین بڵێین کە ئەم دەستنیشانکردنانە سوودیان نیە، بەڵام لەگەڵ ئەوەش لێکدانەوەی زۆریان پێنیە، دەتوانن تاڕادەیەک یارمەتیمان بدەن لە ناونانی هەندێک ئەدگار و تایبەتمەندی، هەروەک من بڵێم: “سڵاو من گابورم، شڵەژانی دەروونیم هەیە، خەمۆکیم هەیە، ئالودەبووم بۆ ماوەیەک”.
بەڵام لە ڕاستیدا هیچ کەسێک لەگەڵ خەمۆکی و شڵەژان لەدایک نابێت، هیچ کەس لە سەرەتاوە ئالوودە نیە، هیچ کەسێک بەبەردەوامی شیزوفرینیای لەگەڵ نییە، یاخود هەر نەخۆشییەکی ژیریی تر. ئەم ڕەوشانە ڕوودەدەن بەڵام خاوەن قەوارەیەکی توند و جیا نین، کە کەسێک خاوەندارێتیان بکات و هەڵگری بەردەوامیان بێت، لەگەڵ ئەوەی هەندێک جار وادەردەکەون کە خاوەنی تۆبن و تۆ بریتی بیت لە ئەو ئەدگارانە. ڕاستتر وایە بڵێین: ئەم ڕەوشانە قۆناغی تایبەتن کە مانیفێستی خۆیان دەکەن لەژیانی هەندێک کەسدا و لە هەندێک کاتی جیاوازدا، لەژێر کاریگەری هەندێک بارودۆخی تایبەتدا.
بەڵێ، ڕاستە ڕەهەندی بایۆلۆژی خۆیان هەیە، جگە لە ڕەهەندە سۆزداری و سایکۆلۆژی و کۆمەڵایەتییەکەیان، لەبەرئەوەی پڕۆسەی دینامیکین کە ڕەگیان هەیە لە مێژووی ژیانی تاکەکاندا، ئەو مێژووەی ئاسەوار و جێگاپەنجەی دیارە بەسەر بایۆلۆژی تاکەکانەوە. جگە لەتاک بەرگەگرتنی ئەم ناخۆشی و ئازارانە، جێگادەستیان بەجێدەهێڵن لەسەر پەیوەندییە کەسی و کۆمەڵایەتییەکانمان، ” ئێش و ژانی وەچەکانی پێشووتر و کاریگەری لەسەرمان، پەیوەندیمان لەگەڵ خێزانەکانمان هەر لە مەیل و ئارەزووەکانمانەوە تا سترێس و دڵەڕاوکێ، خەم و پەژارەی دایکمان کاتێک دووگیان بووە و لە منداڵدانیدا هەڵیگرتووین”.
هەروەها ئەو دۆخانەی ئێمە بە (نەخۆشی دەروونی) پێناسەی دەکەین، ڕەنگدانەوەی ئەو ژینگە سیاسی و کۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری و ئابوورییەیە کەتیایدا پەروەردەبووین، تیایدائەژین، ئیش و کارەکانمانی تیادا ئەنجامدەدەین، خۆشەویستی دەکەین و هەوڵیش دەدەین خۆشەویست بین.
بەڵێ ڕوودەدات کە ژینگە کاریگەری زۆری هەبێت لەسەر ڕەفتار و ئەدگارەکانمان، بۆ نموونە؛ لەژیانی مندا _ئەدۆڵف ئیخمان_ کاریگەریەکی زۆری هەبووە لەسەر توشبونم بە تەنگەژە دەروونیەکان، ئالودەبوون و خەمۆکی.
“کاتێک کە کۆرپەیەکی شیرەخۆری جوولەکە بووم لە وڵاتی هەنگاریا، کە موستەعمەرە و کۆڵۆنیزمی نازییەکان بوو، کاتێک ئیخمان نەخشەی کێشا بۆ ڕاگواستنی نیو ملیۆن کەس بۆ کەمپەکانی مردن، کە باو باپیر و دایکم و خۆمی تیادابوو، دەتوانم بڵێم ئەو کاتە و تەنانەت پێش ئەو کاتەش، کاتێک کۆرپەیەک بووم لە منداڵدانی دایکمدا، هەستم بە ترس و دڵەڕاوکێی دایکم کردووەو ئەو هۆرمۆناتەی ڕژاوە کاریگەری هەبووە لەسەر کەسایەتیم. لە دوای ئەوەش کەمنداڵبووم هەستم بەو ئازار و ترس و دڵە ڕاوکێیانەکردووە کە لەکاتی شەڕدا بینیومە، لە دوایدا بە ڕەفتاری ئالوودەبوونم هەوڵمداوە بەسەریدا زاڵبم، زاڵبوونێکی ڕواڵەتیی. بەهەمان شێوە لە وڵاتێکی وەکو _بەریتانیا_دا، لەکاتی جەنگی جیهانیدا، کۆرپە شیرەخۆرەکان و منداڵەکانی تر لەژێر کاریگەری ئاکامە خراپەکانی جەنگ بوون، لەژێر سترێس و فشار و ئەو شۆکانەدا بوون، کە دووچاری باوانیان بووەو ناڕاستەوخۆ کاریگەری هەبووە لەسەر ژیانیان. یاخود ناچارکراون بە دوورکەوتنەوە لە باوانیان لەتەمەنێکدا کە نزیکی لەباوان مەرجێکی زۆر گرنگە بۆ بنیاتنانی دەروون و ژیریێکی دروست. بەدڵنییایەوە، مەرج نییە ژینگەیەکی بەئازار و ناخۆشی وەکو بۆمببارانکردن یاخود ڕەشەکوژی، پێویست بێت بۆ دروستبوونی دینامیکیەتی پچڕانی پەیوەندی مرۆڤی گەنج لەگەڵ ناخیدا و جیابوونەوەی لە واقیع و ڕیاڵتی یاخود بۆ پەکخستن و خەمۆکی و دڵەڕاوکێ.
بەڵکوو ئەو هەستە ئازاربەخش و دڵەڕاوکێ و ترەوما سایکۆلۆژیانەی تووشیدەبێت لە منداڵیدا و ئەو شۆکانەی لەئەنجامی کێشەی تایبەتی و خێزانی تووشیبووە، هەموو ئەم هەستە جیاوازانە کەرەستەی خاون بۆ ئەو حاڵەتەی کە ئێمە پێی دەڵێن؛ نەخۆشی ژیریی (mental illness). ئەمە بەشێوەیەک لەشێوەکان کاریگەری هەیە لەسەر مێشکمان، کاتێک ئەو ژینگەیەی تیایدا دەژین پێداویستییە بنەڕەتیەکانمان بۆ دابین ناکات، نەک لەبەرئەوەی کەئەوانەی بەرپرسیارن لە پەروەردەکردنمان شکستیان هێناوە لە پێشکەشکردنی خۆشەویستی و سۆز بەرانبەرمان، یاخود گرنگیپێدانمان بە باشترین شێوە. بەڵکوو لەبەرئەوەی باشترین شێوەی ئەوان پەیوەستە بەو ژینگە کۆمەڵایەتی و سیاسی و کلتوورییەی کە تیایدا دەژین و لەژێر کۆنتڕۆڵی ئەواندا نییە و تەنانەت لە ودیو هۆشیاریانەوەیە.
تۆوی ئەو نەخۆشییانەی کە بە نەخۆشی ژیریی ناودەبرێت، لەمنداڵییەوە دەچێنرێت، کاتێک پێداویستییە بنەڕەتیەکانی مرۆڤ ناتوانرێت تێربکرێت بەهۆی هەر هۆکارێک بێت لە هۆکارەکان، بەتایبەت لە ساڵەکانی یەکەمی گەشەکردنیدا. بەڵام کاریگەری هەیە لە هەموو ژیانیشماندا و لەخراپترین سیناریۆدا، کاتێک ئەم پێداویستیانە بێ نرخ و سووک دەکرێن.
هەروەک چۆن یەکێک لە زانا ئەمریکییەکان دەڵێت: “مرۆڤ بوونەوەرێکن خاوەن پێداویستی تایبەتن!”.
ئەم پێداویستیانەش پێداویستی مادی و سۆزداری و کۆمەڵایەتی و ڕۆحی دەگرێتەوە. بەپێی لێکدانەوەی زانای کۆمەڵناسی و دەروونناسی مەزن “ئەرێک فرۆم ” بێت؛ ژیری و تەندروستی مێشک ودەروون، پەیوەندیان هەیە بە تێرکردنی پێداویستی و ئارەزووە مرۆییەکان، کەئەمیش پەیوەستە بەو حاڵەت و ئەو ژینگەیەی مرۆڤ تیایدا دەژی. پێویستیەکانیش هەمەجۆرن بریتین لە: پێویستی بۆ پەیوەندی، بەرزی و بڵندبوونەوە، بۆ ئەسڵ و فەسڵ، پێویستی بۆ بوونی ناسنامە و بوونی ئاڕاستە، بوونی دڵسۆزی.
بەپێی “فرۆم” بێت لە شیکردنەوەیەکیدا دەڵێت: ” ناتوانین پێناسەی تەندروستی ژیریی بکەین بە پێی خۆگونجاندنی تاک لەگەڵ ژینگەکەی، بەڵکوو بە پێچەوانەوە، دەبێت دەستنیشانبکرێت بەپێی ئەوەی کۆمەڵگا چەند دەتوانێت خۆیبگونجێنێت لەگەڵ پێداویستی تاکەکانیدا، هەروەها ڕۆڵی لەپاڵپشتیکردن یاخود ڕێگرتن لە پەرەسەندن و گەشەکردنی تەندرووستی ژیریی. ئەوەی کەدەڵێین تاک تەندروستییەکی باشی هەیە یاخود نا، بابەتێکی تاکە کەسی نییە بەهیچ جۆرێک.
بۆ نموونە: بۆ هەندێک کەس، بەتایبەت یەکێک لەسەرۆک وەزیرە پێشووەکانی بەریتانیا، کۆمەڵگا بوونی نیە، لەژێر سێبەری سیاسەتەکانی و سیاسەتی دواکەوتووەکان و هاوەڵە بە ئایدۆلۆژیاکراوەکانی لەهەموو ناوچەکانی جیهاندا، هەموو پڕۆگرامە کۆمەڵایەتییەکان کۆتاییان پێهات، خزمەتگوزاریەکان کەمکرانەوە کە پێشکەش دەکران بۆ خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان، دامەزرەوە کۆمەڵایەتییەکان بێنرخ کران، کۆمەڵگا پەرت پەرت بوو، نایەکسانی باڵی کێشا. بەشێوەیەکی تر دەتوانین بڵێین؛ ئەو ژینگەیەی پێویست بوو بۆ هێنانەدی پێداویستیە سەرەتاییەکانی کەسەکان لەناوچوو. بۆیە دەبێت لەخۆمان بپرسین: ئایا ڕێکەوتە کە تەنهایی و گۆشەگیری گەشتۆتە ڕادەیەکی زۆر و وەک پەتا لەناو کۆمەڵگادا بڵاودەبێتەوە؟ ئایا ڕێکەوتە ژمارەی ئەو منداڵ و تاکە پێگەشتووانەی کە دەستنیشاندەکرێن وچارەسەردەکرێن لەنەخۆشە دەروونیەکان گەشتۆتە لوتکە، ئاماری خۆکوژی ڕوو لەزیادبوونە، ژمارەی ئەو کەسانەی کە ئالوودەن بە مادەی هۆشبەر و ڕۆژانە دەمرن بە هۆکاری ئالوودەبوون زوو لە زیادبوونێکی زۆرە؟! لە ژیانی ملیۆنەها کەسدا، بیرو هزری سەرۆک وەزیرانی پێشووی بەریتانیا کاریگەرییەکی زۆر خراپی هەبووە، سەبارەت بە مەبەست و نیازەکانی کەس ناتوانێت لە ڕاستییەکەی بگات، بەڵام من دڵنیام هەموو ئەو کارەساتانەی بەهۆی فەرمانەکانی ئەوەوە خولقاوە، کاردانەوەیەکی دەرەکی بووە بۆ ئەو ئازارە شاراوانەی کە نەیتوانیوە دانی پیادا بنێت. کاتێک کە دەبیستم کەسێک دەڵێت، هەروەکو چۆن ئەو دەڵێت؛ ” دڵنیابن، شتێک نییە بە ناوی کۆمەڵگاوە!”، گوێبیستی ڕۆحی مرۆڤێکی گۆشەگیر دەبم، کە داندەنێت بەوەی: کەبەڕاستی تەنیایە! تەنها مرۆڤێکی بەوجۆرە دەتوانێت نکۆڵی لە ڕەهەندی کۆمەڵایەتی و هەرەوەزی ژیانی مرۆڤایەتی بکات. لەوانەیە بپرسین لە خۆمان، دەبێت ئەو فیچەرانە چی بێت کەوادەکات کەسانی ڕووخاو و تێکشکاو ژیانمان بەڕێوەبەرن؟
بەڵام کێشەکە سیستمیکە و کێشەیەکی ئاسان نییە، هەروەکو فرۆم دەڵێت: دەبێت تەماشای سرووشتی کۆمەڵگا بکەین کاتێک دەمانەوێت لە سەرچاوە و سرووشتی نەخۆشییە ژیریییەکان و دەروونیەکان تێبگەین!
لە کۆتایدا ئێمە وەک مرۆڤ بوونەوەری بایۆلۆژی کۆمەلایەتین، ئەم دەستەواژە خەیاڵییە مانای ئەوەیە کە بایولۆژی جەستەمان، لەگەڵیدا بایولۆژی مێشکمان، ناتوانرێت جیابکرێتەوە لە ژینگە کۆمەڵایەتیەکەمان و باری دەروونیمان.سرووشتی دینامیکی ئەو ناساغیانەی ئێمە پێیدەڵێن؛ نەخۆشی ژیریی، ئەوە دەگەیەنێت کە چاکبوونەوەش هەیە و ئەگەرێکە. چارەسەر ئەو دینامیکیەتە کە لە ئاڕاستە جیاوازەکاندا هاتووچۆ دەکات، لە بەشێکەوە دەروات بۆهەموو. چارەسەر هەمان شت نییە وەک کپکردنی نیشانەکان بە بەکارهێنانی دەرمان، ڕاستە بەکارهێنانی دەرمان کاریگەری هەیە، هەر وەک چۆن دەتوانم لەم بوارەدا شایەتحاڵ بم، لەڕوویی پیشەیی و کەسیەوە، بەڵام دەرمان وەڵامی تەواوی پێ نییە بۆ چارەسەرکردن، چونکە ناتوانێ چارەسەری ئەو شۆک و تراومایە بکات کە وامان لێدەکات جیا بینەوە لە خودی خۆمان و لە ئەندامێتی کۆمەڵگایەکی ئارام و پەروەردەکراو. لێکترازان و جیابوونەوە لە کۆمەڵگا چەقی دروستبوونی کێشە دەروونیەکانە، لەباشترین حاڵەتدا دەرمان وەک چارەسەر دەدرێت بەوانەی کە پێویستیان پێیەتی، بۆ هاندانیان بە هەڵسان بە ئەرکەکانیان بەشێوەیەکی باشتر.
پێش ئەوەی کۆتایی بە وتارەکەم بێنم بەهەندێک بیروڕای خۆم دەربارەی چارەسەرکردن، حەزدەکەم بەکورتی باسێکی ئالوودەبوون بکەم، کە کێشەیەکی سەرەکی کۆمەڵگاکەمانە، ئالوودەبوون کێشەیەکی ئاڵۆزە، کەهەموو ڕەفتارێک دەگرێتەوە کە مرۆڤ تیایدا ئیسراحەت و خۆشییەکی کاتی تیادەبینێت، بەو جۆرە مرۆڤ بەپەرۆش دەبێت بۆی، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ناتوانێت دەستبەرداری بێت یاخود ڕابکات لێی، هەرچەندە ئاکامە خراپەکانیشی دەزانێت.
بەکورتی: چێژ و ئیسراحەت و خۆشی و پەرۆشی بۆ ماوەیەکی کورت، ئاکامی خراپ و لەدەستدانی توانای دەستبەرداربوون بۆ ماوەیەکی دوور و درێژ.
ئاگادار بە؛ کەدەڵێم هەموو ڕەفتارێک، لەوانەیە ئەو ڕەفتارانە کێشانی ماددەی بێهۆشکەر بگرێتەوە تاوەکو تووتن و جگەرە، لەگەڵیدا لەوانەیە ئالوودەبوون بە سێکس و سایتە سێکسیەکان، یاخود بازاڕکردن، خواردن، قۆمارکردن، یاریکردنی ناو مۆبایڵ، ئالوودەبوون بەسۆشیاڵ میدیاوە …هتد کە لیستێکی دوورودرێژ دەگرێتەوە. ئێستا دەمەوێت چالاکیەک بنوێنین کەئێوەش تیایدا بەشداربن، هەر یەکەتان دەست هەڵبڕێت، بەپێی ئەو پێناسانەی سەرەوە بۆ ئالوودەبوون، کە ئایا تۆ هیچ جۆرێک لەو جۆرە ئالوودەبونانەت هەیە یاخود نا؟!
ئێستا سەیری ئەو پەنجانە بکە کەبەرزبوونەتەوە، لەگەڵ پەنجەی خۆتدا ڕایگرەو بیژمێرە. دەبینیت؛ ستیگمای نەخۆشی ژیریی و دەروونی نامێنێت کاتێک بۆمان دەردەکەوێت کە ئێمە هەموو لەکەشتیەکداین و جیاواز نین، وە کەس ناتوانێت نکۆڵی لەوە بکات کە تەنیا کەشتییەک هەیە!
لە کارەکەمدا و لەکاتی مامەڵەکردنم لەگەڵ ئەوانەی کەبەڕێژەیەکی زۆر ئالوودەن، ئەوانەی بە دەست خەمۆکییەوە دەناڵێنن، لەگەڵ ئەو ژن و پیاوانەی بایپۆلارن، تا ئێستا کەسێکم نەدیوەکە نەتوانم شارەزای دینامیکیەتی کەسایەتی نەبم بەشێوازێک یاخود زیاتر، هەر بۆیە ڕای من سەبارەت بە چاکبوونەوە؛ هەرچەندە بابەتی گەشتن بە ساغێتی وکامڵبوون، بابەتێکی زۆر کەسی و تایبەتە، بەڵام دەرخستنی توانایەکی گشتی ناخمانیشە، دۆزینەوەی ئەو پەیوەندیە بزربوەیە لەگەڵ خودی خۆماندا کەجگە لەچارەسەری پزیشکی، پێویستمان بە پەیوەندی سۆزدارییە لەگەڵ دەوروبەرمان، ئەو �%
این مقاله بە زبان (کوردیی ناوەڕاست) نوشته شده است، برای باز کردن آیتم به زبان اصلی! بر روی آیکون کلیک کنید.
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
این مقاله 491 بار مشاهده شده است
نظر خود را در مورد این مقاله بنویسید!
هشتگ
منابع
[1] سایت | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی کوردڕاوم - 12-09-2021
آیتم های مرتبط: 2
تاریخ و حوادث
زندگینامە
گروه: دانش
زبان مقاله: کوردیی ناوەڕاست
علوم پایه: زیست شناسی
علوم پایه: فیزیک
علوم پایه: شیمی
فراداده فنی
کیفیت مورد: 88%
88%
این مقاله توسط: ( هومام طاهر ) در تاریخ: 20-11-2022 ثبت شده است
این مقاله توسط: ( زریان سرچناری ) در: 20-11-2022 بازبینی و منتشر شده است
این مقاله برای آخرین بار توسط: روژگار کرکوکی در 05-04-2024 بروز شده است
آدرس مقالە
این مقاله 491 بار مشاهده شده است
کوردیپیدیا پر اطلاعترین منبع اطلاعاتی کردی است!
کتابخانه
دریاچه شاهی و قدرتهای بزرگ؛ پژوهشی در کشتیرانی دریاچه ارومیه (عصر قاجاریه)
اماکن باستانی
مسجد جامع تکاب
اماکن باستانی
قلعه سردار افشار
زندگینامە
روژین دولتی
کتابخانه
تذکره امرائی؛ گلزار ادب لرستان
کتابخانه
غمنوای کوهستان
تصویر و توضیحات
ورود افراد باشلوار کردی ممنوع
زندگینامە
سارا خضریانی
زندگینامە
هلیا برخی
زندگینامە
سوسن رازانی
تصویر و توضیحات
گروهی از مبارزان کرد در مهاباد در سال 1983
تحقیقات مختصر
هنرمند گلبهار، بادینان و شوپاری
تحقیقات مختصر
در رثای یک ستاره ی سینما
زندگینامە
محمد اوراز
اماکن باستانی
پل ممیند
اماکن باستانی
کلیسای سرکیس مقدس
اماکن باستانی
تپه حاجی فیروز
زندگینامە
فریدون بیگلری
تصویر و توضیحات
مهاباد ، سال 1338 ، مدرسه سعادت (واقع در کوچه شافعی بین خیابان مخابرات و جام جم ، منزل کنونی خانواده نجم زاده)
کتابخانه
جغرافیای لرستان
زندگینامە
قطب‌ الدین صادقی
کتابخانه
افسانەهای لری
زندگینامە
هانا وکیل
تصویر و توضیحات
سمکو همراه با سورمە خواهر مارشیمون و نیکیتین سفیر روسها
تصویر و توضیحات
حاج رحیم خرازی همراه با همسر و فرزندانش
زندگینامە
یوسف قادریان
تحقیقات مختصر
سوگند به نان و نمک، وفاداری
زندگینامە
سامان طهماسبی
تحقیقات مختصر
روئیای شیرین
تحقیقات مختصر
گولا، گۆڵ یا سگ نگهبان (پارسە)

واقعی
اماکن باستانی
اتشکدە چهار قاپی
29-09-2022
سارا سردار
اتشکدە چهار قاپی
شهدا
ابراهیم نادری
26-03-2023
شادی آکوهی
ابراهیم نادری
زندگینامە
ابراهیم امین بالدار
09-08-2023
سارا سردار
ابراهیم امین بالدار
شهدا
ابراهیم رحیم
25-08-2023
شادی آکوهی
ابراهیم رحیم
زندگینامە
منیرە صالح عبدالرحمان
21-01-2024
سارا سردار
منیرە صالح عبدالرحمان
موضوع جدید
زندگینامە
عرفان احمد
13-08-2024
سارا سردار
اماکن باستانی
پل ممیند
10-08-2024
شادی آکوهی
اماکن باستانی
تپه حاجی فیروز
10-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
کوه سلطان یعقوب
10-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
تالاب حسنلو
10-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
Naghadeh (کاتالۆنی)
10-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
نقده
09-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
غار کهریز
09-08-2024
شادی آکوهی
اماکن باستانی
مسجد جامع تکاب
09-08-2024
شادی آکوهی
اماکن
سد قجور
09-08-2024
شادی آکوهی
آمار
مقالات
  531,049
عکس ها
  107,575
کتاب PDF
  20,010
فایل های مرتبط
  100,975
ویدئو
  1,471
زبان
کوردیی ناوەڕاست 
303,155
Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,915
هەورامی 
65,847
عربي 
29,357
کرمانجی - کوردیی سەروو 
17,077
فارسی 
8,979
English 
7,418
Türkçe 
3,605
لوڕی 
1,691
Deutsch 
1,483
Pусский 
1,133
Française 
336
Nederlands 
130
Zazakî 
90
Svenska 
63
Հայերեն 
50
Español 
45
Italiano 
44
لەکی 
37
Azərbaycanca 
24
日本人 
20
中国的 
16
Ελληνική 
14
Norsk 
14
עברית 
14
Fins 
12
Polski 
7
Esperanto 
5
Ozbek 
4
Português 
3
Тоҷикӣ 
3
Hrvatski 
2
Srpski 
2
Kiswahili سَوَاحِلي 
2
ქართველი 
2
Cebuano 
1
ترکمانی 
1
گروه
فارسی
زندگینامە 
3,292
اماکن 
1,933
شهدا 
1,035
کتابخانه 
793
تحقیقات مختصر 
564
اماکن باستانی 
435
تصویر و توضیحات 
292
آثار هنری 
203
شعر 
169
مدارک 
71
موزه 
42
احزاب و سازمان ها 
39
نقشه ها 
31
منتشر شدەها 
17
تاریخ و حوادث 
16
تصویری 
16
دفترها 
11
آمار و نظرسنجی 
10
مسائل زنان 
4
ایل - قبیله - فرقه 
3
متفرقه 
2
بازی های سنتی کوردی 
1
MP3 
323
PDF 
30,524
MP4 
2,395
IMG 
196,596
کوردیپیدیا پر اطلاعترین منبع اطلاعاتی کردی است!
کتابخانه
دریاچه شاهی و قدرتهای بزرگ؛ پژوهشی در کشتیرانی دریاچه ارومیه (عصر قاجاریه)
اماکن باستانی
مسجد جامع تکاب
اماکن باستانی
قلعه سردار افشار
زندگینامە
روژین دولتی
کتابخانه
تذکره امرائی؛ گلزار ادب لرستان
کتابخانه
غمنوای کوهستان
تصویر و توضیحات
ورود افراد باشلوار کردی ممنوع
زندگینامە
سارا خضریانی
زندگینامە
هلیا برخی
زندگینامە
سوسن رازانی
تصویر و توضیحات
گروهی از مبارزان کرد در مهاباد در سال 1983
تحقیقات مختصر
هنرمند گلبهار، بادینان و شوپاری
تحقیقات مختصر
در رثای یک ستاره ی سینما
زندگینامە
محمد اوراز
اماکن باستانی
پل ممیند
اماکن باستانی
کلیسای سرکیس مقدس
اماکن باستانی
تپه حاجی فیروز
زندگینامە
فریدون بیگلری
تصویر و توضیحات
مهاباد ، سال 1338 ، مدرسه سعادت (واقع در کوچه شافعی بین خیابان مخابرات و جام جم ، منزل کنونی خانواده نجم زاده)
کتابخانه
جغرافیای لرستان
زندگینامە
قطب‌ الدین صادقی
کتابخانه
افسانەهای لری
زندگینامە
هانا وکیل
تصویر و توضیحات
سمکو همراه با سورمە خواهر مارشیمون و نیکیتین سفیر روسها
تصویر و توضیحات
حاج رحیم خرازی همراه با همسر و فرزندانش
زندگینامە
یوسف قادریان
تحقیقات مختصر
سوگند به نان و نمک، وفاداری
زندگینامە
سامان طهماسبی
تحقیقات مختصر
روئیای شیرین
تحقیقات مختصر
گولا، گۆڵ یا سگ نگهبان (پارسە)
پوشه ها
زندگینامە - آین و آین شناسان - ایزدی زندگینامە - پیشه - مفقود الاثر زندگینامە - پیشه - قربانی جنگ داعش زندگینامە - زبان- لهجە - ک. شمال زندگینامە - شهر و شهرستان (مکان تولد) - شنگال زندگینامە - محل اقامت - کردستان زندگینامە - پوشه ها - نسل کشی کوردهای ایزدی زندگینامە - ملیت - کرد زندگینامە - کشور - اقلیم (مکان تولد) - جنوب کردستان زندگینامە - جنسیت - مرد

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.75
| تماس | CSS3 | HTML5

| مدت زمان ایجاد صفحه: 0.297 ثانیه