کوردیپێدیا، خاوەنی سەدان هەزار بابەت و وێنە و خاوەنی هەزاران پەڕتووکە!
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🏠 دەستپێک|📧 پەیوەندی|💡 دەربارە!
|
📅 ئەمڕۆ 27-05 لە مێژوودا
📅کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
📅 رۆژەکان
📆27-05-2020
📆26-05-2020
📆25-05-2020
📆24-05-2020
📆23-05-2020
📆22-05-2020
📆21-05-2020
📂 زۆرتر ...
📅27 May
📝 بەڵگەنامەکان
📊 ئامار و راپرسی
✌️ شەهیدان
💚 ئەنفالکراوان
☪ قوربانیی شەڕی دەوڵەتی ئیسلامی - داعش
😞 قوربانیی شەڕی ناوخۆ
👩 قوربانیی توندوتیژی
📅 رۆژی لەدایکبوون
📅 رۆژی کۆچی دوایی
|💳 کۆمەکیارمەتیمان بدە بۆ پێکهێنانی کوردیپێدیایەکی باشتر. تەنانەت کۆمەکێکی بچووکیش دەبێتە یارمەتیدەرمان.
یارمەتیی ئێوەمان دەوێت بۆ:
* بەدەستهێنانی تەکنەلۆجیای باشتر و خێراتر...
* دانانی ئۆفیسێک بۆ رێکخراوی کوردیپێدیا لە باشووری کوردستان.
* دامەزراندنی چەند کارمەندی تایبەت بەخۆیەوە، تا بەردەوام ناوەڕۆکی کوردیپێدیا باشتر بکرێت.
|📕 پەڕتووکخانەگەورەترین و پۆلێنکراوترین پەڕتووکخانەی دیجیتاڵی کوردی! - (10,946) پەڕتووک||
📅 25-05-2020
باکووری کوردستان
- پۆلیسی دەوڵەتی تورک لە چوارچێوەی ئۆپراسیۆنی پاکتاوی سیاسیی گەلی کورددا هێرشی کردە سەر ماڵی حەوا کران دایکی ئاشتیی تەمەن 65 ساڵ و ماڵەکەیان تێکوپێکدا.[1]
- دەوڵەتی تورک کە بە شێوەیەکی سیستماتیک هێرش دەکاتە سەر گۆڕستانەکان ئەم جارە لە گوندی شەمسەی حەسکیف هێرشی کردە سەر گۆڕ و گۆڕستانەکان. ئاڵای تورک بە دار و درەختی دووروبەری گۆرستانەکەوە هەڵواسران.[1]
رۆژهەڵاتی کوردستان
- لقی 2ی دادگای ئینقلابی شاری کرماشان، چوار چالاکی فەرهەنگیی کوردی بە ناوەکانی شەهریار تەهماسبی و ئەردەشیر
📅 25-05-2020
🏷️ پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
لە ھەڵەبجە دەست بەسەر 7 پارچه شوێنەوار و نزیكەی 5 ھەزار سكەدا گیرا
کلیک بکە بۆ زانیاریی زۆرتر و وێنەی گەورەتر!
👫 محەمەد ساڵح ئیبراهیمی محەمەدی - شەپۆل
نوسەر، وەڕگێر، لێکۆڵەر، ڕۆژنامەوان و مامۆستای زانکۆ؛ دوکتور محەممەدساڵح ئیبراهیمی ناسراو بە شەپۆل ساڵی 1312ی هەتاوی لە بنەماڵەیەکی زانا و نیشتمانپەروەر لە شاری مەهاباد لەدایک بوو.
مامۆستا شەپۆل، کوڕی خوالێخۆشبو مەلا ئیبراهیم، کوڕی عارفی ڕەبانی حاجی خەلیفە مەلا محەممەد بوو کە بە عالم و زانایەکی پسپۆڕ لە کاتی خۆی لەنێو خەڵکدا بانگ و ئاوازەی هەبوو.
مامۆستا شەپۆل لە سەردەمی منداڵیدا بە داب و نەریتی قەدیم، کتێبە سەرەتایەکانی وەک قورئانی پیرۆز لای بابی فێر بوو و پاشان لە حوجرە، لای مەلایانی زانا علو
👫 محەمەد ساڵح ئیبراهیمی محەمەدی - شەپۆل
🏷️ پۆل: کەسایەتییەکان
محەمەد ساڵح ئیبراهیمی محەمەدی - شەپۆل
کلیک بکە بۆ زانیاریی زۆرتر و وێنەی گەورەتر!
👫 جەلالی حەمەی محە
ساڵی 1957 لە سلێمانی لەدایکبووە. سەرتیپی تیپی 47ی پیرەمەگروونی یەکێتی بووە و یەکێک بووە لە پێشمەرگە ئازاکانی یەکێتی.
رۆژی 27-05-1994 لە شەڕی براکوژیدا شەهیدکراوە.
👫 جەلالی حەمەی محە
🏷️ پۆل: کەسایەتییەکان
جەلالی حەمەی محە
کلیک بکە بۆ زانیاریی زۆرتر و وێنەی گەورەتر!
☂️ رێکخراوی ئازادی لاوانی کوردستان
لە 26-05-1999 لە سلێمانی دامەزراوە و سەنتەری لە زۆربەی قەزا و ناحییەکانی هەرێمی کوردستاندا هەیە.
☂️ رێکخراوی ئازادی لاوانی کوردستان
🏷️ پۆل: پارت و رێکخراوەکان
رێکخراوی ئازادی لاوانی کوردستان
کلیک بکە بۆ زانیاریی زۆرتر و وێنەی گەورەتر!
📊 بابەت 373,855 | وێنە 58,875 | پەڕتووک PDF 10,946 | فایلی پەیوەندیدار 42,082 | 📼 ڤیدیۆ 167 | 🗄 سەرچاوەکان 14,513 |
📖 کەلار لە سەردەمی سوڵتان سلێمانی قانونی عوسمانييدا لە ساڵی 1528ز | 🏷️ پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | 👁️‍🗨️
✍️

کەلار لە سەردەمی سوڵتان سلێمانی قانونی عوسمانييدا لە ساڵی 1528ز


سەباح عەلی جافسەباح عەلی جاف
کەلارکەلار ناوەندی ئيدارەی گەرميان، يەکێکە لەقەزا گەورەکانی کوردستان، تاحەفتاکانی سەدەی رابردوو گوزارشت بووە لە گوندێکی ئاوەدان، بەپێی سەرچاوەکان و بۆچونی زۆرينەی توێژەران ئەم گوندە لەلايەن حوکمەتی عێراقەوە راستەوخۆ لەگوندەوە کراوەتە قەزا واتا ئەم قەزاييە بە ناحيەدا تێنەپەڕيوە ئەمەيش رەنگە لەڕووی ئيداريەوە جياواز و سەير بێت.
بەقەزاکردنی کەلار لەسەردەمی ئەحمەد حەسەن بەکری سەرۆک کۆماردا لە 28-02-1970ز بە مەرسومی کۆماری ژمارە (137)لەرۆژنامەی واقايعی عێراقی لە 11-03-1970 دا بڵاوکراوەتەوە ئه و رۆژەی بەيانی يازدەی ئازار راگەيەنرا دەلالەتە لەسەر ئەوەی بەقەزاکردنی کەلار رەهەندێکی سياسی لەپشتەوە بووە، کەلار لەسەدەی رابردوو و تا ئەمڕۆيش گرنگی خۆی هەبووە چ لە رووی سياسيەوە چ لە رووی ئابوريەوە بەتايبەت لەپاش راگواستنی ژمارەيەکی زۆر لە کوردان چ لە ناوچەی خانەقين چ لە ناوەڕاست و خواری عێراق، ئەمە جگە لە شاڵاوەکانی جينۆسايدی کورد لەژێر ناوی ئەنفال لەبەهاری 1988.
ئەوەی تائێستا لای ئێمە زانراوە ئەوەيە کەلار لەبواری مێژووی کۆندا مێژووەکەی بۆ سەردەمەکانی پێش زاين دەگەڕێتەوە لەم رووەوە زانياريەکان بەردەستن بەتايبەت دۆزينەوەی چەندين شوێنەواری دێرين لەسنورەکە، سەبارەت بەمێژووی نوێ تائێستا زانيارييەکان به و شێوەيە بوونە لەحەفتاکانی سەدەی نۆزدە کەلار ئاوەدان بووەتەوە و ناوی براوە، لەلێکۆڵينەوەی تريشدا ئەوە خراوەتەڕوو رەنگە ناوی کەلار و ئاوەدان کردنەوەی بۆ بەرای ئه و سەدەييە بگەڕێتەوە ئەمەيش تائێستا لەلێکۆڵينەوە و لێ وردبوونەوەدايە، بەگشتی دەکرێت بڵێين زۆرێک لەلێکۆڵينەوە و بۆچونەکان تائێستا لەمێژووی نوێدا پێيان وايە سەرەتای سەدەی نۆزدە ياخود لە چارەکی کۆتای ئه و سەدەيەدا کەلار ئاوەدان کراوەتەوە و ناوی هاتووە بەتايبەت نيشتەجێبوونی هۆزی جاف لە سنورەکە و بيناکردن ياخود نۆژەن کردنەوەی قەڵای شێروانە (1866-1874)ز کەئەمەيش تائێستا جێگەی مشتومڕە.
سەرچاوەکان کەلار و ئاوەدان کردنەوەی لەسەردەمی مێژووی نوێدا بۆ کۆنتر دەگەڕێننەوە کە ئەمە بۆ مێژووی کەلار و ناوچەکە تازەيە و بەدڵنيايەوە لەم رووە دەرگامان بۆ دەکاتەوە بۆ ئەوەی ووردتر بدوێين، هانی لێکۆڵەران و مێژوونوسانيش دەدات کاری باشتر لەم رووە بکەن، دڵنيام هەوڵەکان لەم رووە چڕ بکرێنەوە لەسەر ئاستی دامەزراوە و دەزگا ئەکاديميەکان بەتايبەت زانکۆی گەرميان کار بکرێت و سەردانی شوێنە ئەرشيفيەکانی تورکيا بکرێت زۆر مێژووی شاراوەی ئەم ناوچەييە روون دەبێتەوە و شتی نوێش دەخولقێنێ.
شاری کەلار لەسەردەمی سوڵتان سلێمانیسلێمانی قانونيدا دەيەميين سوڵتانی دەوڵەتی عوسمانی کە لە 1520ز هاتوتە حوکم تاساڵی 1566ز فەرمانڕەوا بووە، سەردەمەکەی بەفراوانخوازی دادەنرێت توانی بەشی زۆری ئەوروپا و ئاسيا و ئەفەريقيا بگرێت بەتايبەت عێراق و کوردستان، سەردەمی ئەم هاوسەردەمی تەهماسبی يەکەمی (1524-1576)ز شای ئێرانە کەلە ململانيەکی مەزهەبی و سياسيدا بوونە ئەمەيش کاريگەری راستەوخۆی لەسەر کوردستان هەبووە.
ئەوەی لێرەدا دەيخەينەڕوو بۆ مێژووی کەلار و ناوچەکە تازەيە ئەويش ئەوەيە لەسەردەمی سوڵتان سلێمانی قانونيدا کەلار ئاوەدان بووه لەساڵی 1528 فەرمانڕەواکەی ناوی (زلفەقار) بووە، ئەم زانياريانە لە کتێبی (سليمان القانونی، سلطان البرين والبحرين، حقائق فی ضوء المصادر)دا خراوەتەڕوو لە نوسينی پرۆفيسۆر دکتۆر فەرەيدون ئەمجان بە زمانی تورکی و لەلايەن دکتۆر جەمال فاروق و کەمال ئەحمەدەوە وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی عەرەبی و چاپی يەکەمی لەساڵی 2014 لەقاهيرە بڵاوکراوەتەوە لەلايەن دەزگای نيل بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە.
لەوەرگێڕدراوە عەرەبيەکەی کتێبی (سليمان القانونی، سلطان البرين والبحرين، حقائق فی ضوء المصادر) دا باس لەوە دەکات شاری بەغدا لەپيشوودا لەلايەن شائيسماعيلی سەفەوييەوە گيراوە لەساڵی 1508ز، دواتر باس لەکەسايەتيەکی فەرمانڕەوا دەکات لەناوچەکە بەناوی (نهود عەلی سوڵتان ئۆغلۆ زولفەقار) کەبۆخۆی لە تورکمانەکانی موسڵ بووە (سەرچاوە مێژووييەکان کوردبونی ئەم کەسايەتيەکان سەلماندووە بەناوی زۆلفەقار کەلهور، بەڵام لەم سەرچاوەيەدا بەتورکمان ناوی هاتووە)، خاوەن کەسايەتێکی بەهێز بووە لەناوچەکەدا و توانی بەغدا کۆنترۆڵ بکات لەسەردەمی شاتەهماسبی بەکەمدا، هەرله و لێکۆڵينەوەيەدا نوسراوە زولفەقار ئه و دەمە فەرمانڕەوای کەلار بووە لەساڵی 1528ز، دواتر لەپەراوێزدا نوسراوە کەلار : شارێکە دەکەوێتە باکوری عێراقەوە بە ووتەی وەرگێڕەکانی ئەم کتێبە، فەرمانڕەوای کەلار هەڵدەسێت مامی خۆی دەکوژێت بەناوی ئيبراهيم خان کەلەلايەن سەفەويەوەکانەوە کرابوو بە فەرمانڕەوا (حاکم)ی بەغدا، کوشتنەکەيشی لەلايەن زولفەقاری برازايەوە به و شێوەيە دەبێت کە ئيبراهيم خان لەڕاوشکار بووە بە بێ پاسەوان و ئەويش فرسەت دێنێ و دەيکوژێت و دەچێتە جێگەکەی.
هەر لەم لێکۆڵينەوەيدا ئەوە خراوەتەڕوو زولفەقار نازناوی (خليفە الخلفاء) ی هەبووە دەزانێت شاتەهماسبی يەکەم بەم رووداوە پەست و نيگەران دەبێت و ئەمە قبوڵ ناکەن هەربۆيە بەغدای پەيوەستی عوسمانيەکان کردووە و کليلی شارەکەی بۆناردون، بەچەند رێگەيەک ويستويەتی دڵی عوسمانيەکان بۆ لای خۆی رابکێشێ ئەويش ووتاری هەينی بەناوی سوڵتان دەست پێکردووە تەنانەت پارەيشی بەناوی ئەوانەوە لێداوە ئه و دەمە کە زولفەقار ئه و کارانەی بۆ عوسمانيەکان کردووە ئەوان لەئەوروپا بە گەمارۆدانی شاری ڤييەناوە خەريک بوون لەساڵی 1529ز، ئه و دوورەپەرێز و خۆخەريک کردنەيی عوسمانيەکان بەرؤژئاواوە وا لە شاتەهماسب دەکات بير لەگەمارۆدان و گرتنی بەغدا بکاتەوە، شا سوپای نارد بۆ گرتنی بەغدا و زولفەقار هەوڵی بەرگری دەدات تائەوکاتەی پاڵپشتی عوسمانيەکانی پێ بگات بەڵام لەلايەن کەسێکی نزيکيەوە خيانەتی لێ کراوە بەناوی عەلی بەگ، هەر ئەمەيش وای کرد شاری بەغدا لەلايەن سەفەويەکانەوە بگيرێت و گرتنی ئه و شارەيش بوو بەهۆی گرتنی تەواوی عێراق.
له و دەقەی سەرەوە ئەوە روون دەبێتەوە شاری کەلار لەسەردەمی سوڵتان سلێمانی قانونيدا ئاوەدان بووە لەساڵی 1528ز، تەنانە فەرمانڕەواکەی(حاکم)ی کەسێکی بەهێزی تورکمان بووە بەناوی زولفەقار، ئه و فەرمانڕەوايە راستەوخۆ لەدوای کوشتنی مامی لەفەرمانڕەوای کەلارەوە دەبێتە حاکمی بەغدا کە ئەودەم شارێکی بەهێز و گرنگ بووە، نوسەری ئەم کتێبە پرۆفيسۆر دکتۆر فەريدون ئەمجان feridun emcen خاوەن پێگەيەکی بەهێزە، لەساڵی 1979 بەشی مێژووی کۆلێژی ئاداب – زانکۆی ئەستەمبوڵی تەواو کردووە، لەهەمان زانکۆ بڕوانامەی دکتۆرای بەدەست هێناوە لەساڵی 1985ز، خاوەنی چەندين ووتار و لێکۆڵينەوەيە لەسەر لايەنە جۆربەجۆرەکانی دەوڵەتی عوسمانی، هەروەها خاوەنی شەش کتێبی ئەکاديمی ئاست بەرزە لەسەر عوسمانيەکان، ئه و کەسانەی ئەم کتێبەيان وەرگێڕاوە بەهەمان شێوە خاوەنی ئاستی زانستی بەرزن تەنانەت لەلايەن ليژنهيەکی زانستی و هونەريەوە کاروبارەکانی وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەی ئەم کتێبەيان کردووە.
بەم شێوەيە دەردەکەوێت مێژووی کەلار و ناوچەکە بۆ کۆنتر دەگەڕێتەوە وەک ئەوەی ئێمە پێشتر زانياريمان هەبووە تەنانەت باس لەوە کراوە کەلار گوندێکی ئاوەدان بووە بەڵام بە پێی بەڵگەکانی نێو ئەم کتێبە دەردەکەوێت کەلار شارێکی ئاوەدان بووە و لەلايەن کەسايەتێکی بەهێزەوە حوکم کراوە کەڕاستەوخۆ دوای حوکمی کەلار چوەتە شاری بەغدا و له و شارە فەرمانڕەوا بووە، وەک وەرگێڕەکانی کتێبەکە لەپەراوێزدا نوسيويانە کەلار شارێکە لەباکوری عێراق، وەک دەردەکەوێت هيچ شارێکی تر بەم ناوە لەعێراق و کوردستاندا نەبووە، به دەرکەوتنی ناوی شاری کەلار لەساڵی 1528ز دەرگامان لەبەردەمدا دەکاتەوە زياتر لەم رووە لێکۆڵينەوە بکەين و ووردتر هەوڵی دۆزينەوەی مێژووی ونی کەلار و ناوچەکە بدەين، لێرەدا دەبێت ئەوەيش بڵێم دکتۆر عوسمان عەلی – مامۆستا لە بەشی مێژوو لە کۆلێجی ئاداب – زانکۆی سەلاحەديين لەهەولێرهەولێر کە بەندە وەک خوێندکاری ماستەر ئەمساڵ (2019) وانەی دەوڵەتی عوسمانی پێ دەوتين بۆخۆی پسپۆڕی مێژووی نوێی کوردە و لەسەر ئه و مێژووە لەئەرشيفی عوسمانی کاری کردووە و شارەزای هەيە، لەم رووەوە جەختی لەسەر هەمان راستيەکان کردووە و پێی وابوو ئه و زانياريانە لەسەر مێژووی کەلار لەسەردەمی سوڵتان سلێمان لەساڵی 1528 لەسەرچاوەی ئاماژە بۆکراو راست و دروستە و پاڵپشتی کرد.[1]
🗄 سەرچاوەکان
[1] 🇰 تۆماری تایبەت بۆ کوردیپێدیا | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | ئامادەکردنی کوردیپێدیا - هاوڕێ باخەوان

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📅 رۆژی دەرچوون: 28-12-2019
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: ⚔ مێژوو
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ کەلار (گەرمیان)
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 28 2019 9:08AM تۆمارکراوە
👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Dec 28 2019 9:11AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 28 2019 9:40AM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 22,066 جار بینراوە

✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ

کەلار لە سەردەمی سوڵتان سلێمانی قانونی عوسمانييدا لە ساڵی 1528ز

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️28-12-2019
🏰 شوێنەکان
1.👁️کەلار
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️سەباح عەلی جاف
📂[ زۆرتر...]

Kurdipedia.org (2008 - 2020) version: 12.05
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0,951 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574